III SA/Łd 79/09

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej postanawia umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o przyznanie prawa pomocy R.A. III SA/Łd 79/09 Uzasadnienie T. Z. (dalej skarżąca) – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. W treści skargi strona sformułowała m.in. wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 6 marca 2009 r. Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, po rozpoznaniu wniosku T. Z. oddalił wniosek z uwagi na jego bezprzedmiotowość (skarżąca z mocy ustawy korzystała ze zwolnienia z kosztów sądowych). Postanowieniem z dnia 9 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę. W związku z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną na powyższe, formułując w treści skargi ponowny wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie natomiast z § 2 wymienionego przepisu przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. W niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 6 marca 2009 r. Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy z uwagi na jego bezprzedmiotowość (skarżąca z mocy ustawy korzystała ze zwolnienia z kosztów sądowych). Nadmienić jedynie należy, że postanowienie w tym zakresie wydane zostało przez referendarza sądowego, przy czym stosownie do treści art. 259 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienie referendarza sądowego, od którego nie wniesiono sprzeciwu ma skutek prawomocnego orzeczenia sądu. Uzasadnienie powyższego postanowienia w pełni zachowuje swoją aktualność do obecnego wniosku skarżącej. Przypomnieć jedynie należy, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa stwierdzenia choroby zawodowej. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. c) wskazywanej ustawy, a wniosek skarżącej w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzystała ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Nadmienić jedynie należy w tym miejscu, że zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje całe postępowanie włącznie z etapem postępowania kasacyjnego. W tym stanie rzeczy uznać należy, że po rozpoznaniu pierwotnego wniosku skarżącej i jego prawomocnym oddaleniu z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku nie jest możliwe ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie. Wniosek taki uznać należało za bezprzedmiotowy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca mogłaby wnieść w niniejszej sprawie tylko wówczas, gdyby wcześniejszy wniosek w tym przedmiocie został przez Sąd oddalony lub gdy w kolejnym wniosku skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w innym zakresie niż wcześniej rozstrzygany. Z tego względu postępowanie wywołane wnioskiem T. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Stosownie bowiem do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z § 2 ww. przepisu postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie należało jeszcze rozważyć, czy do orzekania na podstawie powołanego przepisu uprawniony jest referendarz sądowy. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Jeśli bowiem referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został uprawniony do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, to takie jego uprawnienie obejmuje tym bardziej kompetencję do zakończenia tego postępowania z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie tego celu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 379/08). Jednocześnie podzielić w tym miejscu należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2007 r. (sygn. akt I OZ 942/07), że katalog czynności referendarza sądowego z art. 258 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter otwarty, co powoduje, że ma on także możliwość wydawania innych niż wymienione w tym przepisie zarządzeń i postanowień. W takiej sytuacji należy odpowiednio zastosować art. 259 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uznać, że strona lub jej pełnomocnik ma możliwość złożenia sprzeciwu również wobec tych czynności. Daje to możliwość skontrolowania przez sąd administracyjny m.in., czy referendarz sądowy, dokonując czynności niewymienionych w art. 258 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie wykroczył poza uprawnienia przyznane mu art. 258 § 1 powoływanej ustawy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w postanowieniu. R.A.