III SA/Łd 783/07

Dnia 7 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA: Janusz Nowacki (spr.) Asesor WSA: Ewa Alberciak Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2008 roku sprawy ze skargi D. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. przyznaje adwokatowi R. R. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A, lokal [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złote, obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych, stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć i 80/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi R. R. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzją nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. orzekł wobec D. Ż. odsetki wyrównawcze w wysokości 1245,08 zł od kwoty długu celnego wyliczonego dla towaru w postaci tkaniny poliestrowej objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] W dniu 31 lipca 2003r. decyzję tę wysłano D. Ż. na adres A. Przesyłką wróciła do urzędu celnego z adnotacją "adresata nie zastałem 4.08.2003" i "zwrot nie podjęto w terminie". W dniu 19 marca 2004r. urząd celny ponownie wysłał decyzję D. Ż. na adres A. Przesyłką wróciła do urzędu celnego z adnotacją "adresata nie zastałem" i "zwrot nie podjęto w terminie". W dniu 25 czerwca 2007r. D. Ż. złożył do Urzędu Celnego I w Ł. podanie o doręczenie mu między innymi decyzji z dnia [...] nr [...]. Organ celny doręczył mu tę decyzję. W dniu 19 lipca 2007r. D. Ż. złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie mu terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż decyzja została mu wysłana na zły adres. Prawidłowy adres jego firmy brzmiał B. Powiadomił on urząd celny, iż jego firma nie prowadzi już działalności firmy pod tym adresem i podał nowy dla korespondencji D. Ż S. G. ul. C. Postanowienie nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. odmówił D. Ż. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. nr [...] z dnia [...] uznanej za doręczoną w dniu 12 sierpnia 2003r. W uzasadnieniu podniesiono, iż w myśl art.162 i 163 Ordynacji podatkowej przywrócenie terminu jest możliwe tylko wówczas gdy jego uchybienie nastąpiło bez winy strony. Strona powinna należycie dbać o swoje interesy i dokładać jak największej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Brak reguł starannego działania strony i nawet lekkie niedbalstwo strony skutkuje tym, iż przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. D. Ż. nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Decyzja z dnia [...] została doręczona skarżącemu na adres dla korespondencji – A., podany przez niego w piśmie z dnia 27 marca 2003r. Doręczenie nastąpiło w dniu 12 sierpnia 2003r., zgodnie z uregulowaniami dotyczącymi doręczeń zawartymi w Ordynacji podatkowej. W związku z czym, w ocenie organu odwoławczego, brak było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu. Mając to na uwadze organ administracji odmówił uwzględnienia wniosku D. Ż. Na wymienione postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył D. Ż. podnosząc, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wskazano uzasadnienia prawnego, że przesyłka została doręczona. Nie wskazano, iż poczta zawiadomiła skarżącego o nadejściu przesyłki i miejscu gdzie można ją odebrać. Nadto decyzja z dnia [...] została wysłana na niewłaściwy adres A. a zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej miejscem prowadzenia działalności był B. zaś miejscem zamieszkania była S. G. ul. C. Skarżący nigdy nie wskazywał adresu dla korespondencji A. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 21 października 2008r. skarżący oświadczył, iż w piśmie z 27 marca 2003r. faktycznie podał adres dla korespondencji A. lecz dotyczyło to innej sprawy celnej i adres ten przestał być szybko aktualny. Nie otrzymał awiza przesyłki w dniach 4 sierpnia 2003r., 22 marca 2004r. i 30 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga D. Ż. jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie sąd stwierdził, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania a mianowicie art. 122, 162 § 1 oraz 150 § 2 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia D. Ż. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...]. Zgodnie z art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z brzmienia tego przepisu wynika, że aby można było rozpatrywać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, najpierw taki termin musi być przez wnioskodawcę uchybiony. Skoro natomiast, ocenie podlega postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, z akt sprawy winno bezspornie wynikać, iż upłynął 14 – dniowy termin, wskazany w art. 223 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, od dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji. Podstawowym zatem obowiązkiem organu rozstrzygającego kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest ustalenie daty doręczenia stronie decyzji pierwszoinstancyjnej oraz dnia, w którym upływa termin do wniesienia odwołania od tej decyzji. W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma wyjaśnienie kwestii czy organ celny prawidłowo wysłał skarżącemu decyzję z [...] na adres "A.". Zgodnie z treścią art.148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Z wymienionego przepisu wynika, iż osobom fizycznym pisma winny być doręczone tam gdzie one zamieszkują. W 2003r. D. Ż. był zameldowany w S. G. ul. C. zaś adresem siedziby jego firmy był B. W tym czasie przeciwko skarżącemu toczyło się kilka postępowań przed organami celnymi. W dniu 25 marca 2003r. pracownicy organu celnego udali się do kontrolę do firmy skarżącego na adres "B." lecz okazało się, że firma [...] nie mieści się pod tym adresem. Kontrola ta miała dotyczyć towarów, dokumentów i danych handlowych dotyczących dwóch zgłoszeń celnych z dnia 19 lutego 2002r. Następnego dnia pracownicy organu celnego skontaktowali się telefonicznie z matką skarżącego, która poinformowała ich, że syn jest tylko oficjalnie zameldowany w S.G. zaś faktycznie mieszka w N. w jednym z wynajmowanych domów. Podała im także numer telefonu do syna. Jeszcze tego samego dnia pracownicy organu celnego zadzwonili do skarżącego i umówili się, iż D. Ż. następnego dnia zgłosi się w Izbie Celnej z potrzebnymi dokumentami (notatka służbowa w aktach administracyjnych). Następnego dnia skarżący stawił się w Izbie Celnej z wymaganymi dokumentami i złożył jednocześnie pisemne oświadczenie, z którego wynika, iż jego firma nie prowadzi już działalności pod adresem "B.". W piśmie tym podał także adres dla korespondencji "A." (oświadczenie w aktach administracyjnych). Wymieniony adres dla korespondencji został zatem złożony w postępowaniu dotyczącym dwóch zgłoszeń celnych z 19 lutego 2002r. Na adres "A." wysłano skarżącemu protokół pokontrolny i D. Ż. pokwitował jego odbiór 12 maja 2003r. (potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych). Na adres ten wysłano także decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z [...], odebraną przez skarżącego w dniu 12 czerwca 2003r. (potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych) oraz postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie [...], odebrane w dniu 17 lipca 2003r. (potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych). W sytuacji zatem gdy organ celny miał informację od matki skarżącego, iż jej syn jest tylko formalnie zameldowany w S. G. a faktycznie mieszka w N., sam skarżący podał w oświadczeniu z 27 marca 2003r. adres dla korespondencji – "A." a następnie odbierał osobiście różne przesyłki wysłane mu na ten adres (12 maja, 12 czerwca i 17 lipca 2003r.) to organ celny trafnie wysłał mu decyzję z [...] na adres "A." a nie na adres zameldowania w S. G. Faktem jest, iż adres dla korespondencji został podany do sprawy dotyczącej dwóch zgłoszeń celnych z 19 lutego 2003r. zaś decyzja z [...] dotyczy nowej sprawy a mianowicie naliczenia odsetek od długu celnego określonego w decyzji z [...]. Pomiędzy decyzją w poprzedniej sprawie (3 czerwca 2003r.) a wszczęciem następnej ( 8 lipca 2003r.) upłynął jednak zaledwie miesiąc czasu zaś skarżący osobiście pokwitował postanowienie o wszczęciu nowego postępowania (17 lipca 2003r.) wysłane mu na adres "A.". Skoro zatem D. Ż. osobiście pokwitował odbiór tego postanowienia to organ celny miał prawo przyjąć, iż adres dla korespondencji (A.) podany w poprzedniej sprawie, jest nadal aktualny w nowej sprawie. W ocenie sądu organ celny słusznie wysłał decyzję z [...] na adres "A." a nie na adres zameldowania skarżącego. Sąd nie podzielił poglądu skarżącego wyrażonego w piśmie z 27 października 2008r., iż adres dla korespondencji został podany w innej sprawie zaś decyzja z [...] dotyczy nowej sprawy i w związku z czym winna zostać wysłana na adres S. G. ul, C. (k.70). Adres "A." został rzeczywiście podany w innej sprawie i w sprawie tej skarżący kwitował odbiór przesyłek wysłanych mu na ten adres. Odebrał także osobiście postanowienie o wszczęciu nowego postępowania (17 lipca 2003r.) wysłane na adres "A.". Utwierdziło to organ celny w przekonaniu, iż podany adres dla korespondencji jest nadal aktualny. D. Ż. nie zgłaszał bowiem organowi celnemu, iż w nowej sprawie przesyłki należy mu doręczać na inny adres. Organ celny miał zatem uzasadnione podstawy do przyjęcia, iż aktualnym adresem jest nadal adres "A." a nie adres zameldowania skarżącego. Nie ma natomiast żadnego znaczenia okoliczność podniesiona przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z 27 października 2008r., iż D. Ż. podał adres dla korespondencji "A. 52 92-701 Ł." zaś przesyłki wysyłano na adres "A. 92-701 N.". Jak wynika z pieczęci na kopertach i potwierdzeniach odbioru z sierpnia 2003r. i z marca 2004r. oddawczym urzędem pocztowym był urząd "Ł.". Oznacza to, iż dręczyciel tego urzędu próbował doręczyć przesyłkę skarżącemu. Mimo błędnego napisu na kopertach ( 92-701 N. zamiast 92-701 Ł.) przesyłki były kierowane do właściwego urzędu pocztowego (Ł.). Wymieniona pomyłka nie miała więc żadnego wpływu na prawidłowość doręczenia przesyłki. Zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż decyzja z [...] została skutecznie doręczona w dniu 12 sierpnia 2003r. w trybie art.150 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią art.150 § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w sierpniu 2003r., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art.148 § 1 lub art.149 poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę. W myśl art.150 § 2 wymienionej ustawy zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z wymienionego przepisu wynika, iż skuteczność doręczenia zastępczego uwarunkowana jest spełnieniem dwóch przesłanek: tzn. złożeniem pisma na czas określony w przepisie art.150 § 1, w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy oraz pozostawienie zawiadomienia o miejscu złożenia pisma. W orzecznictwie sądowym jest powszechnie przyjęty pogląd, iż nie można przyjąć skuteczności doręczenia w sytuacji gdy nie wiadomo czy doręczyciel powiadomił adresata o nadejściu pisma i miejscu gdzie może je odebrać. W przypadku niemożności doręczenia przesyłki w sposób określony w art.148 § 1 lub art.149 Ordynacji podatkowej doręczyciel ma obowiązek pozostawić adresatowi informację o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowym przy czym informację taką winien zostawić w miejscach określonych w art.150 § 2. Miejsce pozostawienia awiza dla adresata winno zostać odnotowane na potwierdzeniu odbioru przesyłki. W sytuacji gdy w aktach sprawy brak jest potwierdzenia gdzie doręczyciel pozostawił awizo to nie można uznać, iż przesyłka została skutecznie doręczona w trybie doręczenia zastępczego. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 stycznia 2006r. w spr. I FSK 565/05 (Lex nr 187585), z 14 sierpnia 1998r. w spr. I SA/Gd 1457/96 (Lex nr 34760) i w postanowieniu z 6 września 2007r. w spr. I FSK 485/07 (nie publikowane). Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 22 lutego 2001r. w spr. III RN 70/00 (OSNP nr 19 z 2001r. poz.574). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia , iż decyzja z [...] została prawidłowo doręczona skarżącemu w trybie art.150 Ordynacji podatkowej. Z potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, iż doręczyciel próbował doręczyć przesyłkę 4 sierpnia 2003r. Na potwierdzeniu odbioru przesyłki znajdują się dwie adnotacje; "adresata nie zastałem, awizo 4 sierpnia 2003r." i "zwrot do nadawcy, nie podjęto w terminie 26 sierpnia 2003r." Z wymienionych adnotacji wynika, iż w dniu 4 sierpnia doręczyciel nie zastał adresata i pozostawił awizo. Nie zaznaczono jednak gdzie to awizo pozostawiono. Dla uznania, iż przesyłka została skutecznie doręczona skarżącemu, w trybie art.150 Ordynacji podatkowej, konieczne jest wykazanie, że właściwy urząd pocztowy zawiadomił D. Ż., w sposób nie budzący wątpliwości, o nadejściu przesyłki i miejscu gdzie można ją odebrać. Tymczasem potwierdzenie odbioru nie zawiera żadnej informacji w tym przedmiocie. W aktach sprawy brak jest również dowodów świadczących o tym, że organ celny podejmował jakieś działania w przedmiocie ustalenia w jakim miejscu doręczyciel pozostawił awizo. Nie wiadomo zatem gdzie doręczyciel pozostawił awizo dla skarżącego i czy D. Ż. został prawidłowo powiadomiony o nadejściu przesyłki i miejscu gdzie może ją odebrać. Należy zaznaczyć, iż dla przyjęcia skuteczności doręczenia w trybie art.150 Ordynacji podatkowej konieczne jest aby zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym, zostało pozostawione w miejscach enumeratywnie wymienionych w art.150 § 2. Pozostawienie takiego zawiadomienia w miejscach innych niż wymienione w art.150 § 2 Ordynacji podatkowej czyni doręczenie bezskutecznym. Skoro zatem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika gdzie doręczyciel pozostawił awizo dla skarżącego nie można uznać, iż przesyłka została skutecznie doręczona W ocenie sądu brak jest również podstaw do uznania, iż decyzja z [...] została skutecznie doręczona D. Ż. w marcu 2004r. Organ celny w dniu 19 marca 2004r. ponownie bowiem wysłał skarżącemu decyzję z [...] na adres "A.". Z dniem 1 września 2003r. zmieniono treść przepisu art.150 Ordynacji podatkowej. W myśl art.150 § 1, w brzmieniu obowiązującym w marcu 2004r., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art.148 § 1 lub art.149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę. W myśl art.150 § 1a wymienionej ustawy adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zgodnie z treścią art.150 § 2 cytowanej ustawy zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Na kopercie zawierającej decyzję z [...] oraz potwierdzeniu odbioru przesyłki znajdują się trzy adnotacje "adresata nie zastałem; awizo 22 marca 2004r.", "awizowano powtórnie; 30 marca 2004r." i "zwrot nie podjęto w terminie; 7 kwietnia 2004r.". Z wymienionych adnotacji wynika, iż doręczyciel w dniach 22 marca i 30 marca nie zastał adresata i zostawił awizo. Podobnie jak przy przesyłce z sierpnia 2003r., nie zostało jednak zaznaczone gdzie pozostawiono awizo. Nie wiadomo zatem czy skarżący został prawidłowo powiadomiony o nadejściu przesyłki i miejscu gdzie może ją odebrać. W związku z czym nie można uznać, iż decyzja została skutecznie doręczona D. Ż. Reasumując sąd uznał, iż skarga D. Ż. jest uzasadniona. Skarżący podał swój adres dla korespondencji "A." i organ celny prawidłowo wysłał decyzję z [...] na podany adres. Doręczenie decyzji zarówno w sierpniu 2003r. jak i w marcu 2004r. było jednak nieskuteczne gdyż ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, iż zawiadomiono skarżącego, w sposób określony w art.150 § 2 Ordynacji podatkowej, o nadejściu przesyłki i miejscu gdzie ją może odebrać. Konsekwencją przyjęcia, iż decyzja z [...] nie została skutecznie doręczona jest uznanie, iż Dyrektor Izby Celnej w Ł. nie miał podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...]. W przypadku bowiem niedoręczenia stronie decyzji nie mógł upłynąć termin do wniesienia odwołania, o którym mowa w art.223 § 2 Ordynacji podatkowej. Brak dowodu doręczenia decyzji organu I instancji powoduje, że postępowanie w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest bezprzedmiotowe. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny winien podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia czy decyzja z [...] została skutecznie doręczona skarżącemu. W szczególności należy ustalić gdzie doręczyciel pozostawił zawiadomienie dla skarżącego o nadejściu przesyłki i miejscu gdzie można ją odebrać. Należy przy tym uwzględnić treść przepisu art.150 § 2 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, iż dla skuteczności doręczenia pisma w trybie tego przepisu konieczne jest pozostawienie adresatowi zawiadomienia o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowym, w miejscach wymienionych w tym przepisie. W zależności od wyników podjętych działań należy podjąć dalsze czynności w sprawie. Na podstawie art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. w związku z § 18 ust.1 pkt.1c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu(Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd przyznał adwokatowi R. R. kwotę 309,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na kwotę tę złożyło się: 240 zł – wynagrodzenie adwokata oraz 52,80 zł – podatek od towarów i usług, 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa e.o.