III SA/Łd 822/16

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 2 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Wojewody [...] z [...] r. znak [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy III SA/Łd 822/16 Uzasadnienie W. K. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] r. w przedmiocie wymeldowania. Wyrokiem z 20 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Następnie wraz z wnioskiem o sporządzenia uzasadnienia wyroku skarżący sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przedkładając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na druku "PPF". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Określając swój stan majątkowy wykazał, że nie jest właścicielem domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Odnośnie osiąganych dochodów wskazał, że wraz z żoną utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 2.044,78 zł netto. Dalej wskazał na ponoszone koszty utrzymania mieszkania, które wyliczył na ok. 400 zł miesięcznie, w tym "komorne" – 100 zł. Z oświadczenia majątkowego żony skarżącego wynika, że spłaca ona kredyt bankowy, którego rata wynosi 751,19 zł miesięcznie. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04). Przy ocenie możliwości płatniczych wnioskodawcy prawa pomocy trzeba również pamiętać o tym, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje bowiem powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Dlatego też przyznanie prawa pomocy sprowadzać winno się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Wskazać w związku z tym należy, że skarżący wraz z żoną osiągają stałe dochody w kwocie 2.044 zł netto. W ocenie referendarza, w sytuacji uzyskiwania w gospodarstwie domowym wskazanych dochodów skarżący nie może zasłaniać się argumentem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ocenie referendarza, przedmiotowe okoliczności w zestawieniu z wysokością aktualnie obciążających skarżącego, na tym etapie postępowania, kosztów sądowych pozwalają na przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść te koszty. Argumentem przemawiającym przeciwko przyznaniu skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych jest także fakt, iż jego żona, pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, mimo podnoszonych trudności finansowych, reguluje na bieżącą wszelkie inne zobowiązania zarówno publicznoprawne, jak i – co szczególnie ważne – prywatnoprawne (spłata kredytów bankowych). Podkreślić w związku z tym należy, że w orzecznictwie dominuje pogląd, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, nie może przedkładać pierwszeństwa ponoszenia zobowiązań cywilnoprawnych (np. rat kredytów, niezależnie jakiemu celowi one służą) przed koszty postępowania sądowego. Stanowisko takie znajduje szerokie, ugruntowane poparcie w orzecznictwie sądowym (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, czy postanowienie NSA z 25 kwietnia 2006, sygn. akt I FZ 150/06). W orzecznictwie generalnie przyjmuje się, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym, czy też związanych z prowadzoną działalnością, nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa. W realiach niniejszej sprawy należy mieć na uwadze, iż nawet wobec faktu spłacania wzmiankowanych rat kredytu przez żonę skarżącego, faktem pozostaje, iż skarżący wraz z żoną prowadza wspólne gospodarstwo domowe i wszelkie koszty obciążają ich zatem wspólnie. Reasumując, wszystkie przedmiotowe okoliczności w zestawieniu z wysokością kosztów sądowych, do których poniesienia zobligowana jest na tym etapie postępowania skarżąca pozwalają na przyjęcie, że poniesienie tych kosztów nie doprowadzi do uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Skarżący dysponując wraz z żoną stałymi dochodami, jest więc w stanie bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności referendarz sądowy stwierdził, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący i wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a ich uiszczenie spowoduje uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. e.o.