III SA/Łd 793/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Budownictwa Drogowego "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Budownictwa Drogowego "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 793/14 oddalił skargę Budownictwa Drogowego "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r., nr [...] wydaną w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji. W dniu 12 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącej spółki złożył wniosek o sporządzenie na piśmie uzasadnienia w/w wyroku oraz doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków finansowych. Uzasadniając podniósł, iż strona w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze wnosiła o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Powołany wyrok z dnia 12 listopada 2014 r. nie zawiera rozstrzygnięcia w powyższym zakresie. Dalej pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem [...] r. wstrzymało wykonanie decyzji z dnia [...] r., przy czym rozstrzygnięcie to upadło z chwilą wydania przez Sąd wyroku z dnia 12 listopada 2014 r. Ponieważ kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygania wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji organu, staje się aktualna dopiero z chwilą wniesienia skargi kasacyjnej, w ocenie pełnomocnika skarżącej, koniecznym jest wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Tym bardziej, że skarżąca z dużą dozą prawdopodobieństwa, graniczącą z pewnością będzie podejmowała czynności celem wywiedzenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 12 listopada 2014 r. W ocenie pełnomocnika kompetencja sądu I instancji do wydania wnioskowanego orzeczenia wynika z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. i jest aktualna przez cały czas od przekazania temu sądowi akt wraz ze skargą od organu administracji publicznej. Wskazując na zasadność wniosku pełnomocnik spółki podniósł, że z uwagi na wysokość ustalonej opłaty eksploatacyjnej, niebezpieczeństwo wykonania zaskarżonej decyzji, nawet w częściowym zakresie, rodzi realną groźbę zaprzestania wykonywania działalności przez skarżącą spółkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania, a postanowienie w tym przedmiocie może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 p.p.s.a.). Natomiast art. 61 § 6 p..p.s.a. stwierdza, że wstrzymanie wykonania czynności lub aktu upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Z treści powyżej powołanych przepisów wynika, iż ochrona tymczasowa strony przyznana na jej wniosek, w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, obejmuje jedynie fragment postępowania przed sądem administracyjnym do momentu merytorycznego rozpoznania głównego żądania skarżącego. Sąd traci możliwość orzekania w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie. W związku z powyższym po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji nie można wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem byłoby to sprzeczne z art. 61 § 6 p.p.s.a. Tym samym wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej złożony po wydaniu wyroku, uznać należy za niedopuszczalny i jako taki, podlegający oddaleniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2013 roku, sygn. akt I OZ 223/13, www.cbois.nsa.gov.pl). Dopuszczalne pozostaje jedynie złożenie nowego wniosku o wstrzymanie wykonania aktu wraz ze skargą kasacyjną. Może on być merytorycznie rozpoznany w przypadku skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej (por. uchwała Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, www.cbois.nsa.gov.pl; P. Daniel, Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 160). Reasumując, wskazać należy, że o wstrzymaniu wykonania decyzji orzekać może jedynie sąd pierwszej instancji lub Naczelny Sąd Administracyjny lecz wyłącznie w sytuacji gdy sprawa toczy się przed danym sądem. Odmienna interpretacja powyżej powołanych przepisów, w ocenie Sądu, prowadziłaby to do niemożliwych do zaakceptowania skutków. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje instytucji zapowiedzi skargi kasacyjnej. Tym samym w przypadku niewniesienia przez stronę postępowania skargi kasacyjnej, powstałaby sytuacja, w której pomimo oddalenia skargi, decyzja nie podlegałaby wykonaniu. Ponadto nawet wniesienie skargi kasacyjnej nie przesądza jeszcze o jej merytorycznym rozpoznaniu, ponieważ może ona zostać odrzucona z przyczyn formalnych. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wniosek skarżącej o wstrzymanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł z dnia [...] r., został złożony przez pełnomocnika spółki po wydaniu przez ten Sąd w dniu 12 listopada 2014 r., wyroku oddalającego skargę. Wniosek skarżącej spółki nie został jednak wniesiony wraz ze skargą kasacyjną. W takiej sytuacji przedmiotowy wniosek należy uznać za przedwczesny, a w konsekwencji za niedopuszczalny. Odnosząc się natomiast do zarzutów pełnomocnika skarżącej spółki, co do nierozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze, uznać je należy za bezzasadne. Jak wynika bowiem z wniesionej w dniu 3 września 2014 r. skargi, pełnomocnik spółki wnioskował między innymi o wydanie orzeczenia w zakresie wykonalności zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 152 p.p.s.a., jak również o wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a. jedynie w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. W niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 12 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki "A". Tym samym brak było podstaw do orzekania o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a. Natomiast, co do zawartego w skardze wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 1 p.p.s.a. wskazać należy, że w myśl powołanego przepisu, co już wcześniej wskazano, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie - organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Powyżej powołany przepis art. 61 § 2 i § 3 p.p.s.a. rozróżnia wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przez organ administracji (§ 2) i przez sąd (§ 3). W pierwszym przypadku jest to dozwolone do czasu przekazania skargi sądowi, w drugim – od chwili wpływu aktu do sądu. Zatem adresatem wniosku o wstrzymanie aktu lub czynności, zawartego w skardze, w zależności od podstawy prawnej, będzie albo organ, albo sąd. Jeżeli w podstawie prawnej wniosku stron powoła przepis art. 61 § 2, wniosek powinien rozpoznać organ. Rozpoznanie wniosku przez sąd w takiej sytuacji jest możliwe po wezwaniu strony do uzupełnienia wniosku o wskazanie prawidłowej podstawy prawnej przez powołanie się na jedną z przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3. Jeżeli natomiast jako podstawę wniosku strona powoła art. 61 § 3 p.p.s.a., adresatem takiego wniosku jest sąd. W takim przypadku organ administracji publicznej może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności z urzędu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez organ administracji w pierwszym lub w drugim wypadku czyni postępowanie przed sądem administracyjnym w tej kwestii bezprzedmiotowym. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., LEX, Wydanie 5, Warszawa 2013, s. 238-239). W niniejszej sprawie, po wniesieniu przez spółkę skargi z dnia 3 września 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., wstrzymało z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji z dnia 26 sierpnia 2014 r. Tym samym rozpoznanie przez Sąd zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji byłoby bezprzedmiotowe, zwłaszcza, że w podstawie prawnej tego wniosku pełnomocnik spółki nie powołał art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 w zw. z § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. k.p.