III SA/Łd 788/16
WyrokWSA w Łodzi2016-12-07
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry może być skutecznie nałożona, jeśli przepis art. 14 ust. 1 tej ustawy, stanowiący podstawę do określenia miejsca urządzania gier, nie został notyfikowany Komisji Europejskiej jako przepis techniczny?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry jest zasadna, nawet jeśli przepis art. 14 ust. 1 tej ustawy nie został notyfikowany jako przepis techniczny. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale II GPS 1/16 uznał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 nie jest przepisem technicznym i nie podlegał obowiązkowi notyfikacji, a jego stosowalność nie zależy od statusu technicznego art. 14 ust. 1. Ponadto, kara ta nie narusza zasady proporcjonalności, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny.Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni ujawnili w barze dwa automaty do gier hazardowych. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył P. K. karę pieniężną w wysokości 24.000 zł za urządzanie gier na tych automatach poza kasynem gry. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. P. K. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych jako przepisu technicznego, który nie został notyfikowany.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 roku sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. 2015 r., poz. 613 z późn. zm.), art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. 2015 poz.612 z późn. zm.), Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. nr [...] z dnia [...] r. o wymierzeniu P. K. kary pieniężnej w wysokości 24.000,00 zł z tytułu urządzania gier na automatach z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
W dniu 27 listopada 2014 roku funkcjonariusze Referatu Dozoru Urzędu Celnego w P. T.przeprowadzili czynności kontrolne w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych, zgodnie z ustawą o grach hazardowych w Barze A. przy stacji paliw w miejscowości K., gmina R.. Podczas kontroli ujawniono dwa urządzenia o wyglądzie zewnętrznym i budowie identycznej jak automat do gier hazardowych. Urządzenie było podłączone do sieci elektrycznej i przygotowane do gry, a na ekranach wyświetlały się symbole identyczne jak w automatach do gier hazardowych. Na urządzeniu do gier typu HOTSPOT prowadzona była gra przez klienta baru. W celu ustalenia zasad działania urządzenia, funkcjonariusze celni przystąpili do przeprowadzenia eksperymentu, zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 roku, Nr 168, poz. 1323 z poźn. zm.). W ramach eksperymentu dokonano oględzin zewnętrznych urządzeń o numerze 128 oraz HOTSPOT, w wyniku których stwierdzono m.in. iż są to urządzenia elektroniczne wyposażone w ekran monitora, wrzutnik na monety z klawiszami do sterowania automatem, akceptator banknotów oraz rynienkę na wypadające monety. Oba urządzenia wypłacały wygrane pieniężne. Po włożeniu do akceptora banknotów banknotu, na urządzeniu o numerze 128 przeprowadzono eksperyment. Na urządzeniu typu HOTSPOT bez numeru wykorzystano środki w postaci kredytu, pozostawione przez poprzedniego gracza. Szczegółowy przebieg eksperymentów został opisany w protokole kontroli nr [...] z dnia 27 listopada 2014 roku.
W oparciu o ustalenia zawarte w w/w protokole kontroli Naczelnik Urzędu Celnego w P. T. postanowieniem z dnia [...] r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, w związku z urządzaniem gry poza kasynem gry, na ww. automatach. Po przeprowadzeniu postępowania w dniu 5 czerwca 2015 r. organ wydał decyzję, w której wymierzył karę pieniężną łącznie w kwocie 24.000,00 zł z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych: HOT SPOT bez numeru fabrycznego oraz na automacie o nr 128 poza kasynem gry.
Pismem z dnia 30 czerwca 2015 r. P. K. odwołał się od ww. decyzji wnosząc o uchylenie jej w całości i umorzenie postępowania w sprawie. W dowołaniu zarzucił:
1. naruszenie art.89 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o grach hazardowych - poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą jako osoba fizyczna może ponosić sankcje administracyjną za delikt w sytuacji, gdy ustawa określająca warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych nie wskazuje go jako podmiotu uprawnionego do uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry naruszenie prawa materialnego w postaci art.6 ust.1 oraz art.14 ust.1 ustawy o grach hazardowych poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organizowanie gier na przedmiotowych urządzeniach może naruszać przepisy tej ustawy i zastosowanie ich w sprawie w sytuacji, gdy przepis art. 14 ust.1 ustawy, jako uznany wprost za techniczny w rozumieniu art.1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.u L 204, s.37), ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006r. (Dz.U.L.363,s.81) zwanej dalej Dyrektywą 98/34 nie może być stosowany przez organy władzy ich bezzasadne zastosowanie, w sytuacji gdy skarżąca jako osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, nie może być adresatem tych przepisów,
2. naruszenie art. 2 ust. 6 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku decyzji Ministra Finansów rozstrzygającej, czy gra na zatrzymanym urządzeniu, jest grą na automacie w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. włączył do akt niniejszej sprawy dokumenty zgromadzone w sprawie karnej skarbowej o sygn. [...]: protokół przesłuchania świadka D. U. z dnia 27 listopada 2014r., protokół przesłuchania świadka P.K. z dnia 19 stycznia 2015 r, protokół przesłuchania świadka D. A. K. z dnia 21 stycznia 2015 r., protokół przesłuchania świadka J. K. z dnia 22 stycznia 2015 r., postanowienie o przedstawieniu zarzutów P. K., wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w B. II Wydział Karny sygn. akt [...] z dnia 19 czerwca 2015 r. Z ww. wyroku wynika , że Sąd uznał oskarżonego P. K. winnym popełnienia przestępstwa skarbowego określonego w art. 107 § 2 kks.
Następnie, po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał na definicję gry losowej, zawartą w przepisie art. 2 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Wskazał, że grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 cytowanej powyżej ustawy są gry: na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, zawierające element losowości.
Według art.2 ust.4 ww. ustawy wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
W myśl art.2 ust.5 ustawy o grach hazardowych grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
Zgodnie z art.3 ww. ustawy urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Art.6 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry.
Według art.89 ust.1 pkt 2 ww. ustawy karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (art.89 ust.2 ww. ustawy).
W świetle art. 90 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, kary pieniężne wymierza w drodze decyzji naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania urządzana jest gra hazardowa. Zgodnie z postanowieniami ustawy o grach hazardowych, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art.129 ustawy o grach hazardowych). Przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł (art. 129 ust. 3 w/w ustawy).
W przedmiotowej sprawie ustalono, że P. K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A., wynajął powierzchnię użytkową lokalu (Bar A.) przy stacji paliw w miejscowości K., gmina R., należącej do firmy B. Spółka Jawna i wstawił tam automaty typu HOT SPOT bez numeru oraz urządzenie do gier o numerze 128, co wynika z umowy z dnia 1 sierpnia 2014 roku, która została zawarta między P. K. a ww. Spółką. Przedmiotem najmu lokalu jest powierzchnia użytkowa w ww. lokalu, a najemca, tj. P. K. wstawi tam dwa symulatory zręcznościowo-czasowe. Zgodnie z treścią umowy, najemca jest właścicielem w/w urządzeń, a za wynajem zobowiązuje się płacić 369 zł brutto z tytułu czynszu najmu. Umowa została podpisana przez obydwie strony i zawarta na czas określony, tj. od 1 sierpnia 2014 roku do 1 sierpnia 2015 roku.
Prawo własności przedmiotowych automatów potwierdził sam P. K. podczas przesłuchania z dnia 19 stycznia 2015 roku, a D. K. - współwłaścicielka stacji paliw zeznała, iż to ona, w imieniu spółki, podpisała w dniu 1 sierpnia 2014 roku umowę najmu powierzchni lokalu. Jak wynika z treści protokołu kontroli z dnia 27 listopada 2014 roku, P. K. nie posiada i nie posiadał wcześniej, w tym, w dniu 27 listopada 2014 roku, tj. w dniu kontroli, koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na urządzanie gier w salonach gier, jak również punktach gier na automatach o niskich wygranych. Ponadto automaty nie posiadały poświadczenia rejestracji, a warunkiem dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier do eksploatacji i użytkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest rejestracja takiego automatu lub urządzenia, na podstawie badania takiego automatu lub urządzenia (§ 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 ze zm.). Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że ustawa o grach hazardowych, mimo że posługuje się terminami "urządzanie" i "prowadzenie" gier hazardowych w żadnym miejscu nie definiuje tych pojęć. Wobec braku definicji legalnej zasadnym jest posiłkowanie się w tym zakresie ich potocznym, językowym rozumieniem. Powyższe potwierdza, że P.K., jako właściciel automatów, udostępniał sprzęt do gier (automaty) i oprogramowanie innym podmiotom odpłatnie, w celu umożliwienia dostępu do gier hazardowych. Tym samym bez wątpienia urządzał gry na automatach, niezgodnie z ustawą o grach hazardowych.
Przesłuchany podczas kontroli, w dniu 27 listopada 2014 roku D. U. - grający na automatach w momencie kontroli potwierdził element losowości w przeprowadzonych grach, gdyż nie miał żadnego wpływu na wynik gry, wszystko było zależne wyłącznie od urządzenia. Ponadto w grach padały wygrane pieniężne. Zainstalowane w automacie oprogramowanie pozwalało na to, aby padały wygrane rzeczowe w postaci punktów, za które grający mógł kontynuować grę bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze lub kontynuować grę bez wpłaty środków pieniężnych. Ponadto wygraną punktową można było zamienić na wygraną pieniężną i wypłacić przez urządzenie, co zrealizowano podczas przeprowadzonych eksperymentów. Wygrane rzeczowe w postaci punktów pozwalają na przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze jak również dają możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych).
Dowód z protokołu przesłuchania A. W. - kucharza w lokalu, z dnia 9 lutego 2014 roku, potwierdza iż automaty wypłacały wygrane w pieniądzach. Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej powołał się na wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w B. II Wydział Karny sygn. akt [...] z dnia 19 czerwca 2015 r.
Wobec powyższego, ww. przesłanki oraz zgromadzony materiał dowodowy (eksperyment oraz zeznania świadków) wskazują jednoznacznie, iż mamy do czynienia z grami na automatach, w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Mają charakter losowy, nie zaś zręcznościowy, bo niezależny od umiejętności (wrodzonych lub nabytych) uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych. Gry prowadzone na badanym urządzeniu spełniają kryteria gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Wymieniony automat umożliwia rozgrywanie gier o wygrane pieniężne lub rzeczowe. Urządzającym w tym przypadku jest P. K.właściciel w/w automatów. Konsekwencją urządzania gier na automatach bez zezwolenia jest kara pieniężna, której podlega podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, o którym mowa wart. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. W takim przypadku wysokość wymierzonej kary pieniężnej wynosi 12.000 zł od automatu, łącznie 24.000 zł.
Ponadto organ powołał się na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16, w której przyjęto, iż art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa wart. 89 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Organ wskazał, że w omawianej sprawie nie zaistniały jakiekolwiek podstawy do odmowy zastosowania w stosunku do strony przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, co oznacza że wymierzenie kary pieniężnej było uzasadnione. W rozpoznawanej sprawie bezspornie ustalono, że P. K. urządzał gry na automatach nie posiadając ani koncesji, ani zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach, pomimo powszechnej w Polsce wiedzy, że działalność w zakresie gier hazardowych jest rodzajem działalności koncesjonowanej, a więc podlegającej ścisłej kontroli państwowej. Strona podjęła działalność w zakresie urządzania takich gier, pomijając wszelkie procedury prawne, nie starając się ani uzyskać właściwych zezwoleń, ani nawet nie inicjując jakichkolwiek działań w kierunku ich legalizacji.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. K. wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, zasądzenie od Skarbu Państwa – Dyrektora Izby Celnej w Ł. kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia sądu, które zapadnie w niniejszej sprawie.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego w postaci art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organizowanie gier na urządzeniach w dacie czynu mogło naruszać przepisy tej ustawy i zastosowanie ich w sprawie w sytuacji, gdy przepis art. 14 ust. 1 powołanej ustawy, jako techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE nie może być stosowany przez organy władzy publicznej w stosunku do osób prywatnych – zarówno fizycznych, jak i prawnych; a ten przepis stanowi normę dopełniającą podstawy wymierzenia sankcji przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2;
Na wypadek nieuwzględnienia powyższego zarzutu:
2. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie jako podstawy prawnej wymierzenia kary normy zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., który jest skierowana do podmiotów mających koncesję na prowadzenie kasyna w sytuacji gdy sprawa powinna być rozstrzygana w świetle dyspozycji art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 1 ugh.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że organy celne obu instancji błędnie przyjęły, że stan prawny obowiązujący w dniu wydawania decyzji umożliwia organowi administracyjnemu orzekanie w oparciu o przepisy u.g.h.
Wskazał, iż znana jest mu uchwała NSA z dnia 16 maja 2016 r. o sygn. akt II GPS 1/16, jednakże nie zgadza się z jej treścią. Zdaniem skarżącego Sąd dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, która odnosi się do kwestii skuteczności stosowania art. 14 ust. 1 u.g.h. w kontekście uznania tego przepisu jako będącego w ścisłym związku z możliwością wymierzania kary na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Brak notyfikacji przez Polskę pierwotnego projektu u.g.h. w Komisji Europejskiej powoduje, że zgodnie z powołaną wyżej dyrektywą unijną oraz ukształtowanym na jej podstawie orzecznictwem Trybunału, organy administracji publicznej oraz sądy krajowe nie mogą stosować zakwestionowanych przepisów ustawy. Notyfikowany w późniejszym okresie przepis art. 14 ust. 1 u.g.h. obowiązuje w znowelizowanej wersji od dnia 3 września 2015 r., jednakże w dacie czynu przepis obowiązywał w starej nienotyfikowanej wersji, ponadto nadal notyfikacji nie poddano przepisu art. 6 ust. 1, co powoduje, że prezentowana w skardze argumentacja jest nadal aktualna.
Powołując się na orzecznictwo Trybunału skarżący wskazał, że brak notyfikacji stanowi tak istotne uchybienie proceduralne, że odnośne przepisy techniczne nie mogą być stosowane przez organy władzy państwa członkowskiego. Zdaniem skarżącego analiza orzeczenia Trybunału z dnia 19 lipca 2012 r. potwierdza, że przepis art. 6 ust. 1 u.g.h. również stanowi "przepis techniczny", a zatem także w tym zakresie projekt ustawy powinien być notyfikowany Komisji Europejskiej, co oczywiście nie nastąpiło. Zatem również ten przepis nie może stanowić podstawy rozstrzygnięć organów administracji oraz sądów. Skoro zatem wykluczone jest stosowanie przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h., to brak jest możliwości stosowania przepisu art. art. 89 ust. 1 pkt 2, który stanowił podstawę nałożenia kwestionowanej w tym postępowaniu kary, a zatem decyzje organów celnych obu instancji są nieprawidłowe. Przepis art. 89 jest bowiem typową normą blankietową, nie zawierającą samodzielnej treści normatywnej, a zatem musi być uzupełniony normami innych przepisów, w tym przypadku właśnie art 14 ust. 1 ustawy. Pominięcie przez organ odwoławczy wskazanego przepisu jako podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem do tego przepisu odsyła norma art. 89 u.g.h. i bez ustalenia naruszenia art. 14 ust. 1 u.g.h. wymierzenie kary z art. 89 jest niemożliwe. Ocena technicznego charakteru przepisów u.g.h. w zakresie, w jakim mogą być one zakwalifikowane do kategorii wymienionej art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE może odnosić się także do automatów, o które chodzi w niniejszej sprawie, albowiem ustawa nie wprowadza rozróżnienia na poszczególne typy urządzeń. Podsumowując podniesione argumenty skarżący stwierdził, że wymierzona skarżącemu na podstawie blankietowego przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy kara jest bezpodstawna. Decydujące znaczenie ma w ocenie skarżącego cytowane wyżej orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Skoro podstawą wymierzenia kary administracyjnej jest art. 89 ust. 1 pkt 2 odwołujący się wprost do art. 14 ust. 1 a przepis ten nie może być stosowany, to tym samym brak jest w aktualnym stanie prawnym podstaw do tego, aby wymierzać kary finansowe w oparciu o przepis art. 89 ust. 1 pkt 2.
Ponadto jeśli przyjąć, że w sprawie zasadniczy problem nie sprowadza się do stosowania nienotyfikowanego przepisu technicznego (art. 14 ust. 1 u.g.h.) w stosunku do podmiotu, który urządza gry poza kasynem gry tylko do tego, że grę urządzał podmiot niemający koncesji lub zezwolenia, a fakt braku stosownych uprawnień do prowadzenia gry na automatach jest poza sporem, to ta okoliczność skutkowała wadliwym przyjęciem, że w sprawie mamy podstawę do zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Art. 6 ust. 1 u.g.h. nie zawiera żadnych ograniczeń albo warunków dotyczących strony przedmiotowej koncesjonowanej działalności. Nie przesądza też, że posiadacz takiej koncesji może urządzać gry na automatach wyłącznie w kasynie gry. Tę kwestię reguluje bowiem art. 14 ust. 1 ww. ustawy. Skutkiem tego musi być uznanie, że art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h. to dwie różne normy, z których wynikają dwa różne zakazy znajdujące potwierdzenie w art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h., zatem konstytuujące dwa różne delikty administracyjne objęte karą.
Zdaniem skarżącego przyjęta przez organy podstawa prawna rozstrzygnięcia jest błędna, a sprawa wymaga przeprowadzenia dalszych czynności dowodowych w celu ustalenia wysokości przychodu jako podstawy wymierzenia kary w wysokości zdecydowanie niższej niż ryczałtowe 12 tys. zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ zauważył, że kwestie poruszone przez skarżącego zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r. o sygn. akt II GPS 1/16.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201 poz.1540 ze zm.), dalej u.g.h.
Zgodnie z treścią art.2 ust.3 wymienionej ustawy grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.
W myśl art.2 ust.4 u.g.h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
Zgodnie z treścią art.2 ust.5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W myśl art.3 u.h.g. urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie.
Zgodnie z treścią art.14 ust.1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry.
W myśl art.89 ust.1 u.g.h. karze pieniężnej podlega:
1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry;
2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry;
3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia.
Zgodnie z treścią art.89 ust.2 u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa:
1) w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry;
2) w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu;
3) w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100 % uzyskanej wygranej.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu P.K. kary pieniężnej za urządzanie gier na dwóch automatach (o nazwie HOTSPOT bez numeru oraz bez nazwy o numerze 128) poza kasynem gry a mianowicie w Barze A. przy stacji paliw w miejscowości K.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 27 listopada 2014r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w P.T. przeprowadzili kontrolę w wymienionym lokalu i stwierdzili, że znajdowały się w nim 2 urządzenia do gier a mianowicie jeden o nazwie HOTSPOT bez numeru oraz drugi bez nazwy o numerze 128. Gry na tych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu art.2 ust.3 u.g.h Wskazuje na to wynik eksperymentu funkcjonariuszy celnych przeprowadzonego w dniu 27 listopada 2014r. z którego wynika, że gracz nie ma wpływu na wynik gry i jest on niezależny od umiejętności (zręczności) grającego bądź jego zdolności psychomotorycznych. Gry na tych urządzeniach mają charakter losowy i komercyjny. W ocenie sądu nie budzi wątpliwości fakt, że gry na obu automatach spełniają przesłanki przepisu art.2 ust.3 u.g.h. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego.
Z przepisu art.89 ust.1 pkt.3 u.g.h. wynika, że karze pieniężnej podlega osoba urządzająca grę na automacie. Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier, jeżeli można im przypisać nawet niewielki wycinek z opisanej wyżej aktywności.
W niniejszej sprawie przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący urządzał gry na automatach. W dniu 1 sierpnia 2014r. zawarł umowę najmu ze Stacją Paliw w K. na podstawie której wynajął lokal i wstawił tam dwa automaty do gier. Na automatach tych prowadzone były gry. P. K. zorganizował zatem nielegalne gry hazardowe i nie ulega wątpliwości, że był on osobą urządzającą gry na automatach w rozumieniu art.89 ust.1 pkt.2 u.g.h. Zaznaczyć należy, że wyrokiem nakazowym z dnia 19 czerwca 2015r. w spr. [...] Sąd Rejonowy w B. skazał P. K. za urządzanie i prowadzenie gier na dwóch automatach tj. za przestępstwo z art.107 § 2 kks na karę grzywny (k.82). W skardze nie kwestionowano zresztą faktu, że P. K. zorganizował gry na dwóch automatach.
Konsekwencją uznania, że gry na dwóch wymienionych automatach były "grami na automatach", o których mowa w art.2 ust.3 u.g.h. zaś P.K. urządzał gry poza kasynem, było wymierzenie kary pieniężnej, o której mowa w art.89 ust.1 pkt.2 u.g.h. Organy celne prawidłowo wymierzyły skarżącemu karę w łącznej wysokości 24000 zł (2 x 12000 zł).
Nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art.14 ust.1 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organizowanie gier na automatach w dacie czynu mogło naruszyć przepisy u.g.h. w sytuacji gdy art.14 ust.1 u.g.h. jest przepisem technicznym i wobec braku jego notyfikacji nie może być stosowany przez organy władzy publicznej. Przepis art.14 ust.1 u.g.h. stanowi natomiast normę dopełniającą podstawę wymierzenia sankcji przewidzianej w art.89 ust.1 p[kt.2 i ust.2 pkt.2 u.g.h.
Odniesienie się do tego zarzutu wymaga powołania się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016r. sygn. akt II GPS 1/16. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – stanowiący podstawę wydania poddanego sądowej kontroli aktu – nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy. Jak uznał NSA, przepis ten może zatem stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h. Dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w omawianym przepisie, oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.
Cytowana uchwała ma charakter wiążący w niniejszej sprawie, zgodnie bowiem z art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że z treści przytoczonego przepisu wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (por.: wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1474/14, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W uzasadnieniu powołanej uchwały NSA wyjaśnił m.in., że jakkolwiek w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 oceniono art. 14 u.g.h., jako przepis techniczny, w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE (pkt 25 wskazanego orzeczenia), to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że zawarte w tym wyroku wytyczne wprost odnosiły się do takich przepisów krajowej u.g.h., które "mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry" – nie zaś, co należy podkreślić, automatów do gier hazardowych w ogólności. Dopiero ustalenie "iż wprowadzają one warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów" uzasadniało ich ocenę jako przepisów technicznych, w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. Niezależnie od tego, że przepis taki jak art. 14 ust. 1 u.g.h. uznano za przepis techniczny, w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE (co potwierdza również orzeczenie TSUE z dnia 11 czerwca 2015 r. w sprawie C-98/14 w pkt 98) – brak jest podstaw do wnioskowania o istnieniu dalej idących konsekwencji wyroku w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, niż te wynikające z jego treści oraz z treści wytycznych, które wprost i wyraźnie adresowane są do sądu krajowego. NSA w omawianej uchwale wyjaśnił także, że TSUE rozstrzygając na podstawie powierzonych mu kompetencji spór o treść prawa unijnego - z uwagi na zakres posiadanych kompetencji orzeczniczych, obejmujących na zasadzie wyłączności wiążące rozstrzyganie sporów o treść (interpretację) prawa unijnego oraz jego ważność, nie mógł wkraczać w domenę, która została lecz zastrzeżona dla sądów krajowych. Na tym tle za uzasadniony uznano wniosek, że zakres związania omawianym wyrokiem TSUE z natury rzeczy ogranicza się do wykładni prawa unijnego, to jest do określonego w tym orzeczeniu sposobu rozumienia art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE. Rzeczą sądu krajowego jest natomiast ustalenie – co stanowi kwestię o charakterze stricte jurydycznym – czy przepisy ustawy o grach hazardowych, jako "potencjalnie" techniczne, rzeczywiście wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktu. Ustalenie to mieści się bowiem w zakresie tej unijnej funkcji sądów krajowych, która wiąże się z obowiązkiem dokonania przez sąd krajowy oceny, czy państwo członkowskie ustanawiając przepisy techniczne wykonujące dyrektywę, notyfikowało te przepisy Komisji Europejskiej lub dopełniło reguły standstill.
W konkluzji NSA stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – jako niekwalifikujący się do żadnej spośród grup przepisów technicznych, o których mowa w Dyrektywie 98/34/WE – nie jest przepisem technicznym, a w konsekwencji, nie podlegał obowiązkowi notyfikacji. NSA wyjaśnił, że omawiany przepis nie ustanawia żadnego rodzaju zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazu świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług. Ustanowionej w nim sankcji wiążącej się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie z przyjętymi zasadami i bezpośrednio ukierunkowanej na zapewnienie respektowania tych zasad, nie sposób byłoby i tak łączyć z przywołanym "zakazem użytkowania". Przepis ten bowiem, gdy chodzi o ustanowione w nim przesłanki nałożenia kary pieniężnej nie ingeruje w same możliwości dopuszczalnego przeznaczenia produktu, pozostawiając miejsce jedynie na jego marginalne zastosowanie w stosunku do tego, którego można byłoby rozsądnie oczekiwać.
W ocenie NSA, dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma również znaczenia techniczny – w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 wskazanej ustawy oraz okoliczność nieprzekazania projektu tego przepisu Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., penalizuje urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem. Z art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika, że urządzanie gier na automatach jest dozwolone w kasynach gry, co wymaga spełnienia szeregu szczegółowych warunków określonych ustawą ściśle reglamentującą tego rodzaju działalność. Wobec tego z punktu widzenia stosowania albo odmowy stosowania tego przepisu, ustaleniem faktycznym o istotnym znaczeniu jest, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych w ogóle poddał się działaniu zasad określonych tą ustawą – w tym zwłaszcza zasad określonych w jej art. 14 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 – czy też przeciwnie, zasady te zignorował. Na przykład działalność tę prowadził bez zezwolenia, ani koncesji na prowadzenie gry. Ustalenie wskazanej okoliczności ma w ocenie NSA ten walor, że bez niej w ogóle nie sposób przeprowadzić w konkretnej sprawie swoistego rodzaju "testu" stosowalności regulacji penalizującej naruszenie zasad określonych przepisem technicznym, w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. NSA wyjaśnił, że dla wyniku tego testu nie jest obojętne ustalenie, czy podmiot, do którego w konkretnej sprawie ma być zaadresowana dolegliwość polegająca na nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie zasad urządzania gier na automatach, poddał się działaniu ustawy regulującej te zasady. Chodzi zarówno o spełnienie warunków umożliwiających prowadzenie tej działalności, jak również negatywne – z jego punktu widzenia – jej konsekwencje wyrażające się w powinności powstrzymania się od działań, na które nie uzyskał zezwolenia (koncesji). Należy rozważyć, czy podmiot taki poddając się pierwotnie określonym w ustawie zasadom urządzania gier na automatach, następnie zasady te naruszył, czy ustawę reglamentującą prowadzenie działalności w zakresie organizowania i urządzania gier na automatach w ogóle zignorował.
W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę na podkreślenie zasługuje ten fragment rozważań NSA gdzie stwierdza się, że fakt uznania przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h., za przepis techniczny, nie oznacza, że bezskuteczność tego przepisu – w znaczeniu nadawanym w orzecznictwie europejskim przepisom technicznym, których projekty nie zostały notyfikowane – realizuje się w wymiarze bliskim utracie jego mocy powszechnie obowiązującej, a przez to w swoistego rodzaju generalnym uwolnieniu (poluzowaniu) zasad prowadzenia działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier na automatach z konsekwencją w postaci generalnej niestosowalności art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., penalizującego urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem oraz redukowania istotnych funkcji tego przepisu. Zdaniem NSA nie jest więc tak, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., pozostaje w tego rodzaju (funkcjonalnym) związku z technicznym przepisem art. 14 tej ustawy, który zawsze i bezwarunkowo – a więc, bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych obrazowanych przywołanymi powyżej przykładami – uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry.
W świetle wymienionej uchwały zarzut skargi nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze podniesiono, że P.K. nie zgadza się z treścią uchwały w spr. II GPS 1/16 gdyż NSA dokonał w niej błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach treść art.269 § 1 p.p.s.a. nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawę w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładnię prawa odmienną od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jeżeli skład sądzący w sprawie nie stwierdzi zasadności uruchomienia trybu przewidzianego w art. 269 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie - to obowiązany jest respektować stanowisko wyrażone w uchwale składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie podzielił pogląd wyrażony w uchwale w spr. II GPS 1/16 i za niezasadny uznał zarzut skargi, że NSA w wymienionej uchwale dokonał błędnej wykładni przepisów ustawy o grach hazardowych.
Niezasadny jest zarzut skargi błędnego przyjęcia jako podstawy prawnej wymierzenia kary normy zawartej w art.89 ust.1 pkt.2 w związku z art.89 ust.2 pkt.2 u.g.h., która jest skierowana do podmiotów mających koncesję na prowadzenie kasyna w sytuacji gdy sprawa powinna być rozstrzygana w świetle dyspozycji z art.89 ust.1 pkt.1 w związku z art.89 ust.2 pkt.1 w związku z art.89 ust.2 pkt.1 u.g.h.
Przepis art.89 ust.1 pkt.2 u.g.h. stanowi podstawę wymierzenia kary pieniężnej każdemu, bez względu na formę prowadzonej działalności, kto urządza gry na automatach poza kasynem gry, czyli miejscem odpowiadającym wymogom przewidzianym w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy. Natomiast art. 89 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy dotyczy podmiotów, które nie legitymują się wymaganą koncesją lub zezwoleniem nawet wówczas, gdy urządzają gry w miejscu, które spełnia warunki przewidziane w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, czyli jest kasynem gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Stanowisko to potwierdza cytowana wyżej uchwała NSA z dnia 16 maja 2016 r. II GPS 1/16. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. - nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach". Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.
Nadto należy zaznaczyć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2015 r., P 32/12 stwierdził, że "Art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 i 1201) w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.), są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa" (publ.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1742). Z wyroku tego wynika więc że podnoszona przez stronę skarżącą wątpliwość dotycząca możliwości wymierzenia kary administracyjnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w kontekście wykazania, że regulacja ta narusza zakaz podwójnego karania za to samo zachowanie, okazał się nieuzasadniony.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skarga nie jest uzasadniona, co skutkuje zgodnie z treścią art. 151 p.p.s.a. jej oddaleniem w całości.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło