III SA/Łd 782/07
WyrokWSA w Łodzi2008-04-03
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym na podstawie dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jeśli nie spełniają one wymogów formalnych określonych w przepisach prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzeniach wykonawczych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Przedstawione przez skarżącego dokumenty (Akt Własności Ziemi z 1974 r., odpis z księgi wieczystej, wypis z rejestru gruntów z 1976 r. i mapa z 1977 r.) nie spełniały wymogów formalnych określonych w przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które stanowią podstawę do aktualizacji danych ewidencyjnych. Zmiany w ewidencji gruntów wymagają dokumentów sporządzonych po wprowadzeniu kwestionowanych danych i przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.Stan faktyczny
Skarżący R. C. wystąpił z wnioskiem o dostosowanie zapisów w dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej do załączonych dokumentów dotyczących jego nieruchomości, w tym o zmianę powierzchni działki z 2,7698 ha na 3,07 ha. Organy administracji (Starosta, a następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) odmówiły uwzględnienia wniosku, uznając, że przedstawione dokumenty nie spełniają wymogów formalnych do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie przepisów dotyczących ewidencji gruntów i budynków oraz brak analizy wartości przedstawionych przez niego dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Asesor WSA Ewa Alberciak Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 roku sprawy ze skargi R. C. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
III SA/Łd 782/07
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 11 grudnia 2006 r. R. C. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem w sprawie dostosowania wszystkich zapisów w dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej powiatu [...] do zapisów załączonych kopii dokumentów dotyczących nieruchomości położonej w obrębie wsi S., jednostce ewidencyjnej A., nr dz. 45 i 49 - objętej księgą wieczystą nr KW [...], o pow. 3,07 ha do zapisów w wypisie z rejestru gruntów (nr jedn. rejestr. 46, obręb S., jedn. ewid. A.) z dnia 13 kwietnia 1976 r. wg stanu z 1965 roku - o pow. 3,07 ha; odpisie z księgi wieczystej KW [...] założonej w Sądzie Rejonowym w Z. V Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 5 stycznia 2006 r., dla nieruchomości położonej we wsi S., gm. A., obejmującej działki o nr 45 i 49 o pow. 3,07 ha; akcie własności ziemi wydanym przez Naczelnika Powiatu w Ł. na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - w dniu 30 września 1974 r. a dotyczącym nieruchomości objętej jednostką rejestrową wsi S., ówczesny powiat [...] - nr działek 45 i 49 o pow. 3,07 ha. Ponadto R. C. wniósł o wyznaczenia w terenie granic nieruchomości opisanej w w/w dokumentacji, a także wg zapisów załączonego planu - tzn. uwzględniając granice działek 45 i 49 (w tym tereny leśne działki nr 45) oraz fakt, iż południowa granica nieruchomości obejmująca działki nr 45 i 49 jest linią prostą.
Starosta [...] wniosek ten potraktował jako alternatywny do zgromadzonych dokumentów w toczącym się postępowaniu administracyjnym z wniosku R. C. dla działki sąsiedniej oznaczonej numerem 66.
Pismem z dnia 19 marca 2007 r. R. C. złożył zażalenie w trybie art. 37 oraz art. 38 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] uznał zażalenie skarżącego za zasadne w części dotyczącej bezczynności w zakresie dostosowania zapisów w dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Za bezzasadną zaś uznał skargę na bezczynność Starosty [...] w części dotyczącej żądania wyznaczenia w terenie granic nieruchomości wnioskodawcy, uzasadniając, że nie należy to do zadań organu prowadzącego ewidencje gruntów.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta [...] odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącej "dostosowania" wszystkich zapisów w dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej powiatu [...] do zapisów załączonych kopii dokumentów dotyczących nieruchomości położonej w obrębie S. gmina A., oznaczonej nr 45 i 49 (obecnie 58) objętej księgą wieczystą nr KW [...] o powierzchni 3,07 ha.
W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, iż w toku postępowania przeanalizowano dokumenty znajdujące się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym dotyczące działki nr 58 oraz szczegółowo przedstawił zmiany danych podmiotowych (dotyczących właściciela), jak i danych przedmiotowych (dotyczących oznaczenia nieruchomości jak i jej powierzchni) od czasu założenia ewidencji gruntów w roku 1965 do dnia dzisiejszego. Zmiany danych nastąpiły w wyniku przeprowadzonego odnowienia ewidencji gruntów w latach 1982-1987 (działki nr 45 i 49 otrzymały jeden nowy nr 58 a powierzchnię określono na 2,81 ha) oraz modernizacji ewidencji gruntów w roku 1996 (powierzchnię działki nr 58 ustalono na 2,7698 ha). Podczas modernizacji ewidencji gruntów pomiary przeprowadzono i wykonano w oparciu o dane archiwalne tj. plan parcelacji majątku "A." z 1921 roku zawarty w księdze hipotecznej Rep. hip. Nr 66, z uwagi na fakt, iż pomimo stawienia się na grunt w określonym terminie zainteresowany odmówił wskazania granic i podpisania protokołu. Z notatki sporządzonej przez wykonawcę prac modernizacyjnych wynika, iż kwestionowano jedynie przebieg granicy działki nr 58 z działką nr 67 stanowiąca własność osoby fizycznej oraz z działką nr 66, stanowiąca drogę wewnętrzną. Odwołujący się nie przedstawił wówczas żadnych dokumentów pozwalających odtworzyć sporną granicę. W związku z powyższym granice ewidencyjną przyjęto na podstawie ww. mapy prawnej. Powierzchnia działki nr 58 obliczona na podstawie tak ustalonych granic zbliżona jest do powierzchni określonej w planie parcelacyjnym z 1921 roku (5 mórg i 15,5 pręta, co stanowi w przybliżeniu 2,82 ha).
Ponadto Starosta wskazał, że ewidencja gruntów i budynków posiada jedynie charakter rejestru, w którym ujawnia się wszelkie zmiany przedmiotowe i podmiotowe. Sposób i tryb wprowadzania danych do operatu ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy art. 22 i 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozdział 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z § 46 ust. 2 powołanego rozporządzenia wprowadzenie zmian do rejestru ewidencyjnego następuje wyłącznie na podstawie określonych dokumentów tj.: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej oraz ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Natomiast podstawą oznaczenia nieruchomości w dziale I księgi wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 roku w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U. Nr 102, poz. 1122 ze zm.) dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.
W ocenie organu I instancji załączone przez wnioskodawcę dokumenty nie zawierają danych liczbowych do ustalenia innego niż w aktualnej ewidencji przebiegu granic działek, zatem nie mogą być podstawą ujawnienia zmian w żądanym przez stronę zakresie.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. C. wniósł o jej uchylenie i wydanie decyzji merytorycznej zgodnej z wnioskiem lub odesłanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący się zarzucił, że powołana podstawa prawna w decyzji organu I instancji nie pozostaje w związku z odmowną treścią decyzji, gdyż treść powołanych artykułów i paragrafów ustaw (k.p.a. i prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków) odnosi się jedynie do strony formalnej postępowania (kompetencji organu i trybu postępowania), a odmowa pozytywnego ustosunkowania się do wniosku strony dotyczy aspektu merytorycznego wniesionej sprawy. Ponadto strona wskazała, że organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego nie dał wiary załączonym dokumentom (dowodom w sprawie), lecz wyłącznie powoływał się na sobie wygodne dokumenty, w tym dwukrotnie na ogłoszenia stanu władania, na które rzekomo wzywano przodków skarżącego. Skarżący stwierdził, iż jego przodkowie w postępowaniach z lat 80-tych - pomniejszających ich stan władania ziemią - udziału nie brali i nie byli do tego udziału wzywani w prawidłowy sposób. W ocenie R. C. nie jest przypadkiem, że starosta powołuje się na działania nieznane jego przodkom (a tym bardziej jemu jako stronie niniejszego postępowania), które ustawicznie pomniejszają stan władania jego gruntem tzn. z 3,07 ha na 2,85 ha, potem na 2,81 ha, wreszcie na 2,7698 ha. Zdaniem strony, w uzasadnieniu decyzji organ I instancji nie powołuje się na ustalenia dokonane w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącego, lecz na ustalenia innych postępowań, w których nie brał on udziału, więc nie mogą one obowiązywać dla potrzeb niniejszego postępowania - strona musi mieć prawo do udziału w całości postępowania zmierzającego do istotnych ustaleń, a R. C. nie mógł brać udziału w postępowaniach z lat 80-tych. Strona neguje, że w roku 1996 nie przedstawiała żadnych dokumentów pozwalających odtworzyć granice między działką nr 58 a działkami o nr 66 i 67 - gdyż już wtedy dysponował dokumentami z niniejszego postępowania, w tym mapą gruntów, którą załączył do wniosku, a którą organ I instancji ignoruje, mimo, iż są na niej wyraźnie określone granice stanu władania skarżącego w roku 1976 (poprzedników prawnych). Organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego mapa określająca stan z roku 1976 jest niewiarygodna, a wiarygodne są ustalenia późniejsze dokonane bez udziału właścicieli przedmiotowych działek. R. C. zażądał wykazania nieprawidłowości w załączonym dokumencie lub ustalenia zapisów geodezyjno-kartograficznych właśnie wg załączonej mapy. W ocenie strony z treści uzasadnienia wynika, iż dostosowywano je do treści z góry podjętej decyzji odmownej - tymczasem sama decyzja winna być wynikiem prawnego i logicznego wywodu składającego się na uzasadnienie. R. C. podniósł, że mimo, iż w podstawie prawnej organ I instancji nie powołuje się na § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, to w treści uzasadnienia decyzji stwierdza iż: "zgodnie z § 46 ust. 2 powołanego rozporządzenia wprowadzenie zmian do rejestru ewidencyjnego następuje wyłącznie na podstawie określonych dokumentów..." Wnioskodawca zaznaczył, że w rozporządzeniu nie ma słowa "wyłącznie", tak więc prawodawca nie wyklucza innych źródeł dokonywania zmian. Ponadto powołany przez Starostę paragraf rozporządzenia dotyczy zmian dokonywanych z urzędu, a przecież zmiany będące przedmiotem niniejszego postępowania mają być dokonane, na wniosek strony. Ponadto po wniesieniu odwołania wnioskodawca załączył kopię pisma Urzędu Gminy A. z dnia 17 kwietnia 2007 r. skierowanego do Starostwa Powiatowego w Z. zawierającego informację, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy A. określa dla terenu, na którym zlokalizowana jest działka nr ewid. gruntów 66 następujące ustalenia: adaptację, modernizację, rozbudowę oraz wymianę istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, letniskowej i gospodarczej oraz realizację nowej zabudowy jednorodzinnej i letniskowej. Zgodnie z wcześniej obowiązującymi planami dla tego terenu, w latach 1979-2004 przedmiotowa działka znajdowała się na terenie wyznaczonym pod uprawy rolne. Wedle twierdzenia wnioskodawcy dokument ten stwierdza m.in., iż w latach 1979-1994 działka nr 66 nie była żadną drogą lecz gruntem rolnym, który uprawia rodzina skarżącego od dziesiątków lat i jest on jego własnością.
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 i art. 22 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz § 36, § 46 ust. 1 i 2 i § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz dokonywania w niej zmian regulują przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz akty wykonawcze do tej ustawy. Z regulacji tych wynika jasno, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach i budynkach. Zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami prawnymi, każda zmiana danych objętych ewidencją gruntów i budynków musi być udokumentowana. W przypadku zmiany dokonywanej na wniosek osoby zainteresowanej, to wnioskodawca zobowiązany jest dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne).
W ocenie organu odwoławczego, wniosek z dnia 11 grudnia 2006 r. dotyczący dostosowania wszystkich zapisów w dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej powiatu [...] do zapisów załączonych kopii dokumentów jest w istocie wnioskiem o zmianę powierzchni działki nr 58 (aktualny nr działek nr 45 i 49) z 2,7698 ha na 3,07 ha.
Organ odwoławczy przywołał pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym powierzchnia nieruchomości jest opisem cech fizycznych tej nieruchomości, które wprawdzie nie są pozbawione znaczenia prawnego, ale które same przez się nie tworzą stanu prawnego rzeczy i w związku z tym rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie dotyczy oznaczenia powierzchni nieruchomości wykazanej w księdze wieczystej. Powierzchnia nieruchomości jest cechą fizyczną wynikającą z określenia granic tej nieruchomości. Powierzchnia ta określona w akcie własności ziemi, akcie notarialnym, czy w księdze wieczystej, nie tworzy więc stanu prawnego tej nieruchomości. Należy pamiętać, że do określenia powierzchni nieruchomości służy instytucja ewidencji gruntów i budynków. Powierzchnia nieruchomości wpisana w księdze wieczystej nie jest więc chroniona wiarą publiczną ksiąg wieczystych i może ulec zmianie na skutek różnych zdarzeń prawnych lub zaszłości faktycznych, bądź zastosowania dokładniejszych technik pomiaru. W związku z powyższym organ stwierdził, że aby dokonać zmiany w ewidencji polegającej na ujawnieniu nowej powierzchni działki nr 58 należy w pierwszej kolejności odtworzyć lub ustalić przebieg granic tej działki, a następnie w oparciu o wynik pomiaru tych granic obliczyć powierzchnię działki.
Zgodnie z § 46 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek określonych osób, organów i jednostek organizacyjnych. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające m.in. z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych (§ 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Przebieg granic działek ewidencyjnych zgodnie z § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.
W ocenie organu, R. C. domagając się dokonania zmian w ewidencji gruntów odnoszących się do powierzchni jego nieruchomości, nie przedstawił żadnych dokumentów wyszczególnionych w cytowanych powyżej przepisach. Aktualnie granice działki nr 58 wykazane są w ewidencji zgodnie z planem parcelacji majątku "A." z 1921 roku zawartym w księdze hipotecznej Rep. hip. Nr 66.
Podstawą dokonania żądanej zmiany nie mogą być przedstawione przez stronę dokumenty, bowiem opisują stan prawny w zakresie podmiotu (właściciela działki), natomiast w zakresie powierzchni działki wszystkie są oparte na ewidencji gruntów z 1965 r., która została zaktualizowana w latach 1982-1987 oraz w roku 1996. Podstawą dokonania zmiany nie może być również mapa gruntów z 1977 r., na którą odwołujący się powołuje się w odwołaniu (we wniosku powołana została jedynie w odniesieniu do żądania opisanego w punkcie drugim dotyczącego wyznaczenia w terenie granic nieruchomości opisanej w punkcie pierwszym wniosku). Mapa ta stanowi część większej całości, z załączonego fragmentu nie wynika dla jakich celów została sporządzona i czy była opracowana na podstawie pomiarów terenowych.
Podstawę do dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni działki nie dość, że mogą stanowić tylko dokumenty przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych, to również muszą to być dokumenty sporządzone już po wprowadzeniu istniejących (kwestionowanych) danych. W ocenie organu, teza ta znajduje potwierdzenie w brzmieniu art. 22 ust. 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jako że zgłaszający zmianę danych objętych ewidencją gruntów, obowiązany jest dokonać tego w terminie 30 dni licząc od dnia powstania zmiany i dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia zmiany. Skoro, jak twierdzi strona, na skutek odnowienia ewidencji gruntów w latach 1982-1987 oraz modernizacji ewidencji gruntów w roku 1996 dokonano zmian niekorzystnych dla skarżącego, to winien on przedłożyć organowi administracji dokumenty pochodzące z okresu późniejszego, a wskazujące na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan faktyczny i prawny granic i powierzchni jego działki.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż ani on, ani jego przodkowie nie brali udziału w modernizacji ewidencji gruntów w roku 1996, a przede wszystkim odnowieniu ewidencji gruntów w latach 1982-1987, organ odwoławczy podał, że nawet gdyby okazał się on słuszny, nie może być rozpatrywany w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy innego postępowania.
W skardze na powyższą decyzję R. C. wniósł o jej uchylenie i wydanie decyzji merytorycznej zgodnej z wnioskiem strony lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił błędne zastosowanie podstawy prawnej a w szczególności § 36 oraz 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r., które to przepisy odnoszą się wyłącznie do postępowania z urzędu, natomiast do postępowań na wniosek katalog dokumentów, na podstawie których ustala się właściwą treść ewidencji gruntów, nie jest zamknięty, stąd organ I i II instancji powinny zanalizować wartość przedstawionych przeze stronę dokumentów. Ponadto zarzucił nieustosunkowanie się wyczerpująco do treści zarzutów przedstawionych w odwołaniu od decyzji I instancji, a w szczególności do punktów 1-4 uzasadnienia odwołania; niezastosowanie pomocniczo przepisu § 37 powołanego wyżej rozporządzenia, które określa dyspozycję dla organu administracji w sytuacji braku dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia; arbitralne i niezgodne z wolą wnioskodawcy i treścią jego wniosku przyjęcie, iż przedmiotem postępowania są zmiany w dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, które są zmianami stanu wcześniejszego, a tymczasem zarówno w swoim wniosku jak i w odwołaniu od decyzji I instancji skarżący wykazywał, iż treścią żądania strony jest dostosowanie treści dokumentów do treści przedstawionych dokumentów, których niewiarygodności nie wykazały organy administracji w niniejszym postępowaniu dowodowym. W ocenie skarżącego, organ II instancji również nie wyjaśnił dlaczego nie dał wiary załączonym dokumentom; organy I i II instancji miały obowiązek w swoim postępowaniu dokonać stosownych ustaleń choćby wg normy z paragrafu 37 rozporządzenia, który to przepis obie instancje pominęły milczeniem; również w uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji nie powołuje się na ustalenia dokonane w niniejszym postępowaniu wszczętym wnioskiem, lecz na ustalenia innych postępowań, w których strona nie brała udziału. Skarżący podniósł także argumenty tożsame z argumentami odwołania w zakresie dokumentów przedstawianych w 1996 roku. Zarzucił nadto, że organ odwoławczy nie zanalizował wyczerpująco dokumentów stanowiących załączniki do pisma z dnia 4 września 2007 r., które w jego ocenie potwierdziły fakt, że w latach 1979-1994 r. działka nr 66 nie była drogą, lecz gruntem rolnym. Zdaniem R. C. organ II instancji pominął fakt, iż działka nr 66 nie jest w przedmiotowej sprawie poza przedmiotem wniosku strony jak i samego postępowania, jako że działka nr 66 jest częścią danego zespołu działek 45 i 49 i wbrew twierdzeniom organu II instancji jej status należy do niniejszej sprawy w jej części ustalającej stan prawny, którego to żądania organy administracji nie zauważają tylko wprowadzają własną treść żądań strony wbrew jej woli i wbrew rzeczywistej treści żądań. Skarżący wskazał także, że organy błędnie zastosowały jako podstawę prawną art. 22 ust. 2 i 3 ustawy — Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jest to wykroczenie poza treść żądań strony, gdyż treścią wniosku z 11 grudnia 2006 r. nie było dokonanie zmian ani aktualizacja danych objętych ewidencją gruntów, lecz dokonanie ustaleń treści tejże ewidencji zgodnej z rzeczywistością przedstawioną w załączonych do sprawy przez stronę dokumentach.
W odpowiedz na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W nawiązaniu do odpowiedzi organu na skargę skarżący wskazał, że nie zgadza się z twierdzeniem organu II instancji, iż złożony wniosek jest wnioskiem o zmianę powierzchni. Istotą sprawy jest to, iż działka nr 66 powstała z działek nr 45 i 49 (obecnie nr 58), czyli z nieruchomości rolnej i nigdy nie istniała droga publiczna na ww. działkach. W ocenie skarżącego, organ II instancji błędnie przyjął, iż aktualnie granice działki nr 58 wykazane są w ewidencji zgodnie z planem parcelacji z roku 1921. Powołał się na efekt zakończonego postępowania przed Sądem Rejonowym w Z. sygn. akt [...], który wyraźnie uznał, iż działka nr 66 powstała w roku 1998.
W kolejnych pismach skierowanych do Sądu z dnia 7 lutego 2008r., z dnia 21 marca 2008r., z dnia 26 marca 2008r. i z dnia 31 marca 2008r. skarżący powołując się na dokumenty będące w jego posiadaniu uzasadniał, że są to dokumenty potwierdzające stan prawny i powierzchnię działek nr 45 i 49 będących jego własnością. W pismach tych zakwestionował przebieg postępowań geodezyjnych i ich ustaleń wskazując, iż niektóre z nich toczyły się bez jego udziału. W piśmie z dnia 21 marca 2008 roku zarzucił, że w trakcie rozprawy podnosił ważne okoliczności, które nie zostały zapisane w protokole z rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- dalej w skrócie p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.
Na wstępie należy podkreślić, że sąd administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego. Wyjątek stanowi sytuacja opisana w art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd nie jest również kolejną instancją w postępowaniu zainicjowanym przed organami administracji publicznej i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Już z tych względów niemożliwe było uwzględnienie wniosku skargi uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania decyzji merytorycznej zgodnej z wnioskiem strony.
Dodatkowo należy podnieść, że na rozprawie w dniu 13 marca 2008r. skarżący sprecyzował, że w postępowaniu przed organami administracji chodziło mu o ustalenie przebiegu granicy miedzy działką nr 58, a działką nr 66 i w związku z tym o zmianę powierzchni działki 58. Wyjaśnił, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało umorzone przez sąd w 2005 roku, ponieważ nie zostali ustaleni współwłaściciele działki nr 66. Jednocześnie oświadczył, że w przedmiocie ustalenia następców prawnych współwłaścicieli działki 66 toczy się aktualnie postępowania administracyjne. Sprecyzował, że chce wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów na podstawie dokumentów dołączonych do jego wniosku z dnia 11 grudnia 2006r.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] którą odmówiono skarżącemu "wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącej "dostosowania" wszystkich zapisów w dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej powiatu [...] do zapisów załączonych kopii dokumentów dotyczących nieruchomości położonej w obrębie S. gmina A., oznaczonej nr nr 45 i 49 (obecnie 58) objętej księgą wieczystą Nr KW [...] o powierzchni 3,07 ha." Załączonymi dokumentami, o których mowa we wniosku, będącymi podstawą żądania była kopia Aktu Własności Ziemi z 1974r., odpis z księgi wieczystej nr KW [...] z dnia 5 stycznia 2006r., wypis z rejestru gruntów z dnia 13 kwietnia 1976 r. oraz mapa gruntów sporządzona w 1977r.
Organy obu instancji uznały, że przedstawione dokumenty w świetle art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - dalej w skrócie: p.g.k. (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz § 36, § 46 ust. 1 i 2, § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - dalej rozporządzenie (Dz.U. Nr 38 poz. 454), będących podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia, nie mogą stanowić podstawy uwzględnienia wniosku we wskazanym zakresie. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że powyższe dokumenty opisują stan prawny w zakresie podmiotu (właściciela działki), natomiast w zakresie powierzchni działki wszystkie są oparte na ewidencji gruntów z 1965r., która została zaktualizowana w latach 1982-1987 oraz w roku 1996. W toku postępowania przeanalizowano dokumenty znajdujące się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym dotyczące działki nr 58 oraz szczegółowo przedstawiono zmiany danych podmiotowych (dotyczących właściciela), jak i danych przedmiotowych (dotyczących oznaczenia nieruchomości jak i jej powierzchni) od czasu założenia ewidencji gruntów w roku 1965 do dnia dzisiejszego. Zmiany danych nastąpiły w wyniku przeprowadzonego odnowienia ewidencji gruntów w latach 1982-1987 (działki nr 45 i 49 otrzymały jeden nowy nr 58 a powierzchnię określono na 2,81 ha) oraz modernizacji ewidencji gruntów w roku 1996 (powierzchnię działki nr 58 ustalono na 2,7698 ha). Podczas modernizacji ewidencji gruntów pomiary przeprowadzono i wykonano w oparciu o dane archiwalne tj. plan parcelacji majątku "A." z 1921 roku zawarty w księdze hipotecznej Rep. hip. Nr 66, z uwagi na fakt, iż pomimo stawienia się na grunt w określonym terminie zainteresowany odmówił wskazania granic i podpisania protokołu. Z notatki sporządzonej przez wykonawcę prac modernizacyjnych wynika, iż kwestionowano jedynie przebieg granicy działki nr 58 z działką nr 67 stanowiąca własność osoby fizycznej oraz z działką nr 66, stanowiąca drogę wewnętrzną. Odwołujący się nie przedstawił wówczas żadnych dokumentów pozwalających odtworzyć sporną granicę. W związku z powyższym granice ewidencyjną przyjęto na podstawie ww. mapy prawnej. Powierzchnia działki nr 58 obliczona na podstawie tak ustalonych granic zbliżona jest do powierzchni określonej w planie parcelacyjnym z 1921 roku (5 mórg i 15,5 pręta, co stanowi w przybliżeniu 2,82 ha).
Organ uzasadnił również dlaczego załączona mapa z 1977 roku, na którą powołuje się skarżący nie może zostać uwzględniona. Nie wiadomo było bowiem dla jakich celów została sporządzona, w jakim postępowaniu, a przede wszystkim brak było informacji o złożeniu jej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, Organ orzekający odniósł się także do mocy prawnej złożonego odpisu z księgi wieczystej KW [...] z dnia 5 czerwca 2006r. w kontekście żądania strony. Odmawiając uwzględnienia tego dokumentu jako podstawy do wpisu wynikającej z jego treści powierzchni spornej działki nr 58 organ odwoławczy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 13/89 z dnia 28 lutego 1989r.
Przechodząc do analizy merytorycznej zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że podstawowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie mają pojęcia działki ewidencyjnej oraz granic takiej działki. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454 ze zm.) działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Jak widać, wydzielenie za pomocą linii granicznych (granic) stanowi jeden z elementów definicji działki ewidencyjnej.
Zgodnie z § 60 ust. 1 tego rozporządzenia danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są m.in. numeryczny opis granic działki ewidencyjnej (pkt 2) oraz pole powierzchni działki ewidencyjnej (pkt 3), przy czym numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej dokonuje się za pomocą współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznej (§ 61), a pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie określonych wyżej współrzędnych i określa się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001 (§ 62).
Zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 1 i 2 treść mapy ewidencyjnej stanowią takie elementy, jak m.in. granice, w tym również granice działek, a także oznaczenie punktów granicznych, z wyróżnieniem punktów, których położenie określone zostało w odpowiednim trybie i z wymaganą dokładnością, a spośród nich punktów trwale stabilizowanych w terenie.
W kontekście powołanych przepisów należy więc stwierdzić, że powierzchnia nieruchomości jest cechą fizyczną wynikającą z określenia granic tej nieruchomości
Jak stanowi zaś § 36 powołanego rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:
1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,
2) w celu podziału nieruchomości,
3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,
4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,
5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.
W razie braku dokumentacji wymienionej w powołanym wyżej przepisie rozporządzenia lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37 rozporządzenia).
Zgodnie z § 46 rozporządzenia dane zwarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych określonych w rozporządzeniu, przy czym z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:
1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,
2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykaz zmian danych ewidencyjnych,
3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
W świetle § 47 ust. 1 rozporządzenia aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych.
Spór w niniejszej sprawie, zgodnie z wyjaśnieniami precyzującymi skarżącego złożonymi do protokołu w dniu rozprawy dotyczy powierzchni działki skarżącego nr 58 położonej w obrębie S. oraz granicy pomiędzy tą działką a działką nr 66. Spór ten wynika z rozbieżności odnośnie aktualnie uwidocznionej w ewidencji gruntów powierzchni działki i przebiegu jej granicy, w porównaniu do wynikającej z Aktu Własności Ziemi z 1974, odpisu z księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości oraz wypisu z ewidencji gruntów i mapy załączonej przez skarżącego do wniosku z dnia 11 grudnia 2006r. Skarżący wnosił o "dostosowania" wszystkich zapisów w dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej powiatu [...] do zapisów załączonych kopii w/w dokumentów dotyczących jego nieruchomości położonej w obrębie wsi S., jednostce ewidencyjnej A., oznaczonej nr nr 45 i 49 objętej księgą wieczystą nr KW [...] o powierzchni 3,07 ha,
Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów (m.in. powierzchni i granic gruntów) na żądanie starosty są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian. Innymi słowy, dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawili organowi administracji publicznej dokumentów, o jakich mowa w art. 22 ust. 3 ustawy, które uzasadniałyby dokonanie zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów związanych z powierzchnią działki skarżącego oraz przebiegiem jej granicy.
W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest zasługujący na pełną aprobatę pogląd, że zmiana granic i powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych. Kwestie własnościowe rozstrzygają jak wiadomo sądy powszechne. Nie można więc dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic i powierzchni działek, poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej (por. art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 1 p.g.k.). Zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Dotyczy to więc i zmiany przebiegu granicy, co wymaga przedstawienia odpowiedniej dokumentacji (sporządzonej w odpowiednich postępowaniach rozgraniczeniowych, podziałowych, scaleniowych i wymiany, sądowych w zakresie dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięć sądowych itp. - por. cyt. § 36 i § 46 ust. 2 rozporządzenia). Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 maja 1999r. w sprawie II SA 566/1999 (LEX Nr 46217). Sąd w pełni podziela zaprezentowany pogląd. Również w zasługującym na pełną aprobatę wyroku z dnia 10 lutego 2003r. w sprawie II SA 1478/01 (LEX 156384) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych.
Skoro, jak twierdzi skarżący, na skutek odnowienia ewidencji gruntów w latach 1982- 1987 oraz modernizacji gruntów w roku 1996 - w ewidencji gruntów dokonano zmian niekorzystnych dla skarżącego, to winien on przedłożyć organowi administracji wymagane przepisami prawa dokumenty pochodzące z okresu późniejszego, a wskazujące na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan faktyczny i prawny granic i powierzchni jego działki.
W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie przyjął, że w istniejącym stanie prawnym powołanym w podstawie zaskarżonej decyzji przedstawione przez skarżącego dokumenty nie mogły być podstawą uwzględnienia wniosku skarżącego i przedstawił wyczerpującą argumentację swojego stanowiska. Sąd zgadza się z prezentowanym przez organ orzekający poglądem, że ani Akt Własności Ziemi z 1974r., ani odpis z księgi wieczystej, ani wypis z ewidencji gruntów i załączona do wniosku z dnia 11 grudnia 2006r. mapa nie mogły być dokumentami stanowiącymi podstawę zmian w ewidencji gruntów i budynków z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji. Zacytowany wyżej przepis art. 22 p.g.k. oraz § 36, § 46 ust. 1 i 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia uniemożliwiały przyjęcie przedstawionych przez skarżącego dokumentów jako podstawy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w zakresie zmiany powierzchni działki.
W przedmiotowej sprawie zmiana numeru i powierzchni obecnej działki nr 58 w ewidencji gruntów, jak wynika z wyjaśnień organów i przedstawionej dokumentacji geodezyjnej jest efektem przeprowadzonej odnowy i modernizacji gruntów danego obrębu ewidencyjnego w latach 1982 – 1987 i w roku 1996. Poszczególne etapy i efekty tych prac mające wpływ na powierzchnię obecnej działki nr 58 zostały opisane w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji i przytoczone wyżej. Dodatkowo na żądanie Sądu została przedstawiona dokumentacja geodezyjna sporządzona w trakcie prac modernizacyjnych, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15 października 1997r. W tej sytuacji żądanie "dostosowania zmian w ewidencji gruntów do zapisów w dokumentach (akcie własności ziemi i wypisie z ewidencji gruntów) opartych na ewidencji z 1965r. oraz na podstawie mapy z 1977r., na której brak jest informacji o jej przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nie mogło zostać uwzględnione. Zarzut skarżącego, że ani jego przodkowie ani on sam nie brał udziału w toczących się postępowaniach geodezyjnych nie miał wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie i nie może powodować uchylenia decyzji w przedmiocie odmowy zmian w ewidencji gruntów, gdyż dotyczy innego postępowania niemieszczącego się w granicach sprawy, będącej przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie.
Zasadnie również organ powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego argumentował, że rękojmią wiary ksiąg wieczystych nie jest objęty obszar nabytej nieruchomości (por. uchwałę SN z dnia 28 lutego 1989r. sygn. akt III CZP 13/1989). Stosownie do art. 21 ust. 1 p.g.k. to właśnie dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę m.in. oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych. Również art. 27 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. z 2001r. Nr 124 poz. 1361 ze zm.) stanowi, że w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje – na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika – sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 listopada 1997r. II CKU 110/97 (Prok. i Pr. 1998/5/28) określenie powierzchni w dziale I księgi wieczystej służy tylko oznaczaniu nieruchomości. Wpis ten nie jest objęty domniemaniem prawdziwości, ani nie jest chroniony rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Podobny pogląd wyrażony został również w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1998r. II CKU 111/07 (Prok. i Pr. 1998/7-8/29). Równocześnie w postanowieniu z dnia 15 kwietnia 1997r. I CKN 26/97 (OSNC 1997/11/167) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że organ do właściwości którego należy prowadzenie ewidencji gruntów i budynków, nie ma legitymacji do zgłoszenia wniosku o sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej.
Z powyższych względów Sąd nie podziela zarzutu zawartego w punktach 2, 5 i 6 skargi.
Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że droga (działka nr 66) została ustanowiona kosztem powierzchni jego działek nr nr 45 i 49 (obecnie po modernizacji nr 58) nie mogła być brana pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wyjaśniał, że aby dokonać zmiany w ewidencji polegającej na ujawnieniu nowej powierzchni działki nr 58 należy w pierwszej kolejności odtworzyć lub ustalić przebieg granicy tej działki, a następnie w oparciu o wynik pomiaru tych granic obliczyć powierzchnię działki. Zasadnie również organy administracji uznały, że w kontekście rozstrzyganej sprawy przedstawiane przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym dokumenty dotyczące działki nr 66 (jej formalnego wyodrębnienia w 1998r. co zdaniem skarżącego potwierdził Sąd Rejonowy w Z. w postanowieniu w sprawie [...], oraz jej rolniczego charakteru co wynikało z pisma Urzędu Gminy [...] z dnia 17 kwietnia 2007r.) nie mogły być uwzględnione jako uzasadniające zmianę powierzchni działki nr 58. Przede wszystkim dlatego, ze podobnie jak analizowane wyżej dokumenty załączone do wniosku z dnia 11 grudnia 2006r. nie spełniają przesłanek dokumentów będących podstawą dokonywania zmian w ewidencji gruntów w świetle obowiązujących cytowanych wyżej przepisów prawa, jak również dlatego, że jak wynika zarówno z wyjaśnień organu jak i wyjaśnień samego skarżącego, w stosunku do działki nr 66 prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne, mające wpływ na stan prawny tej działki. Wobec powyższego opisany w punkcie 7 skargi zarzut nie mógł skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Bez względu na fakt, że skarżący w swoim wniosku domagał się dostosowania zapisów ewidencji do załączonych dokumentów, ewentualne uwzględnienie wniosku skarżącego polegałoby de facto na wprowadzeniu danych wynikających z przedstawionych przez niego dokumentów do ewidencji gruntów, a więc w konsekwencji na dokonaniu zmiany powierzchni wynikającej z aktualnej ewidencji. Podkreślenia w tym miejscu wymaga fakt, iż na rozprawie skarżący sprecyzował swoje żądanie i wyjaśnił, że składając wniosek o takiej treści chciał osiągnąć efekt w postaci ustalenia przebiegu granicy między działką nr 58, a działką nr 66 i w związku z tym zmianę powierzchni działki nr 58. Skarżący konsekwentnie twierdzi bowiem, że aktualnie wpisana w ewidencji powierzchnia działki nr 58 jest wynikiem bezprawnie utworzonej drogi oznaczonej nr działki 66 kosztem bezprawnie zawłaszczonej części powierzchni działki nr 58. W tym miejscu godzi się podnieść, że już w postanowieniu z dnia [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego informował skarżącego, że wyznaczenie w terenie przebiegu granic jego nieruchomości nie należy do zadań organu prowadzącego ewidencję. Uzasadnione jest więc przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego postępowanie organów w oparciu o zastosowane przepisy prawa. Mając powyższe na uwadze nie jest usprawiedliwiony zarzut zawarty w punkcie 4 i 8 skargi.
Za nieusprawiedliwiony należy również uznać zarzut skarżącego wynikający z punktu 1 i 3 skargi zawierający stwierdzenie o błędnym, zastosowaniu § 36 oraz § 46 ust. 2 rozporządzenia oraz niezastosowaniu § 37 w/w rozporządzenia. Słusznie organ odwoławczy odpierając te zarzuty twierdził, że jeżeli strona występuje z wnioskiem zawierającym określone żądanie – do jej obowiązków zgodnie z art. 22 ust. 3 p.g.k. należy przedstawienie stosownej dokumentacji będącej podstawą wniosku. Powołując się na treść § 36 oraz § 46 ust. 2 organ wyjaśnił przyczyny dla których nie mógł uwzględnić załączonych przez skarżącego dokumentów i wykazał dlaczego przedstawione dokumenty nie spełniają przesłanek mogących stanowić podstawę zmiany w ewidencji gruntów.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego nieuwzględnienia w protokole z rozprawy wszystkich jego wyjaśnień, Sąd informuje, że protokół z rozprawy nie musi zawierać ponownego opisania tych wszystkich okoliczności, które strona podnosiła już w skardze i pismach złożonych do Sądu. Stawiany więc Sądowi w piśmie z dnia 21 marca 2008r. zarzut, że w protokole nie zostało zapisane stanowisko Sądu Rejonowego w sprawie sygn. akt [...], w sytuacji, gdy skarżący załączył do akt sprawy to postanowienie, wielokrotnie w swoich pismach się na nie powoływał i było ono znane Sądowi należy uznać za nieuzasadniony. Również bezzasadny jest postawiony w piśmie z dnia 31 marca 2008r. zarzut nieuwzględnienia w protokole z rozprawy wyjaśnień skarżącego w przedmiocie przebiegu i lokalizacji działek stanowiących obecnie sporną drogę ( działka nr 66). W tym miejscu należy podkreślić, że na rozprawie skarżący wyjaśniał ( co zostało odnotowane w protokole), że w sprawie działki nr 66 toczy się odrębne postępowania administracyjne, a przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia odmowy dostosowania wpisów w ewidencji gruntów do dokumentów złożonych przez skarżącego przy piśmie z dnia 11 grudnia 2006r., dotyczących działki nr 58.
Reasumując, zmiana granic i powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych. Ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach - sporządzonych w odpowiednich postępowaniach rozgraniczeniowych, podziałowych, scaleniowych i wymiany, sądowych w zakresie dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięć sądowych itp. - por. § 46 ust. 2 cytowanego rozporządzenia. Dokonanie zmian w ewidencji gruntów możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Przebieg granicy - stosownie do § 36 cyt. rozporządzenia - uwidacznia się w ewidencji na podstawie wskazanej tam dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Istniejący zapis w ewidencji gruntów, co do powierzchni działki, może być zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych, o jakich mowa w cytowanym wyżej przepisie rozporządzenia, których treść wskazywałaby, że powierzchnia i granice działki są inne niż dotychczas figurujące w ewidencji. Innymi słowy chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych. Teza ta znajduje potwierdzenie w brzmieniu art. 22 ust. 2 i 3 p.g.k., jako że zgłaszający zmianę danych objętych ewidencją gruntów, obowiązany jest dokonać tego w terminie 30 dni licząc od dnia powstania zmiany i dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia zmian. Skoro ów przepis stanowi, że zaistniałą zmianę danych, podlegających obowiązkowi wpisu do ewidencji gruntów, należy zgłosić w powyższym terminie, licząc jego bieg od dnia powstania zmiany, to należy wywodzić, iż wniosek o zmianę danych można oprzeć wyłącznie na dokumentach, które wydano (sporządzono) po wprowadzeniu istniejących (kwestionowanych) danych.
W świetle przedstawionych wywodów, dokumenty na których skarżący opiera wniosek o zmianę w ewidencji gruntów nie mogły stanowić - jak słusznie też uznały organy - podstawy do uwzględnienia wniosku. Skarżący, aby doprowadzić do pozytywnego załatwienia wniosku, winien przedłożyć organowi administracji dokumenty, które zostały sporządzone w trybie opisanym w § 36 rozporządzenia już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych i wskazujące na odmienną niż uwidoczniona w ewidencji powierzchnię działki ewidencyjnej nr 58.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy zasadnie organy ewidencyjne odmówiły wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów na podstawie dokumentów z lat 1974 (Akt Własności Ziemi), 1976(wypis z rejestru gruntów), 1977 (mapa ) skoro nie były to dokumenty istotne w świetle przepisów określających dokumenty stanowiące podstawy wprowadzania zmian powierzchni w ewidencji gruntów, a dodatkowo kwestionowana powierzchnia działki nr 58 została wykazana zgodnie z późniejszą dokumentacją, sporządzoną w 1996r., przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego . Również wobec jednolitego w orzecznictwie stanowiska, że rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych nie jest objęty obszar nieruchomości także odpis z księgi wieczystej nr KW [...] z dnia 5 stycznia 2006r. wbrew stanowisku skarżącego nie mógł stanowić podstawy uwzględniania jego wniosku.
Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.
TG.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło