III SA/Łd 824/12

WyrokWSA w Łodzi2012-12-27

Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Irena Krzemieniewska, Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dokonanie płatności przekraczającej równowartość 15 000 euro w formie gotówkowej, zamiast za pośrednictwem rachunku bankowego, stanowi naruszenie procedur wykorzystania środków europejskich i uzasadnia żądanie zwrotu dofinansowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dokonanie płatności przekraczającej równowartość 15 000 euro w formie gotówkowej, zamiast za pośrednictwem rachunku bankowego, stanowi naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Naruszenie to, w połączeniu z zapisami Zasad kwalifikowalności wydatków, skutkuje uznaniem wydatku za niekwalifikowalny i uzasadnia żądanie zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami, zgodnie z art. 211 ustawy o finansach publicznych.
Stan faktyczny
Spółka A. I.K. i J.K. Spółka Jawna otrzymała dofinansowanie na realizację projektu z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. W trakcie kontroli stwierdzono, że spółka dokonała płatności gotówkowych na rzecz wykonawcy przekraczających równowartość 15 000 euro, co naruszało art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zasady kwalifikowalności wydatków. W konsekwencji Zarząd Województwa Ł. decyzją nakazał zwrot części dofinansowania wraz z odsetkami. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant ref. staż. Przemysław Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 roku sprawy ze skargi A I. K. J. K. Spółka Jawna w Ł. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Zarząd Województwa Ł. na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. w związku z art. 208 i art. 211 ust. 1 pkt 2 i ust. 4b oraz związku z art. 145 ust. 4-5 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych i w związku z art. 113 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych oraz na podstawie art. 5 pkt 2, art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 1 6 i 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, na podstawie art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy firmy A. I.K. i J.K. Spółki Jawnej w związku z decyzją nr[...], wydaną przez Zarząd Województwa Ł. w dniu [...], znak [...], określającą kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 157 611,64 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane przez skarżącą Spółkę z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych w związku z realizacją projektu pn. "E-technologie narzędziem przewagi konkurencyjnej firmy A. na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] zmienionej aneksem nr [...] z dnia [...] oraz zmienionej aneksem nr [...] z dnia [...] orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...], określił kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 157 611,64 złotych wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych. W decyzji wskazano, że odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych należy liczyć od dnia przekazania środków tj.: od dnia 10 lutego 2010 r. dla kwoty 140 zł, od dnia 25 listopada 2010 r. dla kwoty 157 471,64 zł do dnia zwrotu środków oraz zobowiązano skarżącą Spółkę do zwrotu w terminie 14 dni od doręczenie decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Ł. na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie projektu nr [...] z dnia [...] z aneksami w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. przyznała Beneficjentowi - A. I.K. i J.K. Spółka Jawna dofinansowanie w łącznej kwocie nieprzekraczającej 440 800,00 zł na realizację projektu pn. "E-technologie narzędziem przewagi konkurencyjnej firmy A. W trakcie kontroli na zakończenie realizacji projektu przeprowadzonej przez IŻ RPO WŁ w Spółce w dniach 12-13 maja 2011 r. oraz 8 czerwca 2011 r. (sprawa nr [...]) dokonano sprawdzenia, m.in. dokumentacji dotyczącej wyboru wykonawców oraz wyciągów bankowych potwierdzających zapłatę za faktury przedstawione do dofinansowania. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że Beneficjent przeprowadzając procedurę wyłonienia wykonawcy na wykonanie oraz dostawę wszystkich elementów składających się na realizowany projekt, otrzymał ofertę od firmy B. na kwotę 633 000,00 zł. Jednakże umowę z wykonawcą z dnia 20 listopada 2009 r. zawarł na kwotę 633 200,00 zł. Następnie w dniu 28 lipca 2010 r. Beneficjent aneksował w/w umowę w związku z oczywistą omyłką pisarską w zakresie terminu realizacji umowy, a w dniu 20 września 2010 r. kolejnym aneksem zwiększył kwotę wynagrodzenia należnego wykonawcy do kwoty 634 000,00 zł. W związku z tym kwota ta jest niezgodna z kwotą znajdującą się w ofercie złożonej w trakcie procedury wyłonienia wykonawcy. Do wniosku o płatność nr [...] przedstawiono do dofinansowania fakturę VAT nr [...], wystawioną dla pozycji 2, dotyczącej zakupu serwerów i switchy na kwotę 28 200,00 zł netto, natomiast w ofercie złożonej w dniu 10 listopada 2009 r. przez firmę B., w odpowiedzi na postępowanie ofertowe wszczęte przez Beneficjenta na wyłonienie wykonawcy w ramach realizowanego projektu, pozycja ta została wyceniona na kwotę 28 000,00 zł netto. Tym samym kwotę 200 zł uznano za wydatek niekwalifikowalny, a do zwrotu przypadło 70% tej kwoty wynikającej z poziomu dofinansowania zawartego we wniosku o dofinansowanie projektu tj. 140,00 zł. Organ wskazał, że Beneficjent do wniosku o płatność nr [...] przedstawił do dofinansowania faktury VAT o nr: [...],[...] oraz [...] na łączną kwotę wydatków kwalifikowanych 473 300,00 zł. W toku przeprowadzania czynności kontrolnych zespół kontrolny ustalił, że Beneficjent za część w/w faktur, których obowiązek zapłaty wynikał z umowy zawartej z firmą B. zapłacił w formie gotówkowej, tym samym naruszając art. 22 ust.1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Organ podniósł również, że zapłata w formie gotówkowej spowodowała również, że wydatek taki jest niezgodny z pkt 8.3 "Zasad kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013" oraz art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ponieważ wydatek (aby mógł zostać uznany za kwalifikowalny) musi być dokonany zgodnie z obowiązującym prawem, w szczególności: wydatek poniesiony przez podmiot zobowiązany do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych musi być dokonany zgodnie z tą ustawą, wydatek poniesiony przez przedsiębiorcę musi być dokonany zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W związku z powyższym Instytucja Zarządzająca RPO WŁ zobligowana była do uznania za niekwalifikowalne wydatków poniesionych z naruszeniem "Zasad kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach RPO WŁ na lata 2007-2013" oraz ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Kwota łączna wydatków poniesionych w formie gotówkowej, które nie mogły zostać sfinansowane ze środków unijnych wyniosła 224 959,49 zł. Do zwrotu przypadło 70% tej kwoty wynikającej z poziomu dofinansowania zawartego we wniosku o dofinansowanie projektu tj. 157 471,64 zł. Zarząd Województwa Ł. wskazał, że w świetle powyższych ustaleń skarżąca Spółka wezwana została do zwrotu kwoty 140,00 zł z tytułu rozbieżności między złożoną ofertą, a wartościami wynikającymi z podpisanej umowy, zawartych do niej aneksów i wystawionymi później fakturami oraz do zwrotu kwoty 157 471,64 zł z tytułu dokonania płatności w formie gotówkowej. W zastrzeżeniach do informacji pokontrolnej z dnia 1 lipca 2011 r. Beneficjent zgodził się z zasadnością uznania za niekwalifikowalną kwoty wynikającej z oferty złożonej w postępowaniu, co jednak nie doprowadziło do dokonania przez Beneficjenta zwrotu kwoty 140,00 zł. Jednocześnie Beneficjent nie zgodził się z zarzutem dotyczącym uznania za niekwalifikowalne wydatków poniesionych w formie gotówkowej. Beneficjent podtrzymał swoje stanowisko w zastrzeżeniach do informacji pokontrolnej złożonych w dniu 12 września 2011 r. w sekretariacie Departamentu ds. Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego w Ł. W piśmie z dnia 9 września 2011 r. strona podniosła, że ze względu na stan środków na rachunku bankowym Beneficjent nie miał możliwości zlecenia zapłaty na rzecz wykonawcy. Jednocześnie w toku czynności kontrolnych Beneficjent przedstawił dokumenty potwierdzające, iż dokonał płatności gotówkowej. Tym samym miał możliwość dokonania wpłaty na własny rachunek bankowy, a następnie zapłaty przelewem należności wykonawcy i dochowania w ten sposób wymogów. Ponadto w ww. piśmie przywołany jest fakt, iż nieobecność osób reprezentujących Beneficjenta uniemożliwiła terminowe przelanie środków na rachunek wykonawcy. Powyższy argument nie został uwzględniony przez IZ RPO WŁ, gdyż to obowiązkiem Beneficjenta jest dochowanie należytej staranności przy realizacji projektu i zapewnienie procedur gwarantujących dochowanie terminów realizacji projektu, przewidzianych umową. Pismem z dnia 10 listopada 2011 r. wezwano Beneficjenta do zwrotu należności w wysokości 157.471,64 zł i 140,00 zł w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, informując jednocześnie, iż w przypadku niedotrzymania wskazanego terminu zostanie wszczęte postępowanie w celu wyegzekwowania należności. Zwrot we wskazanym terminie nie nastąpił. W dniu [...] Zarząd Województwa Ł. wszczął postępowanie w sprawie zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur, wraz z odsetkami. Decyzją z dnia [...] nr [...] Zarząd Województwa Ł. określił stronie skarżącej kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 157.611,64 wraz z odsetkami w niej określonymi oraz zobowiązał do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W dniu [...] wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej decyzji z dnia [...]. Strona wniosła o ograniczenie obowiązku zwrotu przekazanego dofinansowania do kwoty 140 zł oraz podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w opinii prawnej z dnia 3 czerwca 2011 r. W zaskarżonej decyzji z dnia [...] nr [...] Zarząd, że w myśl § 1 ust. 9, ppkt b) umowy o dofinansowanie projektu z dnia 26 października 2009 r. zmienionej aneksami przez wydatek kwalifikowalny należy rozumieć wydatek lub koszt poniesiony przez Beneficjenta w związku z realizacją projektu zgodnie m.in. z "Zasadami kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007 - 2013. Treść pkt 12.3 w/w Zasad wskazuje, iż za niekwalifikowalne będą uznane wydatki poniesione m.in. z naruszeniem prawa. Organ podniósł, że niezaprzeczalnym jest, iż dokonana przez Beneficjenta w formie gotówkowej transakcja przekraczająca wartość 15000 euro skutkuje naruszeniem zapisów art. 22 ust. 1 z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, a tym samym zgodnie z cytowanym punktem "Zasad kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007 - 2013" stanowi wydatek niekwalifikowalny. W zakresie rozbieżności pomiędzy pojęciami: płatność a wydatek zawartymi w zapisie pkt 8.3 "Zasad kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007- 2013" a treścią art. 22 ust. 1 z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności organ wskazał, że analizując wskazane przepisy stwierdzić należy, że konsekwencją poniesienia jakiegokolwiek wydatku w ramach realizowanego projektu jest dokonanie płatności z tego tytułu. Zgodnie z treścią § 7 ust. 3 umowy o dofinansowanie projektu z dnia [...] z aneksami, Beneficjent dokonując płatności związanej z wykonywaną działalnością gospodarczą ma obowiązek stosować zapisy art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Dokonanie przez Beneficjenta płatności gotówkowej przekraczającej równowartość 15 000 euro skutkowało naruszeniem pkt 8.3 oraz pkt 12.3 "Zasad kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007 -2013" i tym samym uznaniem przez Zarząd Województwa Ł. tak poniesionego wydatku za niekwalifikowalny. Zarząd Województwa Ł. stwierdził, także że zgodnie z § 6 umowy o dofinansowanie projektu z dnia [...] z aneksami Beneficjent podpisując ją oświadczył, iż zapoznał się z treścią dokumentów określających zasady kwalifikowalności wydatków wskazanych w § 1 ust. 9 i zobowiązał się do ich stosowania podczas realizacji projektu. Strona posiadała wiedzę o zasadach/wytycznych służących do weryfikacji kwalifikowalności wydatków, a pomimo tego dokonała naruszenia art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dokonując płatności w formie gotówkowej na rzecz wykonawcy przekraczającej równowartość 15 000 euro. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa unijnego organ wyjaśnił, że działając jako instytucja realizująca Regionalny Program Operacyjny Województwa Ł. na lata 2007-2013 zobowiązana jest przestrzegać wszelkich zasad wynikających z prawa krajowego i unijnego, jednakże naruszenie przez Beneficjenta art. 22 ust.1 ustawy o zasadzie swobody działalności gospodarczej skutkuje także naruszeniem zasady praworządności w odniesieniu do prawa unijnego, w myśl której działanie wszystkich organów państwowych jak i zwykłych obywateli czy osób prawnych powinno odbywać się wyłącznie na podstawie przepisów prawa i ściśle według prawa, które musi być stosowane na równych zasadach dla każdego podmiotu. W zakresie stwierdzenia Beneficjanta, iż wymagane przez IZ RPO WŁ wnioski o płatność były składane w przewidzianych terminach i istniała obiektywna możliwość przekazania przez IZ RPO WŁ środków w okresie wynikającym z aneksu do umowy z dnia 9 lutego 2010 r. organ stwierdził, że ostatnia transza została przekazana Beneficjentowi w dniu 25.11.2010 r. Ponadto zgodnie z § 3 aneksu do umowy [...] z dnia [...] zakończenie finansowej realizacji projektu zostało przesunięte z dnia 30 września 2010 r. na dzień 30 listopada 2010 r. i nastąpiło na wniosek Beneficjenta, o czym stanowi § 4 wymienionego aneksu. Należy również podkreślić, iż umowa o dofinansowanie projektu w § 14, pkt 3 i 4 stanowi, iż harmonogram płatności może podlegać aktualizacji we wniosku o płatność przed przekazaniem kolejnej transzy. Aktualizacja ta jest skuteczna pod warunkiem niewyrażenia sprzeciwu przez IZ RPO WŁ. Drugą okolicznością wskazaną przez Beneficjenta jest zarzut, iż w przygotowaniu dokumentacji dotyczącej realizacji projektu brał udział odpłatnie pracownik Urzędu Marszałkowskiego w Ł., co miało mieć istotny wpływ na wydłużenie okresu realizacji projektu. Organ wyjaśnił, że wspomniana argumentacja pozostaje bez wpływu na podstawę sentencji niniejszej decyzji, gdyż to w gestii Beneficjenta leży dobór osób uczestniczących w rozliczaniu projektu. Ponadto IZ RPO WŁ stwierdza, iż wymieniony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pracownik Urzędu Marszałkowskiego w Ł., zgodnie z informacją pisemną uzyskaną z Departamentu ds. Regionalnego Programu Operacyjnego, nie zajmował się weryfikacją wniosków o płatność przedmiotowego projektu o nr [...], jak również nie był jego opiekunem. Kolejną okolicznością wpływająca na wynik sprawy zdaniem Beneficjenta była konieczność dokonywania kilkukrotnych korekt składanych wniosków o płatność, wpływająca na wydłużenie terminu realizacji projektu. Zgodnie ze stanowiskiem IZ RPO WŁ w przedmiotowej sprawie Beneficjent miał możliwość aneksowania umowy o dofinansowanie w zakresie wydłużenia terminu realizacji projektu, z czego w przedmiotowej sprawie skorzystał. Ponadto w myśl zapisu § 16 ust. 9 termin przekazania dotacji rozwojowej nie jest uzależniony od terminu zakończenia finansowego realizacji Projektu i może nastąpić po terminie zakończenia jego realizacji, tj. po 30 listopada 2011 r. Czwarta oraz piąta okoliczność wskazana przez Beneficjenta dotyczy podjęcia przez podwykonawcę zdecydowanych działań związanych z natychmiastowym i zdecydowanym wyegzekwowaniem należności co zmusiło Beneficjenta do płatności gotówkowej w celu wywiązania się z zobowiązania. Organ stwierdził, że zgodnie z § 7 ust. 3, umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z dnia [...] z aneksami, Beneficjent dokonując płatności związanej z wykonywaną działalnością gospodarczą oraz z realizacją projektu ma obowiązek stosować zapisy prawa w tym art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Ostatnia z okoliczności wymieniona przez Beneficjenta w przedmiotowym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczy opóźnienia w przekazaniu środków ze względu na nieobecność w kraju reprezentujących go osób, co spowodowało uchybienie terminu przelania na rachunek bankowy podwykonawcy zaległej kwoty. Zgodnie z § 8 ust. 1 umowy z dnia [...] roku z późniejszymi aneksami, to na Beneficjencie ciąży obowiązek realizacji projektu w oparciu o harmonogram realizacji Projektu, który stanowi część wniosku o dofinansowanie. W skardze z dnia 18 sierpnia 2012 r. A. I.K. i J.K. Spółka Jawna w Ł. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12 § 1, art. 77 § 1 , art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez niepodjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego będącego przedmiotem postępowania, prowadzenie postępowania w sposób poddający w wątpliwość zaufanie do władzy publicznej, poprzez nieudzielenie skarżącemu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a nadto poprzez nieuzasadnione przedłużanie prowadzonego postępowania. Strona zarzuciła także naruszenie prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie, a w szczególności art. 211 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych w związku z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przyjęcie, że środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur oraz art. 5 ust. 4 TUE poprzez naruszenie zasady proporcjonalności w wyniku zastosowania przez organ środka nieadekwatnego do zakładanego celu. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] Zarząd Województwa Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl natomiast przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja z dnia [...] nr [...] uchylająca decyzję I instancji z dnia [...] i określająca kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 157.611,64,- złotych wraz z odsetkami jest zgodna z prawem. Na wstępie rozważań przypomnieć należy, że decyzja z dnia [...] zobowiązała stronę skarżącą do zwrotu dofinansowania przyznanego na realizację projektu nr [...] "E-technologie narzędziem przewagi konkurencyjnej firmy A." w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013, wykorzystanego z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 249, poz. 2104 ze zm.) oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 ze zm.). Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 208 i art. 211 ust. 1 pkt 2 i ust. 4b oraz w związku z art. 145 ust. 4-5 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych w związku z art. 113 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych oraz przepisy art. 5 pkt 2, art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 6 i 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Wskazać również należy, że w dniu [...] strona skarżąca zawarła umowę z Zarządem Województwa Ł. działającym w imieniu Województwa Ł. o dofinansowanie projektu "E-technologie narzędziem przewagi konkurencyjnej firmy A." w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013. Umowa ta określała procedury, zasady, warunki i tryb, na jakich beneficjentowi przyznane zostało dofinansowanie. Istotę sporu w przedmiotowej sprawie stanowi ustalenie czy strona skarżąca, która dokonywała płatności przekraczających 15.000 euro w ramach projektu w formie gotówkowej naruszyła przepis art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W toku postępowania ustalono, że strona skarżąca do wniosku o płatność nr [...] przedstawiła do dofinansowania faktury VAT o nr: [...],[...] oraz [...] na łączną kwotę wydatków kwalifikowanych 473 300,00 zł. W toku przeprowadzania czynności kontrolnych Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym ustaliła, że strona skarżąca za część w/w faktur, których obowiązek zapłaty wynikał z umowy zawartej z firmą B. zapłaciła w formie gotówkowej. Analizując przedstawiony problem prawny wskazać należy, że w myśl § 1 ust. 9 punkt b umowy z dnia [...] oraz aneksu z dnia [...] przez wydatek kwalifikowany należy rozumieć wydatek lub koszt poniesiony przez beneficjenta w związku z realizacją Projektu uznany za kwalifikowany zgodnie z Zasadami kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013 zamieszonymi na stronie internetowej pod adresem www.rop.lodzkie.pl. W myśl natomiast punktu 8.3 Zasad kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem, wydatek musi być dokonany zgodnie z obowiązującym prawem – w szczególności wydatek poniesiony przez przedsiębiorcę musi być dokonany zgodnie z art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Odnosząc się z kolei do treści przepisu art. 22. ust. 1 powołanej ustawy - dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy: 1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz 2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji. W ocenie Sądu powyższe zapisy jednoznacznie wskazują na obowiązek dokonywania wszelkich transakcji powyżej 15.000 euro za pośrednictwem rachunku bankowego. Zasady kwalifikowalności wskazują jakiego rodzaju wydatki należy traktować za kawalifikowalne, a jakiego rodzaju nie. Podpisując umowę o dofinansowanie z dnia 26 października 2009 r. strona zapoznana była z powyższymi Zasadami (§ 1 ust. 9 umowy), zatem nie może teraz wskazywać, że ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie precyzuje sankcji za dokonanie transakcji w formie gotówkowej. Taka sankcja znalazła się bowiem w Zasadach kwalifikowalności. W myśl punktu 12.3 Zasad kwalifikowalności za niekwalifikowane będą uznane wydatki poniesione m.in. z naruszeniem prawa. Skoro strona chce skorzystać z dofinansowania to powinna wypełnić wszystkie warunki, która nałożyła na nią umowa z dnia [...]. Wypracowane na gruncie przepisu art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej orzecznictwo sądów administracyjnych, dotyczące co prawda podatku od towarów i usług, które ma jednak zastosowanie w tej sprawie, wskazuje, że zrezygnowanie z ustawowego obowiązku dokonywania zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego jest jednoczesnym wyrażeniem zgody na uczestnictwo w obrocie środkami pieniężnymi poza kontrolą dokonywaną przez organy państwa za pośrednictwem systemu bankowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Go 209/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1731/11 publ. Baza orzeczeń CBOIS). Wobec powyższego należało zaaprobować pogląd organu o obowiązku dokonywania rozliczeń za pośrednictwem rachunku bankowego, skoro wartość transakcji przekroczyła 15.000 euro. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że po dokonaniu transakcji "warunkowo" w formie gotówkowej, strona następnie dokonała przelewu środków z rachunku bankowego. Okoliczność ta nie konwalidowała wcześniejszej zapłaty w formie gotówkowej. Stąd też zarzut ten nie może zostać uwzględniony. W przedmiotowej sprawie nie można bowiem mówić o "warunkowym" oraz następczym wykonaniu warunków umowy z dnia [...] wraz z aneksem z dnia[...]. Podpisując bowiem przedmiotową umowę strona była zapoznana z jej postanowieniami i zaaprobowała ich przestrzeganie. W myśl § 6 umowy strona skarżąca oświadczyła, że zapoznała się z treścią dokumentów określających Zasady kwalifikowalności wydatków oraz zobowiązała się do przestrzegania zawartych w nich zasad. Stwierdzić zatem należy, że skoro Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym stwierdziła nieprawidłowość w zaliczeniu wydatku jako kwalifikowany miała podstawę do wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] określającej kwotę przypadającą do zwrotu wraz z odsetkami. Przepis art. 211 ustawy o finansach publicznych stanowi, że w przypadku gdy środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 3a i 4, a także środki przeznaczone na finansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków lub dotacji, o których mowa w art. 202, są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 4. Mając na uwadze ustalenia stanu faktycznego, zdaniem Sądu, organ prawidłowo zinterpretował przywołany wyżej art. 211 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, uznając że środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystane zostały z naruszeniem obowiązujących procedur, co stanowiło naruszenie art. 208 ustawy o finansach publicznych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. nr 90 poz. 8864/30 ze zm.) wskazać należy, że przepis ten stanowi, iż zgodnie z zasadą proporcjonalności zakres i forma działania Unii nie wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatu. W myśl natomiast postanowień art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm.) Instytucja Zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1 a, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Z zasadą proporcjonalności wskazaną w treści art. 5 ust. 4 Traktatu wiążą się trzy rodzaje nakazów, a mianowicie: nakaz odpowiedniości (przydatności), wymagający by dany środek był przydatny do realizacji danego celu; po drugie, nakaz konieczności (niezbędności) związany z indywidualizowaniem ingerencji i sprowadzeniem jej do poziomu najłagodniejszego oraz po trzecie, nakaz proporcjonalności, zgodnie z którym cel powinien być proporcjonalny do podejmowanych środków (proporcjonalność sensu stricto). Wskazać także należy na pkt 8.3 Zasad kwalifikowalności, z których jasno wynikają warunki uznania wydatku za kwalifikowany. Stąd też przy precyzyjnie określonych regułach wydatkowania zarzut naruszenia art. 5 ust. 4 Traktatu nie znajduje uzasadnienia. W sytuacji bowiem dysponowania przez stronę skarżącą określonymi dotacjami mającymi charakter środków publicznych Instytucja Zarządzająca ma prawo do kontroli ich wydatkowania zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zdaniem składu orzekającego organ prowadzący przedmiotowe postępowanie nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego wskazywanych w skardze, bowiem stwierdzone w toku kontroli oraz zaleceniach pokontrolnych uchybienia dawały podstawę do wydania przedmiotowej decyzji. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. D.Cz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło