III SA/Łd 799/16
WyrokWSA w Łodzi2017-04-21
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wadliwe doręczenie decyzji administracyjnej, skutkujące pozbawieniem strony możliwości wniesienia odwołania, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa)?Ratio decidendi
Wadliwe doręczenie decyzji administracyjnej lub prowadzenie postępowania bez udziału strony nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Są to bowiem wady postępowania, a nie samej decyzji. Takie uchybienia mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jednakże w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, ze względu na zasadę niekonkurencyjności postępowań nadzwyczajnych, kwestia ta nie może być rozstrzygana.Stan faktyczny
Skarżący A. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. cofającej mu uprawnienia do kierowania pojazdami, zarzucając jej niedoręczenie i tym samym rażące naruszenie prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że wadliwe doręczenie nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. WSA w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 roku skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) - dalej: k.p.a.; art. 140 ust. 1 pt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997 r. Nr 98 poz. 602 ze zm.) – dalej: p.r.d.; art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...], nr [...] orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak [...] w sprawie cofnięcia A. K. uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wynikające z kat. B, do czasu wykazania się znajomością wymaganych kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Decyzją ostateczną z dnia [....] wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 114 pkt 1 lit.b p.r.d. Prezydent Miasta Ł. orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wynikające z posiadanego przez stronę prawa jazdy kat. B do czasu wykazania się znajomością wymaganych kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień. Jednocześnie strona została zobowiązana do zwrotu prawa jazdy, w terminie 3 dni od daty otrzymania decyzji. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, iż cofnięcie uprawnień nastąpiło z uwagi na niepoddanie się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, o co wnioskował Komendant Wojewódzki Policji w Ł., w związku z uzyskaniem przez stronę 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wydane rozstrzygnięcie przesłane zostało na adres: Ł., Al. A 61 m. 41 i doręczone w trybie art. 44 k.p.a.
Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2016 r. (data nadania przesyłki pocztowej) skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Uzasadniając wskazał, iż przedmiotowa decyzja nigdy nie dotarła do adresata, a o jej istnieniu skarżący dowiedział się dopiero w toku postępowania karnego toczącego się wobec niego, przed Sądem Rejonowym dla Ł.-Ś. w Ł. V Wydziałem Karnym, sygn. akt [...]. Wyjaśnił, że w toku procedowania przez organy administracji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania, skarżący zamieszkiwał na ul. B w Ł. Natomiast korespondencja była kierowana na adres C 61 m. 41 w Łc, który to adres nie był miejscem zamieszkania wnioskodawcy. Mimo, iż wysyłana przez organ administracji korespondencja powracała do nadawcy, z uwagi na brak adresata pod podanym adresem, nie dokonano weryfikacji faktycznego miejsca zamieszkania skarżącego, pomimo, że obowiązek taki ciążył na organie. Takie działalnie, w ocenie pełnomocnika strony skarżącej stanowiło naruszenie art. 8, art. 10 § 1 w zw. z art. 111 § 1 i art. 16, art. 109 § 1 jak również art. 28 k.p.a. Z powyższych względów wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] oraz, na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. o wstrzymanie jej wykonania. Wniósł także o przeprowadzenie postępowania dowodowego z przesłuchania wskazanych świadków, na okoliczność faktycznego miejsca zamieszkania strony w dacie doręczenia kwestionowanej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], znak [...] Powołując przepisy art. 156 § 1 pkt 1-7, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. Kolegium wskazało na przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, organ właściwy do procedowania w sprawie oraz formę rozstrzygnięcia podejmowanego w tym przedmiocie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało również, że celem postępowania nieważnościowego nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, lecz jedynie dokonanie weryfikacji decyzji ostatecznej pod kątem wystąpienia jednej z wad decyzji oznaczonej w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Powyższe oznacza, że organ nie jest uprawniony do dokonania jakichkolwiek nowych ustaleń faktycznych, przeprowadzania nowych dowodów, czy też kwestionowania stanu faktycznego sprawy ustalonego w postępowaniu zwykłym. Dalej Kolegium wskazało, iż w przedmiotowej sprawie skarżący domaga się stwierdzenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] wydanej na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. aw zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 p.r.d., orzekającej o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym w zakresie posiadanej kategorii, z uwagi na niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Jako podstawę stwierdzenia nieważności w/w decyzji pełnomocnik skarżącego wskazał przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. przesłankę wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Przy czym istotnym jest, iż strona nie kwestionuje zasadności samej decyzji orzekającej o cofnięciu uprawnień, a jedynie fakt jej skutecznego doręczenia, co nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. Odnosząc się do powyższej kwestii Kolegium stwierdziło, iż procedując w przedmiocie cofnięcia skarżącemu posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami organ administracji kierował zgodnie z posiadanymi w tym zakresie informacjami, tj. na adres Ł., Al. C 61 m. 41, widniejący zarówno na dokumencie prawa jazdy strony, jak i w aktach sprawy. Tym samym zdaniem organu trudno jest zarzucić Prezydentowi Miasta Ł. jakiekolwiek naruszenie w tym zakresie. Przeciwnie, w ocenie Kolegium to strona nie dołożyła należytej staranności i dbałości o własne interesy, w sytuacji gdy zamieszkując pod innym adresem, nie podejmowała kierowanej do niej korespondencji urzędowej. W związku z powyższym Kolegium uznało, iż kwestionowana przez stronę decyzja ostateczna z dnia [...]. nie została wydana z naruszeniem prawa, jak również nie wystąpiła jakakolwiek inna przesłanka nieważnościowa, wymieniona w art. 156 § 1 pkt 1, pkt 3-7 k.p.a., co stanowiło podstawę do odmowy stwierdzenia jej nieważności.
Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w sytuacji jej niedoręczenia stronie, pozbawiając ją możliwości wniesienia odwołania, co w ocenie strony stanowiło rażące naruszenie prawa;
- art. 7 w zw. z art. 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wnioskowanych dowodów z przesłuchania wskazanych świadków na okoliczność faktycznego miejsca zamieszkania skarżącego, w dacie orzekania o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi oraz poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;
- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że strona nie dołożyła należytej staranności w dbałości o własne interesy, w sytuacji gdy nie wiedziała ona o toczącym się wobec niej postępowania w przedmiocie cofnięcia posiadanych uprawnień;
- art. 42 w zw. z art. 44 k.p.a. poprzez niedoręczenie skarżącemu korespondencji na adres jego zamieszkania lub pracy, a co za tym idzie mylne uznanie, że decyzja została prawidłowo doręczona w trybie art. 44 k.p.a.;
- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, iż podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji, co do braku podstaw do stwierdzenia, iż ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] wydana została bez podstawy prawnej, czy też z rażącym naruszeniem prawa, co zarzucała strona wnioskująca. Zgodnie z treścią art. 140 ust. 1 pkt 4 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji, w trybie określonym w art. 114 pkt 1 p.r.d. W myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 przedmiotowej ustawy. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, na które został skierowany decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia 30 grudnia 1998 r., znak [...], na wniosek Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł., w związku z uzyskaniem 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W następstwie powyższego, mając na uwadze obligatoryjny charakter decyzji, o której mowa w art. 140 ust. 1 pkt 4 p.r.d., Prezydent Miasta Ł. był zobowiązany do cofnięcia skarżącemu posiadanych uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym, w zakresie kat. B. Tym samym zdaniem Kolegium brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, iż ostateczna decyzja z dnia [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie nie wystąpiły również pozostałe, określone w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanki, skutkujące stwierdzeniem nieważności tej decyzji.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium ponownie wskazało, iż celem postępowania nieważnościowego nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a jedynie dokonanie oceny czy w sprawie nie wystąpiła jedna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym organy procedujące w sprawie o stwierdzenie nieważności nie mogą dokonywać jakichkolwiek ustaleń faktycznych, kwestionować stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu zwykłym, czy też przeprowadzać nowych dowodów. W związku z powyższym podniesione zarzuty w tym zakresie uznać należało za bezzasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ponowił zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. zarzucił naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w sytuacji jej niedoręczenia stronie, pozbawiając ją możliwości wniesienia odwołania, co w ocenie strony stanowiło rażące naruszenie prawa;
- art. 7 w zw. z art. 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wnioskowanych dowodów z przesłuchania wskazanych świadków na okoliczność faktycznego miejsca zamieszkania skarżącego, w dacie orzekania o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi oraz poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;
- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że strona nie dołożyła należytej staranności w dbałości o własne interesy, w sytuacji gdy nie wiedziała ona o toczącym się wobec niej postępowania w przedmiocie cofnięcia posiadanych uprawnień;
- art. 42 w zw. z art. 44 k.p.a. poprzez niedoręczenie skarżącemu korespondencji na adres jego zamieszkania lub pracy, a co za tym idzie mylne uznanie, że decyzja została prawidłowo doręczona w trybie art. 44 k.p.a.;
- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając pełnomocnik skarżącego podniósł, iż organ administracji publicznej procedujące w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym, był świadom, iż korespondencja kierowana do skarżącego nie docierała do adresata, gdyż wcześniejsza korespondencja kierowana do niego na adres: Ł., Al. C 61 m. 41, między innymi decyzja o skierowaniu strony na sprawdzenie kwalifikacji, wracała do nadawcy z adnotacją, że strona nie przebywa pod wskazanym adresem. Mimo powyższych okoliczności organ nie zweryfikował posiadanych informacji i nie ustalił faktycznego miejsca pobytu skarżącego. Tym samym zdaniem pełnomocnika skarżącego, za nieprawidłowe uznać należy stanowisko, zgodnie z którym decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] została doręczona stronie skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. W konsekwencji powyższego należy uznać, że skarżący winien zostać zawiadomiony, w sposób prawidłowy o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, jak również winna mu być doręczona wydana w tym przedmiocie decyzja. Zaniechanie przez organ tych czynności stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji z [...]
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika zatem, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie kontroli sądu administracyjnego poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...], wydanej w przedmiocie odmowy stwierdzenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], znak [...] w sprawie cofnięcia A. K. uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wynikające z kat. B, do czasu wykazania się znajomością wymaganych kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) - dalej: k.p.a.; art. 140 ust. 1 pt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997 r. Nr 98 poz. 602 ze zm.) – dalej: p.r.d.
Zgodnie z treścią art. 156 § 1 k.p.a. . organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.). W myśl art. 157 § 1 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji (art. 158 §1 k.p.a.).
Opisana w wyżej wymienionych przepisach instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej stanowi formę nadzoru i podlega takim samym regułom procesowym, ja postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzyga sprawę merytorycznie, natomiast w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotem działania organu jest ustalenie, czy decyzja wydana została z kwalifikowanymi wadami, wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a., których wystąpienie uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Tym samym w toku tego postępowania nie dokonuje się, jak w postępowaniu zwykłym oceny przysługujących stronie praw, czy ciążących na niej zobowiązań, a jedynie ocenia się legalność decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest także dopuszczalne by organ rozstrzygający w tym przedmiocie dokonywał nowych, bądź dodatkowych ustaleń faktycznych, jak również nie jest uprawniony do kwestionowania stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną, poddaną weryfikacji organu nadzoru. Innymi słowy, istotą tego postępowania jest ocena, czy weryfikowana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania i czy nie zawiera wad powodujących jej nieważność (por. wyrok NSA z 10 listopada 2016 r., I OSK 2022/15; wyrok WSA w Olsztynie z 3 listopada 2016 r., II SA/Ol 928/16; wyrok WSA w Gdańsku z 16 listopada 2016 r., III SA/Gd 726/16; wyrok NSA z 2 września 2016 r., I OSK 689/15 – www.cbois.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] strona skarżąca wskazuje przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. przesłankę wydania decyzji ostatecznej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie pełnomocnika skarżącego, przyjęcie domniemania doręczenia w/w decyzji, w trybie art. 44 k.p.a., w sytuacji gdy organ administracji publicznej posiadał wiedzę o fakcie niezamieszkiwania skarżącego pod adresem, na który kierowana była korespondencja (Ł., Al C 61 m. 41), jak również zaniechanie podjęcia jakichkolwiek kroków w celu ustalenia właściwego adresu zamieszkania strony, stanowiło rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji.
Określona w powołanym przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanka braku podstawy prawnej występuje w sytuacji, gdy przepisy prawa obowiązującego nie zawierają podstawy do wydania decyzji administracyjnej. Dotyczy to zatem sytuacji, gdy brak jest przepisu prawnego uprawniającego administrację publiczną do działania, albo też przepis taki jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych, rozumianych jako indywidualne akty zewnętrzne. Natomiast z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu przywołanego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że sporna decyzja nie może być akceptowana jako akt władczy – wydany przez organ działający w państwie prawa. Przy czym nie chodzi tutaj o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i oczywisty (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 czerwca 2016 r., II SA/WA 85/16 – www.cbois.nsa.gov.pl).
Decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, orzekająca o cofnięciu stronie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wynikające z posiadanej przez niego prawa jazdy kategorii "B", wydana została na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 114 pkt 1 lit.b powołanej wcześniej ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997 r. Nr 98 poz. 602 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania.
Stosownie do treści art. 140 ust. 1 pkt 4 p.r.d. decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 pkt 1. Natomiast w myśl art. 114 pkt 1 lit.b p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.
W sprawie bezspornym jest, iż wnioskiem z dnia 4 grudnia 1998 r. Komendant Wojewódzki w Ł. wystąpił do Prezydenta Miasta Ł. o wydanie decyzji w sprawie skierowania A. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami objętymi prawem jazdy kat. "B", z uwagi na uzyskanie, w okresie od dnia 25 września 1998 r. do dnia 2 grudnia 1998 r., łącznie 26 punktów za naruszanie przepisów ruchu drogowego. W oparciu o powyższe, zawiadomieniem z dnia 10 grudnia 1998 r. Prezydent Miasta Ł. wszczął postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia 30 grudnia 1998 r. o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Z uwagi na niewywiązanie się przez stroną z nałożonego na nią obowiązku, Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] orzekł o cofnięciu A. K. uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wynikające z kat. B, do czasu wykazania się znajomością wymaganych kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w sprawie nie wystąpiła określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanka nieważności, tj. wydania decyzji bez podstawy prawnej. Kwestionowana decyzja wydana została bowiem w oparciu o obowiązujące w dacie jej wydania przepisy prawa, oraz w stanie faktycznym uzasadniającym ich zastosowanie.
Natomiast co do podnoszonego przez stronę skarżącą rażącego naruszenia prawa w postaci nieskutecznego doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], a co za tym idzie pozbawienia strony prawa do wniesienia odwołania, Sąd stwierdza, iż wadliwe doręczenie decyzji, czy też prowadzenie postępowania bez udziału strony, nie uzasadniają stwierdzenia nieważności decyzji. Tego rodzaju okoliczności nie stanowią bowiem wad samej decyzji, są to natomiast wady prowadzonego postępowania administracyjnego. Wady te mogą stanowić, jak słusznie podniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednakże z uwagi na zasadę niekonkurencyjności postępowań nadzwyczajnych, określonych w k.p.a., kwestia ta nie mogła być rozstrzygany w przedmiotowym postępowaniu. Tym samym zarzut rażącego naruszenia prawa skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uznać należało za chybiony.
W tym miejscu, marginesie powyższych rozważań wskazać należy, iż jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego kierowana do skarżącego korespondencja, zarówno w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 30 grudnia 1998r. o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jak i w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] orzekającą o cofnięciu stronie posiadanych przez nią uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, wysyłana była posiadany w ewidencji adres – Ł., Al. C 61 m. 41. Adres ten został wskazany przez skarżącego w dacie składania wniosku o wydanie dokumentu prawa jazdy i wpisany do wydanego stronie dokumentu. Tym samym w przypadku zmiany stanu faktycznego w zakresie informacji umieszczonych na wydanym skarżącemu dokumencie prawa jazdy, strona, stosownie do treści art. 98 ust. 1 p.r.d., winna poinformować o powyższej okoliczności właściwy organ w terminie 30 dni. Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, kierowana do strony korespondencja ( w tym między innymi decyzja z dnia 30 grudnia 1998r. o skierowaniu A. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji) powracała do nadawcy z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie". Tym samym organ administracji nie miał świadomości o zmianie faktycznego miejsca pobytu adresata. Ponadto, co wymaga podkreślenia, żaden przepis nie zobowiązuje organu administracyjnego do samodzielnego ustalania adresu osoby fizycznej w sytuacji, gdy podaje on w zgłoszeniu identyfikacyjnym konkretny adres. Organ nie ma podstaw do tego, aby wątpić, że adres ten jest prawidłowy.
Mając powyższe na uwadze Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi, co do naruszenia art. 8, art. 42 w zw. z art. 44 i art. 80 k.p.a. Za nietrafne zdaniem Sądu uznać także należało zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 78 k.p.a poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego, a co za tym idzie wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Jak już bowiem wcześniej wskazano, w toku postępowania nieważnościowego, organ nadzoru nie dokonuje nowych, bądź dodatkowych ustaleń faktycznych, jak również nie jest uprawniony do kwestionowania stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Rolą organu jest jedynie ocena, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Reasumując Sąd stwierdza, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w sposób prawidłowy uznało, iż powołane przez stronę skarżącą okoliczności nie wypełniają przesłanki nieważności określonej w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., skutkującej koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Ponadto w sprawie nie wystąpiły pozostałe przesłanki nieważności decyzji administracyjnej wymienione w art. 156 § 1 pkt 1, 3-7 k.p.a. Kwestionowane w sprawie rozstrzygnięcie wydane zostało przez właściwy organ, a forma rozstrzygnięcia odpowiada treści art. 158 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło