III SA/Łd 809/15
WyrokWSA w Łodzi2015-11-30
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która nie rozpoznała merytorycznie wniosku strony w zakresie części działek rolnych, a jedynie lakonicznie stwierdziła, że zmiana wniosku została złożona po terminie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył prawo, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która nie rozpoznała istoty sprawy w zakresie części wniosku strony. Organ odwoławczy nie mógł rozpoznać kwestii nierozstrzygniętej przez organ pierwszej instancji, a jego decyzja, która w istocie odmawiała przyznania płatności do spornych działek, była wadliwa proceduralnie. Organ pierwszej instancji powinien był wezwać stronę do sprecyzowania żądań i rozstrzygnąć sprawę w całości.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ pierwszej instancji wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a następnie wydał decyzję przyznającą część płatności, lakonicznie stwierdzając w uzasadnieniu, że zmiana wniosku w zakresie części działek rolnych nie została uwzględniona z powodu złożenia po terminie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiając przyznania płatności do spornych działek. Strona wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując nieuwzględnienie płatności do tych działek.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. W. kwotę 200 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), , Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 roku sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
Decyzją z dnia[...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł, po rozpatrzeniu odwołania J W od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P z dnia [...] r. nr[...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 1, art. 41 k.p.a. (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98 poz. 634 ze zm.), art. 3, art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust 4 , art. 18 ust. 1-3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.) ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, § 3, § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 39, poz. 215 ze zm.) - rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski, § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2014 r. (Dz. U. poz. 1602), art. 11, art. 19 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 2009 r. Nr L 030 str. 16-99) - Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, art. 12 ust. 1-4, art. 23, art. 57 ust. 3, art. 79 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. L 316, z dnia 02.12.2009 r., str. 65) -Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009, Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1227/2014 z dnia 17 listopada 2014 r. w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014 i uchylające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 879/2014 (L 331/6 z dnia 18.11.2014 r.) - Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1227/2014, art. 26 ust. 5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE z 20.12.2013, L. 347 str. 549) - Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013, § 14g Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22, poz. 121, ze zm.) - Rozporządzenia w sprawie realizacji niektórych zadań ARiMR, art. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r., str. 52, ze zm.).
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 14 maja 2014 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W dniu 24 czerwca 2014 r. organ I instancji wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
W dniu 4 lipca 2014 r. mąż skarżącej I W złożył korektę wniosku.
W dniu[...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P wydał decyzję nr [...] w sprawie:
1/ przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 9611,33 zł po potrąceniu kwoty współczynnika korygującego w wysokości 16,57 zł
2/ przyznania kwoty z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 26,84 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że złożona w dniu 4 lipca 2014 r., zmiana do wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 w zakresie płatności związanych z powierzchnią nie została uwzględniona w trakcie rozpatrywania wniosku ze względu na złożenie jej po wyznaczonym terminie. Stosownie bowiem do art. 14 i art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 zmiana złożona po wyznaczonym terminie nie jest uwzględniana podczas rozpatrywania wniosku.
W odwołaniu skarżąca podniosła, że prosi o uznanie całej powierzchni działek rolnych zadeklarowanych we wniosku z dnia 14 maja 2014 r., do jednolitej płatności obszarowej wynoszącej 12,58 ha, a nie jak w w/w decyzji tylko 10,53 ha. Różnica 2,05 ha powstała w wyniku uchybienia polegającego na brakach formalnych wniosku tzn. na braku naniesienia liter przy działkach rolnych I,P,R, na załączniku graficznym. Skarżąca wyjaśniła, że w dniu 26.06.2014 r. po godzinie 17-ej otrzymała wezwanie do usunięcia powyższych braków w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Ze względu na to, że był to okres letni, a w związku z tym wzmożone prace połowę zgłosiła się do ARiMR w P jeden dzień po wyznaczonym terminie, czyli w 8 dniu od doręczenia pisma. Zdaniem skarżącej zwłoka jeden dzień w poprawkach tylko formalnych nie jest współmierna do poniesionych strat. Wartość utraconych dopłat to 2,05 x 910,87 = 1867,28 pln.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor OR ARiMR w Ł utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] r., w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazał również, że zgodnie z art. 18 ust. 1-3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego "Płatności obszarowe (...) są przyznawane na wniosek rolnika. Wniosek o przyznanie płatności obszarowych (...) składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin, o którym mowa w ust. 2. nie podlega przywróceniu.
Zgodnie z art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 "Z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, 1 % za każdy dzień roboczy. (...) Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny ".
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 19 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 " 1. Każdego roku rolnicy składają wnioski o płatności bezpośrednie, wskazując stosownie do sytuacji:
a/wszystkie działki rolne leżące na terenie danego gospodarstwa (...);
b/uprawnienia do płatności deklarowanych do aktywowania;
c/wszelkie inne informacje przewidziane w niniejszym rozporządzeniu lub przez dane państwo członkowskie.
Państwa członkowskie dostarczają, miedzy innymi drogą elektroniczną, z góry ustalone formularze sporządzone w oparciu o obszary określone w poprzednim roku oraz materiały graficzne wskazujące położenie takich obszarów (...). Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 1-4 Rozporządzenia Komicji (WE) nr 1122/2009 " 1. Pojedynczy wniosek zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy, w szczególności: tożsamość rolnika; system lub systemy pomocy, których dotyczy wniosek; identyfikację uprawnień do płatności zgodnie z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 do celów systemu płatności jednolitej; szczegóły pozwalające, na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich
powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i, w stosownych przypadkach, ich użytkowanie oraz informację, czy dana działka rolna jest nawadniana; oświadczenie rolnika, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy. W celu identyfikacji uprawnień do płatności, o których mowa w ust. 1 lit. c), wcześniej ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierają identyfikację uprawnień do płatności zgodną z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 niniejszego rozporządzenia. W celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit. d), wcześniej ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działką referencyjną do celów systemu płatności
jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczna identyfikacje, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. Jeśli nastąpiły jakiekolwiek zmiany, szczególnie odnośnie do przeniesień uprawnień do płatności zgodnie z art. 43 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 lub jeśli jakakolwiek informacja podana we wcześniej ustalonym formularzu, o którym mowa w ust. 2 i 3, jest błędna, przy składaniu wniosku rolnik wprowadza poprawki w formularzu.
Jeśli poprawki dotyczą powierzchni działki referencyjnej, rolnik podaje zaktualizowaną powierzchnię każdej z. odnośnych działek rolnych, a w stosownych przypadkach wskazuje nowe granice działki referencyjnej. (...) "
Organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawca decyduje o treści wniosku i dołączonych do niego załączników graficznych, które podpisuje i składa organowi, oświadczając, iż zna zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Zatem, musi ponieść odpowiedzialność za treść znajdującą się we wniosku i dołączonych do niego załącznikach.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz art. 12 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 na załącznikach graficznych dołączonych do wniosku rolnik powinien wskazać położenie wszystkich działek rolnych deklarowanych do płatności. Jest to niezbędny elementem załącznika graficznego, który to załącznik jest obligatoryjnym i integralnym elementem wniosku.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika, złożony w terminie od 15 marca do 15 maja. Stosownie do brzmienia art. 18 ust. 3 ww. ustawy termin na złożenie wniosku nie podlega przywróceniu. Zgodnie z art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 możliwe jest złożenie wniosku w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, jednak za każdy dzień opóźnienia stosowana jest redukcja w wysokości 1% kwoty płatności. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z przytoczonymi przepisami termin na złożenie wniosku upłynął w dniu 15 maja 2014 r. Termin na złożenie wniosku z sankcjami terminowymi w wysokości 1% upłynął w dniu 9 czerwca 2014 r. Kompletny wniosek został złożony w dniu 4 lipca 2014 r. (w części dotyczącej działek rolnych: I, P, R), tj. po upływie 43 dni kalendarzowych od ostatecznej daty składania wniosków.
Zdaniem organu odwoławczego, w przypadku uzupełnienia przez rolnika braku dotyczącego kwalifikowalności części wniosku (tj. braku polegającego na nieoznaczeniu działek rolnych I, P, R na załącznikach graficznych, po dopuszczalnym terminie składania wniosków, jednak nie później niż do dnia wydania decyzji, wówczas płatność do tych działek rolnych nie zostanie przyznana. Stanowisko to wynika wprost z art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, na gruncie którego wniosek złożony z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych uznaje się za niedopuszczalny we wszystkich przypadkach, w których braki formalne stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. Przepis art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jest dostatecznie precyzyjny i nie wymaga uszczegółowienia w przepisach prawa krajowego. Organ zaznaczył, że z wyjątkiem odstępstwa przewidzianego w art. 21 wspomnianego Rozporządzenia (w odniesieniu do korekty oczywistych błędów) oraz odstępstwa przewidzianego w art. 22 w zakresie terminów przypadających na dzień wolny od pracy, prawodawca unijny nie przewiduje jakiejkolwiek swobody decyzyjnej dla państwa członkowskiego i jego organów pod kątem ewentualnych możliwości ustanowienia derogacji w stosunku do dopuszczalności korekty wniosku złożonej po ostatecznym terminie na jej wniesienie. W związku z tym regulacja art. 64 § 2 k.p.a. ustanawiająca terminy uzupełnienia braków formalnych nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Tym samym, okoliczność uzupełnienia braków dotyczących kwalifikowalności z zachowaniem bądź naruszeniem terminów przewidzianych w art. 64 § 2 k.p.a. pozostaje bez wpływu na niedopuszczalność wniosku w sytuacji, w której uzupełnienie braków nastąpi z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych, tj. po dniu 9 czerwca.
W ocenie Dyrektora ARMIR jednolita płatność obszarowa do działek rolnych: I (0,52 ha), P (0,11 ha), R (1,38 ha) o łącznej powierzchni 2,01 ha nie przysługuje producentowi na rok 2014, ponieważ oznaczył położenie działek rolnych I, P, R na załącznikach graficznych po ostatecznym terminie składania wniosków, tj. po dniu 9 czerwca 2014 r.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar (PEG) określony w systemie identyfikacji działek rolnych. Z danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) wynika, że powierzchnia udowodniona działki rolnej F (0,39 ha) położonej na działkach ewidencyjnych nr 227 (0,23 ha) i 228 (0,16 ha) jest mniejsza od powierzchni deklarowanej i wynosi 0,35 ha, w tym na działce ewidencyjnej nr 227 wynosi 0,23 ha, zaś na działce ewidencyjnej nr 228 wynosi 0,12 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną do płatności JPO i powierzchnią stwierdzoną wynosi 0,04 ha. Zgodnie z art. 57 ust. 3 akapit drugi i trzeci Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 "(...Jeśli różnica między całkowitym obszarem zatwierdzonym a całkowitym obszarem zadeklarowanym do objęcia płatnością (...) nie przekracza 0,1 ha, obszar zatwierdzony uznaje się za równy zadeklarowanemu. (...). Akapitu drugiego nie stosuje się w przypadku gdy różnica przekracza 20 % całkowitej powierzchni obszaru zadeklarowanego do płatności. " W ocenie organu ponieważ różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną jest mniejsza niż 0,10 ha i nie przekracza 20% płatność przysługuje do powierzchni deklarowanej ww. działki (0,39 ha), a nie powierzchni stwierdzonej (0,35 ha).
Organ wyjaśnił, że początkowa kwota płatności JPO wynosi: 10,57 ha x 910,87 zł/ha = 9 627,90 zł. Ponadto Dyrektor ARiMR wskazał, że zgodnie z art. 79 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 współczynnik korygujący stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń płatności, o których mowa w art. 78 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, czyli po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku.
Mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych producentowi płatności bezpośrednich po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi 9 627,90 zł, co przy kursie wymiany euro 4,1776 zł stanowi kwotę 2 304,65 euro, do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 304,65 euro organ zastosował współczynnik korygujący w wysokości 1,30221400%. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wyniosła zł. Wysokość płatności JPO po uwzględnieniu zmniejszenia płatności ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego wyniosła 9611,33 zł.
Ponadto organ podkreślił, że skarżąca w dniu 8.04.2014 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2014 oraz kwota przyznanej stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego objęta została zmniejszeniem z tytułu dyscypliny finansowej zgodnie z art. 11 Rozporządzenia Rady (WIE) Nr 73/2009 oraz zgodnie z Rozporządzeniem (UE) nr 1227/2014 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014 dokonuje się zwrotu dyscypliny finansowej za rok obrotowy 2014 na mocy art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 oraz § 14g Rozporządzenia w sprawie realizacji niektórych zadań ARiMR. Uwzględniając powyższe przyznana została płatność z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 26,84 zł.
Organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania, w treści którego strona wskazała, iż nie otrzymała płatności do powierzchni 2,05 ha. Płatność do powierzchni 0,04 ha (w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi na działce rolnej F) została stronie przyznana, natomiast organ odmówił stronie przyznania jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych: I, P, R o powierzchni 2,01 ha.
W skardze J W wniosła o uchylenie decyzji. Skarżąca wskazała, że wezwanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR do uzupełnienia braków formalnych nastąpiło w dniu 24 czerwca 2014 r. , co z góry zakłada niemożność uzupełnienia braków do 9 czerwca 2014 r. Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i przyznanie pełnej płatności do działek I, P i R.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR w Ł wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a). W myśl art. 135 p.p.s.a., orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja została wydany z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a to oznacza, że skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych względów aniżeli w niej podniesione.
Na wstępie rozważań należy podkreślić, że przedmiotem rozpoznania organu I instancji, jak wynika z akt sprawy, był wniosek skarżącej z dnia 14 maja 2014 r. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do działek o ogólnej powierzchni 12, 58 ha.
W dniu 24 czerwca 2014 r. organ I instancji wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez zaznaczenie działek rolnych I,P,R na załączniku graficznym do wniosku o przyznanie płatności. W dniu 4 lipca 2014 r. mąż skarżącej I W złożył korektę wniosku.
W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P wydał decyzję nr [...] w sprawie:
1/ przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 9611,33 zł po potrąceniu kwoty współczynnika korygującego w wysokości 16,57 zł
2/ przyznania kwoty z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 26,84 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że złożona w dniu 4 lipca 2014 r., zmiana do wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 w zakresie płatności związanych z powierzchnią nie została uwzględniona w trakcie rozpatrywania wniosku ze względu na złożenie jej po wyznaczonym terminie. Stosownie bowiem do art. 14 i art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 zmiana złożona po wyznaczonym terminie nie jest uwzględniana podczas rozpatrywania wniosku.
W odwołaniu skarżąca podniosła, że prosi o uznanie całej powierzchni działek rolnych zadeklarowanych we wniosku z dnia 14 maja 2014 r., do jednolitej płatności obszarowej wynoszącej 12,58 ha, a nie jak w w/w decyzji tylko 10,53 ha. Różnica 2,05 ha powstała w wyniku uchybienia polegającego na brakach formalnych wniosku tzn. na braku naniesienia liter przy działkach rolnych I,P,R, na załączniku graficznym.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor OR ARiMR w Ł "utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia[...] r., w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P". W tym miejscu godzi się więc zauważyć, że sentencja decyzji organu I instancji dotyczy przyznania płatności zaś sentencja decyzji organu odwoławczego mocą której Dyrektor OR ARiMR w Ł utrzymał w mocy decyzję nr[...] z dnia [...] r., odnosi się do odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o czym w ogóle nie ma mowy ani w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji ani w jej uzasadnieniu. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P w swojej decyzji z dnia [...]r. ograniczył się w uzasadnieniu (nie w rozstrzygnięciu) swojej decyzji do lakonicznego stwierdzenia, że "złożona w dniu 4 lipca 2014 r., zmiana do wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 w zakresie płatności związanych z powierzchnią nie została uwzględniona w trakcie rozpatrywania wniosku ze względu na złożenie jej po wyznaczonym terminie. Stosownie bowiem do art. 14 i art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 zmiana złożona po wyznaczonym terminie nie jest uwzględniana podczas rozpatrywania wniosku". Dodatkowo należy zwrócić uwagę na fakt, że w aktach sprawy znajduje się niepodpisane "Pismo Nr 0088-00000163846/14 w sprawie pozostawienia wniosku bez rozpoznania" z dnia 18 grudnia 2014 r., adresowane do skarżącej z adnotacją "nie wysłano zgodnie z instrukcją stanowiskową" (data 18.12.2014 i podpis). Również w podstawie prawnej decyzji organu I instancji brak jest wskazanych w uzasadnieniu decyzji art. 14 i art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Organ nie rozwija tej podstawy prawnej w kontekście art. 107 § 3 K.p.a. zgodnie z którym uzasadnienie prawne decyzji zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ I instancji w żaden sposób ( ani merytoryczny, ani procesowy) nie rozpoznał wniosku skarżącej w całości. Brak jest bowiem stanowiska w przedmiocie działek I,P,R o łącznej powierzchni 2,01 ha. W ocenie Sądu nie można uznać za rozstrzygnięcie tej kwestii cytowanego wyżej jednego zdania zawartego w uzasadnieniu decyzji.
Skarżąca w piśmie z dnia 2 lutego 2015 r. napisała, że odwołanie dotyczy nieuznania korekty wniosku o przyznanie płatności za 2014r. i wniosła o uznanie całej powierzchni działek rolnych zadeklarowanych we wniosku z dnia 14 maja 2014 r. do jednolitej płatności obszarowej wynoszącej 12,58 ha, a nie jak w/w decyzji tylko 10,53 ha.
Decyzja organu odwoławczego została wydana m.in. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Zaskarżoną decyzją Dyrektor OR ARiMR w Ł "utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia[...] r., w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P". Jak już podniesiono wyżej sentencja decyzji organu odwoławczego diametralnie różni się więc od rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji w decyzji nr 0088-2014-000016419 z dnia 21 stycznia 2015, która była przedmiotem postepowania odwoławczego. Organ odwoławczy w bardzo obszernym uzasadnieniu najwięcej uwagi poświęcił rozważaniom dotyczącym właśnie tej kwestii, która została całkowicie pominięta w decyzji organu I instancji, a więc kwestii rozpoznania wniosku skarżącej w zakresie przyznania płatności do działek I,P,R. Inne jest również stanowisko organu odwoławczego, który uwzględniając ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny stwierdza w konkluzji, że "(...) jednolita płatność obszarowa do działek rolnych: I (0,52 ha), P (0,11 ha), R (1,38 ha) o łącznej powierzchni 2,01 ha nie przysługuje producentowi na rok 2014, ponieważ oznaczył położenie dziełek rolnych I,P,R na załącznikach graficznych po ostatecznym terminie składania wniosków, tj. po dniu 09 czerwca 2014 r." Dla porównania organ I instancji stwierdził, że (...) "zmiana do wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 w zakresie płatności związanych z powierzchnią nie została uwzględniona w trakcie rozpatrywania wniosku ze względu na złożenie jej po wyznaczonym terminie".
Reasumując należy stwierdzić, że z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji wynika wprost, że nie odnosi się ono w żaden sposób do odmowy uwzględnienia wniosku w zakresie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych: I (0,52 ha), P (0,11 ha), R (1,38 ha) o łącznej powierzchni 2,01 ha, a z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż "złożona w dniu 4 lipca 2014 r., zmiana do wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 w zakresie płatności związanych z powierzchnią nie została uwzględniona w trakcie rozpatrywania wniosku ze względu na złożenie jej po wyznaczonym terminie. Stosownie bowiem do art. 14 i art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 zmiana złożona po wyznaczonym terminie nie jest uwzględniana podczas rozpatrywania wniosku". W związku z powyższym, w tym miejscu należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 107 § 1 k.p.a. jednym ze składników decyzji administracyjnej, warunkującym jej prawidłowość, jest rozstrzygnięcie co do istoty sprawy zawarte w osnowie decyzji. Przyjmuje się, że skoro decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa, to rozstrzygnięcie jest wiążącym ustaleniem konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego. Niewątpliwie decyzja administracyjna nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania się, czy też przyznająca określone uprawnienia, powinna ten obowiązek bądź uprawnienia określać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Podkreślić należy, że nie jest dopuszczalne rozstrzyganie o części uprawnień lub obowiązków stron w osnowie decyzji, a o pozostałej części w uzasadnieniu (vide M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, kom. do art. 107, oraz wyrok NSA z dnia 30.12. 1987 r., sygn. akt SA/Gd 1045/87, ONSA 1987, nr 2, poz. 94).
Brak rozstrzygnięcia tej kwestii w sentencji decyzji, w szczególności w kontekście jednozdaniowej oceny zawartej w uzasadnieniu decyzji, nie pozwalał na uznanie, iż organ I instancji odmówił skarżącej przyznania wnioskowanej płatności w zakresie działek I,P,R. Brak rozstrzygnięcia wniosku w powyższym zakresie wykluczał kontrolę instancyjną oraz sądową prawidłowości rozstrzygnięcia, którego decyzja organu I instancji nie zawiera.
W takim przypadku pismo strony postępowania, złożone w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, z którego treści wynika, że przedmiotem sporu jest kwestia objętej wnioskiem płatności do działek I,P,R, mogło stanowić wniosek o uzupełnienie decyzji, co do rozstrzygnięcia tej kwestii, zgodnie z art. 111 § 1 kpa. Co istotne w niniejszej sprawie, w piśmie, które organ uznał za odwołanie strona w żaden sposób nie podważa rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji, mimo, że przyznano płatności stosując współczynniki korygujące. Kwestionuje jedynie fakt nieuwzględnienia przy przyznawaniu płatności działek I, P,R co do których organ nie podjął żadnego rozstrzygnięcia.
Zauważyć przy tym należy, że kwalifikacja procesowa pisma strony postępowania oparta być musi przede wszystkim na jego treści, z której wynika, co zamierza ona osiągnąć w wyniku złożenia tego pisma. Fakt, że skarżąca pismo z dnia 2 lutego 2015r. nazwała "odwołaniem" i wskazała skarżoną decyzję organu I instancji jest nieistotny w sytuacji, gdy z treści tego pisma wynika, że przedmiotem jej polemiki pozostawać ma kwestia nierozstrzygnięta w decyzji organu, pomimo obowiązku jej rozstrzygnięcia wynikającego z art. 104 § 1 kpa.
Organ odwoławczy, zgodnie z art. 138 kpa, związany jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy zawartym w decyzji organu I instancji, stąd akceptacja rozstrzygnięcia, którego organ ten nie podjął stanowi istotne naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, bowiem faktycznie uniemożliwia rozpoznanie wniosku o przyznanie wnioskowanej płatności. Ponadto należy podkreślić, że do uzupełnienia decyzji organu pierwszej instancji nie jest właściwy organ odwoławczy. W ocenie Sądu należy zaakceptować stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z 7 lipca 1988 roku, sygnatura akt III AZP 10/88, (OSNCP 1990/9 poz. 116), iż "w sytuacji wniesienia odwołania dotyczącego części żądań strony nierozstrzygniętych w decyzji, organ I instancji powinien potraktować jego treść jako żądanie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia (art. 111 § 1 k.p.a.). Organ odwoławczy, któremu przedstawiono jednak takie odwołanie, powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony; w razie popierania odwołania powinien stwierdzić jego niedopuszczalność (art. 134 k.p.a.), w razie zaś oświadczenia, że chodzi o żądanie uzupełnienia decyzji organu I instancji - umorzyć postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 i 2 w zw. z art. 140 kpa.)". W sytuacji nierozpoznania wniosku o uzupełnienie decyzji wydanej przez organ I instancji, wydanie przez organ odwoławczy decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.( w dodatku zmieniającej treść rozstrzygnięcia organu I instancji) stanowi naruszenie wskazanej wyżej normy prawnej.
W toku ponownego rozpoznania sprawy, rzeczą organu będzie wezwanie strony do sprecyzowania żądań zawartych w piśmie z dnia 2 lutego 2015r., a następnie, w zależności od zgłoszonych żądań, podjęcie właściwego postępowania celem rozstrzygnięcia o tych żądaniach. W związku z powyższym na obecnym etapie postępowania nie można przesądzać wyniku postępowania. Godzi się jednak wskazać, że zgodnie z art. 104 § 2 k.p.a. decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
k.p.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło