III SA/Łd 762/07

Dnia 8 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania decyzji w sprawie odmowy wymeldowania M. J. wraz z córką S. postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi TG. W dniu 28 listopada 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga M. J. na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] orzekającą o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania M. J. wraz z córką S. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Do skargi M.J. załączyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia powyższej skargi. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku skarżąca wyjaśniła, że 21 września 2007 roku otrzymała pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego w Ł. Nr [...] przyznające, iż w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nie było pouczenia o możliwości zaskarżenia decyzji. Takie pouczenie zostało jej doręczone dopiero w dniu 28 września 2007 roku i jak stwierdza skarżąca od tego dnia należy liczyć termin na złożenie skargi. Dodatkowo M.J. podniosła, że wbrew twierdzeniu Urzędu Wojewódzkiego w Ł. w aktach sprawy administracyjnej znajduje się jej oświadczenie dotyczące adresu, na który należy kierować korespondencję. W wykonaniu zarządzenia z dnia 7 grudnia 2007r. skarżąca została wezwana do wskazania w terminie 7 dni, kiedy dowiedziała się, ze uchybiła terminowi do wniesienia skargi i kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Powyższe wezwanie skarżąca odebrała w dniu 13 grudnia 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W świetle art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie jest kwestia spełnienia przez skarżącą wymienionych w art. 87 p.p.s.a. przesłanek stanowiących podstawy przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. Wobec zarzutu skarżącej wynikającego z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu, a dotyczącego skierowania korespondencji zawierającej zaskarżoną decyzję na niewłaściwy adres, ta kwestia wymaga wyjaśnienia w pierwszej kolejności. Zgodnie bowiem z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Fakt doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie ma więc zasadnicze znaczenie uruchamia bowiem bieg terminu do wniesienia skargi. Sąd podziela stanowisko skarżącej, że korespondencja kierowana na adres P. ul. A ( na ten adres organ odwoławczy wysłał decyzję z dnia [...]) nie był adresem wskazanym przez skarżącą do doręczania jej korespondencji. W tym miejscu należy stwierdzić, że zawiadomienie z dnia 14 kwietnia 2006r. o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania skarżącej organ pierwszej instancji doręczył stronie na adres P. ul. B. i również ten adres skarżąca wskazała jako właściwy do korespondencji w swoim pierwszym piśmie w sprawie z dnia 22 czerwca 2006r. Fakt, iż skarżąca odbierała później korespondencję również pod adresem ul. A. nie zmienia oceny Sądu, że kierowanie korespondencji na powyższy adres było niewłaściwe, co skutkuje stwierdzeniem, że decyzja z dnia [...] nie została skarżącej doręczona. Należy również dodatkowo zaakcentować, że skuteczne doręczenie w trybie zastępczym, na który powołuje się organ odwoławczy w piśmie doręczonym skarżącej 28 września 2007r. wymaga spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 44 k.p.a. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że doręczenie unormowane w tym przepisie zakłada możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło. By doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne muszą być bezwzględnie spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Skutecznie zawiadomienie o złożeniu w placówce pocztowej pisma przesłanego za pośrednictwem poczty (awizo) następuje przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe doręczyciel pocztowy ma obowiązek umieścić zawiadomienie w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 k.p.a. Ponieważ wzmiankowany przepis przewiduje możliwość przyjęcia fikcji doręczenia pisma, co może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego, nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Zatem o fakcie tym musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. Musi być wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 § 2 k.p.a. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku sygn. akt I OSK 528/05 (niepublikowany) i WSA w Łodzi w wyroku sygn. akt III SA/Łd 182/06. Abstrahując więc od wysłania korespondencji na niewłaściwy adres należy stwierdzić, że nie zostały również spełnione przesłanki wynikające z art. 44 k.p.a., brak jest bowiem adnotacji doręczyciela o miejscu (sposobie) powiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Z tych wszystkich względów w opinii Sądu organ odwoławczy nie doręczył skarżącej decyzji z dnia [...]. Nie oznacza to dla skarżącej, że nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi do sądu. Wprawdzie określając termin wniesienia skargi, przepis art. 53 § 1 p.p.s.a. wyznacza początek jego biegu jedynie w wypadku doręczenia rozstrzygnięcia skarżącemu. Nie wskazuje natomiast wprost, od kiedy termin ten biegnie w sytuacji, gdy skarżącemu, będącemu stroną postępowania administracyjnego, rozstrzygnięcia tego nie doręczono. Pomimo braku w tym zakresie wyraźnego uregulowania ustawowego należy uznać, że aktualny w tej kwestii jest pogląd wyrażony na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, zgodnie z którym skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji - jeżeli nie skorzystał z uprawnienia do złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania - nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej, chyba że w złożonym w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu - wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 1998r. sygn. akt I SA 413/97 LEX nr 44541). Podobne stanowisko zaprezentował WSA w Opolu w postanowieniu z dnia 15 maja 2006r. sygn. akt II SA/Op 65/06 (ONSAiWSA 20007/2/31), w którym stwierdził, że strona postępowania administracyjnego której nie doręczono decyzji, może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji, określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a. W okolicznościach przedmiotowej sprawy oznacza to, że bieg terminu do wniesienia skargi przez skarżącą rozpoczął się od daty doręczenia decyzji z dnia [...] innej stronie postępowania, w tym konkretnym przypadku P. J., któremu jak wynika z akt sprawy doręczono przedmiotową decyzję 20 sierpnia 2007r. Bieg terminu rozpoczął się więc w dniu 21 sierpnia 2007r. i upłynął 19 września 2007r. Zgodnie z cytowanym wyżej art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu 29 października 2007r. (data stempla pocztowego na kopercie). W uzasadnieniu oprócz zarzutu niedoręczenia jej decyzji, co zostało omówione wyżej, podniosła brak pouczenia o możliwości zaskarżenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...]. Zarzut ten aczkolwiek zasadny nie daje stronie uprawnienia do liczenia terminu na wniesienie skargi do sądu od daty zgodnego z prawem pouczenia o trybie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 1 lipca 1998r. sygn. akt III SA 230/97, LEX nr 38205, że wprawdzie art. 112 kpa stanowi, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, ale też nie może dawać tej stronie specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. Błędne pouczenie będzie stanowiło uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli skarżący zechce z tej możliwości wzruszenia zaskarżonej decyzji skorzystać. Taki pogląd zaprezentował również NSA w wyroku z dnia 21 grudnia 2005r. w sprawie sygn. akt I OSK 271/05, LEX nr 188813 stwierdzając, że mylne pouczenie strony nie powinno szkodzić jej, gdy strona zastosowała się do tego pouczenia (art. 112 k.p.a.), lecz nie wpływa na bieg terminu do wniesienia środków zaskarżenia, który jest terminem ustawowym i rozpoczyna się od daty ściśle określonej w przepisach, w tym przypadku art. 53 § 1 p.p.s.a. W okolicznościach przedmiotowej sprawy jak wyjaśniono wyżej termin ten rozpoczął bieg 21 sierpnia 2007r. i upłynął 19 września 2007r. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, uwzględniając dokumenty zgromadzone w nadesłanych aktach administracyjnych należy więc uznać, że termin do wniesienia odwołania upłynął 19 września 2007r., a przyczyna uchybienia terminu ustała 28 września 2007r., kiedy to strona dowiedziała się z pisma Urzędu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 25 września 2007r. Nr [...] o wydanej decyzji i pouczona o trybie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. W literaturze przedmiotu podnosi się, że wynikające z art. 87 § 1 p.p.s.a. określenie "od czasu ustania przyczyny" ma charakter obiektywny i nie może być utożsamiane z subiektywnym przekonaniem strony, że przyczyna ta ustała w tym, a nie innym czasie. Skarżąca wezwana do wskazania kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu pozostawiła to wezwanie Sądu bez odpowiedzi. Wobec powyższego w opinii Sądu 7-dniowy termin przewidziany w art. 87 § 1 p.p.s.a. rozpoczął bieg 29 września 2007r. i upłynął 5 października 2007r. Złożony więc 29 października 2007r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako spóźniony Sąd na mocy art. 88 p.p.s.a. odrzucił. TG.