III SA/Łd 832/25

WyrokWSA w Łodzi2026-02-06

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Katarzyna Ceglarska-Piłat, Paweł Dańczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych, określenia obowiązku niezgodnie z prawem, braku kwalifikacji do szczepień, braku wykluczenia przeciwwskazań oraz wadliwości upomnienia i tytułu wykonawczego mogą stanowić podstawę do uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynika z mocy prawa i jest bezpośrednio wykonalny. Brak przedstawienia przez skarżącą dowodów na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do szczepień, a także nieudowodnienie wadliwości upomnienia i tytułu wykonawczego, skutkuje oddaleniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku szczepienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące m.in. braku wymagalności obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z prawem, braku kwalifikacji do szczepień, wadliwości upomnienia i tytułu wykonawczego. Organy administracji oraz sąd uznały zarzuty za niezasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat Sędzia WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 22 sierpnia 2025 roku nr 126/2025/II w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z 22 sierpnia 2025 r., nr 126/2025/II Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.), dalej u.p.e.a. po rozpoznaniu zażalenia K. K. na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Skierniewicach z 5 czerwca 2025 r., znak: EP.9022.2.15.2024.ALB o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Z akt sprawy wynika, że upomnieniem z 23 października 2019 r. PPIS w Skierniewicach wezwał K. K. do natychmiastowego zgłoszenia się z dzieckiem – P. K., urodzonym 11 marca 2019 r. do wybranego punktu szczepień w celu dopełnienia obowiązku szczepień ochronnych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Jako podstawę prawną obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 151 ze zm.), dalej u.z.z.ch.z. oraz § 2-5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 753). Upomnienie zostało doręczone K. K. 24 października 2019 r. W związku z niewykonaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, PPIS w Skierniewicach wystawił 18 marca 2025 r. tytuł wykonawczy o nr [...] zobowiązując stronę do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince), różyczce i ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2077 ze zm.). Wnioskiem z 18 marca 2025 r. PPIS w Skierniewicach wystąpił do ŁPWIS w Łodzi, jako organu egzekucyjnego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej. Postanowieniem z 2 kwietnia 2025 r. ŁPWIS w Łodzi nałożył na K. K. grzywnę w wysokości 2 700 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka, wynikającego z tytułu wykonawczego z 18 marca 2025 r. wystawionego przez PPIS w Skierniewicach. Powyższe postanowienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone K. K. 8 kwietnia 2025 r. W piśmie z 14 kwietnia 2025 r. strona zgłosiła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, tj. 1. na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a., określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 924 ze zm.), dalej u.z.z.ch.z. poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, pominięcie jako podstawy prawnej określenia wymagalności obowiązku; 2. na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. a) u.p.e.a., brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań, brak ustalenia indywidualnego schematu szczepień, brak wystawienia i wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym; 3. na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy I Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu; 4. naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., tj.; a) niewłaściwe podana przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku o charakterze niepieniężnym, skutkujące pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.ch.z.; b) brak wskazana przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. W oparciu o postawione zarzuty strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości ewentualnie o jego zawieszenie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. Postanowieniem z 16 maja 2025 r. ŁPWIS w Łodzi zawiesił z 16 kwietnia 2025 r. prowadzone wobec strony postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z 5 czerwca 2025 r. PPIS w Skierniewicach oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Na powyższe postanowienie K. K. złożyła zażalenie, w którym podniosła zarzuty naruszenia; 1) art. 7 k.p.a. poprzez niezapoznanie się przez organ z treścią zarzutów zobowiązanej i brak merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów, w szczególności co do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa i braku wymagalności obowiązku; 2) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, podczas gdy zarzuty zostały uzasadnione i wskazane zostały błędy wierzyciela, a obowiązek nie może być uznany za wymagalny; 3) art. 33 § 2 u.p.e.a. poprzez uznanie zarzutów za nieuzasadnione mimo, że tytuł egzekucyjny nie spełnia wymogów, ponieważ obowiązek został określony w sposób niedokładny i wybiórczy, wierzyciel nie wskazał, jakie konkretne działania ma podjąć zobowiązana, podczas gdy obowiązkiem organu jest takie określenie obowiązku aby zobowiązana nie miała żadnych wątpliwości co do treści obowiązku i tego, w jaki sposób powinna ten obowiązek spełnić, nadto nie została w sposób prawidłowy podana podstawa prawna obowiązku, 4) art. 7 w zw. z art. 33 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że zobowiązana nie wykonała obowiązku szczepień ochronnych, podczas gdy z przedstawionych dokumentów wynika wprost, że obowiązek nie może zostać uznany za wymagalny i nie mógł zostać wykonany. W oparciu o przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie zgłoszonych zarzutów w całości. Wskazanym na wstępie postanowieniem z 22 sierpnia 2025 r. ŁPWIS w Łodzi utrzymał zaskarżone w postanowienie w mocy wskazując na wstępie, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. w szczególności: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty, co oznacza, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, w rezultacie strona nie może w tym trybie skutecznie formułować zarzutów w kwestii wszelkich dostrzeżonych nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego. Zgłoszony przez stronę zarzut dotyczący naruszenia art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. nie został uregulowany w art. 33 § 2 u.p.e.a. Adresatem art. 29 u.p.e.a. jest organ egzekucyjny, a nie wierzyciel, a zatem w postępowaniu w przedmiocie zarzutów zarzut ten nie mógł być rozpatrywany. ŁPWIS podzielił stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez stronę zarzutów wskazując, że zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. jest bezzasadny, ponieważ wierzyciel szczegółowo wyjaśnił kwestie podniesionych przez zobowiązaną zarzutów dotyczących m.in. braku uprzedniego doręczenia upomnienia, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa i braku wymagalności obowiązku. W sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny, a wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu postanowienia. Wbrew twierdzeniu skarżącej została zgłoszona przez podmiot leczniczy sprawujący profilaktyczną opiekę nad małoletnim do wierzyciela, jako osoba odmawiająca wykonywania ochronnych szczepień dziecka. Wierzyciel natomiast wystawiając upomnienie, a następnie tytuł wykonawczy uwzględnił również kartę uodpornienia dziecka, z której wynika, że obowiązkowe szczepienia ochronne dotychczas nie zostały wykonane. Wierzyciel ustalił ponadto, że dla małoletniego zostało wystawione skierowanie do poradni konsultacyjnej szczepień, jednakże skarżąca nie umówiła się na wizytę w powyższej poradni. ŁPWIS wyjaśnił, że podstawę prawną wymagalności obowiązku stanowi art. 5 ust. 1 u.z.z.ch.z., który stanowi, że osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane, na zasadach określonych w ustawie, do poddawania się szczepieniom ochronnym. Na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2a u.z.z.ch.z. wydano rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782) które określa m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (załącznik nr 1 do rozporządzenia). Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, jest bezpośrednio wykonalny, a jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniom ochronnym. Wymagalność obowiązku nie oznacza nic innego jak istnienie stanu, w którym zobowiązana powinna już wykonać ciążącą na niej skonkretyzowaną powinność, a mimo to trwa w opozycji do tej powinności (uchyla się od niej), a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanej możność żądania spełnienia ciążącej na niej powinności. ŁPWIS podkreślił, że wyłącznie dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu wyeliminowania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Na podstawie § 11 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Kwalifikacja lekarska jest jednak możliwa tylko wówczas, gdy dziecko stawi się na szczepienie, bowiem kwalifikacja lekarska odbywa się tuż przed szczepieniem zgodnie z art. 17 ust. 3 u.z.z.ch.z. w ciągu maksymalnie 24 godzin. Badanie kwalifikacyjne jest przeprowadzane przed właściwą czynnością zaszczepienia i jest integralnym i niezbędnym elementem procedury obowiązkowego szczepienia ochronnego. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych, a brak zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie stanowi przesłanki, od której zależy obowiązek poddania dziecka szczepieniu. Podniesiona przez stronę kwestia zgłoszonego wcześniej niepożądanego odczynu poszczepiennego powinna zostać zgłoszona lekarzowi podstawowej opieki zdrowotnej, ponieważ to lekarz ocenia możliwość wykonania szczepień ochronnych podczas badania kwalifikacyjnego. Z informacji uzyskanych przez wierzyciela wynika, że skarżąca pomimo skierowania do poradni konsultacyjnej szczepień nie zgłosiła się na wizytę. Nie przedstawiła również lekarskiego zaświadczenia potwierdzającego czasowe lub stałe przeciwwskazanie do realizacji szczepień u dziecka. Wobec braku przedłożenia przez rodziców dokumentacji medycznej wskazującej ww. przeciwwskazania obowiązek nie został wykonany ani nie wygasł. Z akt sprawy nie wynika, aby jakikolwiek lekarz stwierdził przeciwwskazania do wykonania szczepień ochronnych u dziecka i wystawił w tym zakresie stosowne zaświadczenie. Zdaniem ŁPWIS treść upomnienia z 23 października 2019 r. pozwala na jednoznaczną identyfikację osób zobowiązanych do wykonania obowiązku, aktu prawnego, z którego wynika obowiązek oraz jego treści. ŁPWIS wyjaśnił, że upomnienie jest urzędowym dokumentem wystawianym przez wierzyciela, a jego celem jest przypomnienie zobowiązanemu o konieczności wykonania obowiązku i wskazanie treści obowiązku. Oprócz wezwania do wykonania obowiązku, zawiera pouczenie o skutkach zaniechania w tym zakresie. Bezskuteczny upływ terminu wskazanego w upomnieniu, skutkuje skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie ma pouczyć zobowiązanego również o negatywnych następstwach niezrealizowania obowiązku wynikającego np. z ostatecznej decyzji. To zaś winno motywować zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku, bez konieczności stosowania wobec niego przymusu administracyjnego i ponoszenia związanych z nim konsekwencji finansowych - kosztów egzekucyjnych. Upomnienie ma walor czysto informacyjny. W związku z powyższym, wbrew twierdzeniom strony, upomnienie nie tylko zostało stronie prawidłowo doręczone, ale także niewątpliwie spełniło swój podstawowy cel. ŁPWIS wskazał również, że obowiązek wystawienia oddzielnego zaświadczenia o przeprowadzanym badaniu kwalifikacyjnym do szczepień dotyczy sytuacji, kiedy kwalifikacja do szczepień i zabieg podania preparatu szczepionkowego odbywają się w dwóch różnych podmiotach leczniczych. W przypadku wykonywania w jednym podmiocie leczniczym badania kwalifikacyjnego do szczepień i zabiegu podania preparatu szczepionkowego nie jest wymagane wystawienie przez lekarza zaświadczenia o wykonanym badaniu kwalifikacyjnym, ponieważ wynik badania jest wpisany do dokumentacji medycznej dziecka prowadzonej przez podmiot. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. ŁPWIS wyjaśnił, że w sprawie został rozpoznany cały materiał dowodowy, który opierał się głównie na dokumentacji medycznej małoletniego P. K., który był podstawą do nałożenia obowiązku szczepień, a wierzyciel uzasadnił, na jakiej podstawie prawnej (z przytoczeniem przepisów prawa) oraz jakie okoliczności faktyczne uwzględnił wydając zaskarżone rozstrzygnięcie. W kwestii natomiast zgłoszonego przez stronę zarzutu naruszenia art. 33 § 2 u.p.e.a. organ odwoławczy wskazał, że wbrew twierdzeniom strony, wierzyciel w tytule wykonawczym w części B poz. 1 wskazał akty normatywne, na podstawie których zobowiązana ma obowiązek poddać dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym, a także precyzyjnie wskazał przeciwko, jakim chorobom zakaźnym obowiązek szczepień podlega egzekucji. Za niezasadny ŁPWIS uznał także naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 33 § 2 u.p.e.a. podnosząc, że w aktach sprawy nie ma informacji o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania obowiązkowych szczepień dziecka lub konieczności ich odroczenia. Wierzyciel szczegółowo wyjaśnił kwestię kwalifikacji lekarskiej przed poddaniem dziecka szczepieniu ochronnemu wskazując, że przeprowadzenie kwalifikacji lekarskiej możliwe jest tylko wówczas, gdy dziecko stawi się na szczepienie. Odnosząc się do kwestii braku ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień organ wyjaśnił, że ustalenie indywidualnego kalendarza szczepień, wbrew przekonaniu skarżącej nie oznacza braku wymagalności obowiązku szczepień. Małoletni syn skarżącej nie przyjmował szczepień ochronnych, zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych, co oznacza potrzebę ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień, jednak jego brak nie może być podstawą do uznania braku wymagalności obowiązku szczepień. To bowiem lekarz ustalając indywidualny kalendarz szczepień uwzględnia takie czynniki, jak m.in.: potrzeby dziecka w zakresie uzupełnienia szczepień, dotychczas wykonane szczepienia, obowiązujące szczepienia z Programu Szczepień Ochronnych, wiek dziecka, sytuację epidemiologiczną i ewentualne wyniki poziomu przeciwciał oraz wskazania do zastosowania szczepień. Przy ustalaniu indywidualnego kalendarza szczepień można rozważyć preparaty, które pozwolą zrealizować/uzupełnić szczepienia w optymalnym czasie. Ustalenie indywidualnego kalendarza szczepień wymaga współdecydowania przez rodzica/opiekuna dziecka o kształcie kalendarza szczepień, konieczna jest jego zgoda na wykonywanie szczepień u dziecka. Powyższe potwierdza, że zobowiązana uchyla się od obowiązku wykonania szczepień u małoletniego P. K.. Ustalenie dla dziecka skarżącej indywidualnego kalendarza szczepień mogło zostać dokonane jedynie podczas wizyty lekarskiej, tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca była zainteresowana ułożeniem indywidualnego programu szczepień dziecka pozwalającego na realizację obowiązku, a wręcz przeciwnie podejmowane przez skarżącą działania wskazują na stwarzanie pozorów zamiaru wypełnienia obowiązków ustawowych dotyczących szczepienia małoletniego. Strona stawiła się tylko na badanie bilansowe, podczas którego lekarz przeprowadził również badanie kwalifikacyjne. Powyższego nie można uznać za podejmowanie działań mających na celu wykonanie obowiązkowych szczepień. ŁPWIS zwrócił uwagę, że dziecko aktualnie będąc w siódmym roku życia nie zostało zaszczepione przeciwko aż dziewięciu chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać poprzez szczepienia ochronne. Każda z tych chorób zakaźnych może u dzieci mieć ciężki przebieg i prowadzić do stałych następstw zdrowotnych, a nawet zgonu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zaskarżając w całości postanowienie ŁPWIS w Łodzi z 22 sierpnia 2025 r. zarzuciła naruszenie: - art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ drugiej instancji do zarzutów skarżącej, - art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku, brak tożsamości obowiązku z obowiązkiem określonym w upomnieniu oraz w tytule wykonawczym, - art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpoznania przez organ drugiej instancji zarzutów skarżącej, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela, - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań, - art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.z.z.ch.z. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego, - art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku. W oparciu o postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że wierzyciel wystawiając upomnienie nie określił zarówno szczepień, jak i poszczególnych dawek szczepień oraz w sposób nieprawidłowy zdefiniował obowiązek. Nie istnieje bowiem taki akt prawny jak PSO, a stanowisko to potwierdza również orzecznictwo sądwoadministracyjne. Zdaniem skarżącej brak jest także spójności pomiędzy obowiązkiem określonym w tytule wykonawczym i będącym przedmiotem analizy w zaskarżonym postanowieniu i poprzedzającym je postanowieniu organu pierwszej instancji. Obowiązek określony w upomnieniu to zupełnie inny obowiązek, niż ten wynikający z tytułu wykonawczego. Skarżąca wskazała, że o wymagalności obowiązku szczepień decyduje jedynie lekarz. Podała, że wielokrotnie poddała małoletniego syna lekarskim badaniom kwalifikacyjnym, natomiast obowiązek wynikający z upomnienia oraz z tytułu wykonawczego jest niewykonalny i niewymagalny wobec udokumentowanych przeciwwskazań medycznych. Małoletni P. K. od marca 2022 r. pozostaje w stanie przewlekłej choroby, leczony jest antybiotykami i steroidami, co wyklucza możliwość kwalifikacji do szczepień. Pogorszenie stanu zdrowia nastąpiło bezpośrednio po szczepieniu 18 marca 2022 r., a następnie po podaniu drugiej dawki preparatu Hexacima w marcu 2022 r., powodując wystąpienie ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych (tj. wysokiej gorączki, zapalenia ucha), potwierdzonych i zgłoszonych jako "NOP ciężki". Skarżąca podkreśliła, że na bieżąco informowała organ (wierzyciela) o stanie zdrowia dziecka i poddawała małoletniego badaniom kwalifikacyjnym, realizując obowiązki ustawowe. W tych okolicznościach egzekwowanie obowiązku szczepień pozostaje w sprzeczności zarówno z aktualną wiedzą medyczną, jak i obowiązującym porządkiem prawnym. Sam lekarz nie określił wymagalności obowiązku. Nie zostały bowiem wykluczone żadne przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych i małoletni nie został zakwalifikowany do wykonania zabiegu szczepiennego, a zatem nie można mówić o wymagalności obowiązku. Ponadto, zdaniem skarżącej wskazana przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku jest niepełna, doszło także do naruszenia zasady dwuinstancyjności, ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ w ogóle nie odniósł się do zgłoszonych przez skarżącą zarzutów. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, organ pomija kwestie wadliwości tego dokumentu. Skarżąca nie kwestionuje doręczenia dokumentu, zatytułowanego "upomnienie", jednakże nie zostało jej doręczone upomnienie, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu. Doręczony skarżącej dokument zatytułowany "upomnienie", nie tylko nie zawiera danych, których obowiązek zamieszczenia wynika z przepisów prawa ale również określa treść obowiązku odmienną od tej, która została wskazana w treści tytułu wykonawczego. ŁPWIS nie odniósł się także do niewłaściwego określenia obowiązku, niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.ch.z., ograniczając się do przytoczenia podstawy prawnej obowiązku oraz chronologii postępowania. Skarżąca podkreśliła, że nigdy nie kwestionowała obowiązku szczepień, jednakże ograniczenie podstawy prawnej obowiązku do art. 5 u.z.z.ch.z. uznać również należy za niewystarczające. W tytule wykonawczym nie została wskazana podstawa prawna prowadzonej egzekucji, co jest istotnym uchybieniem, a ŁPWIS rozpoznając zażalenie w ogóle się do tej kwestii nie odniósł. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełnia żadnych wymogów określonych w k.p.a. Obowiązkiem organu odwoławczego, zgodnie z art. 136 i 138 k.p.a. jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji zatem organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Tego w zaskarżonym postanowieniu brak. Skarżąca podkreśliła również, że jedną z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego jest stwierdzenie, że egzekwowany obowiązek wobec konkretnej osoby istnieje i jest wymagalny. Badanie to winno obejmować dzień wystawienia upomnienia, które bezpośrednio poprzedza wszczęcie egzekucji administracyjnej, a przede wszystkim dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Na tę chwilę obowiązek nie jest wymagalny ani wykonalny. Wprawdzie schemat szczepień ochronnych wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, jednakże konkretyzacja terminu należy każdorazowo do lekarza, który przeprowadza lekarskie badanie kwalifikacyjne. W aktach sprawy brak jest dowodu wskazującego na pozytywną kwalifikację dziecka do obowiązkowych szczepień ochronnych, pomimo przedstawienia organom dowodu na wypełnienie przez przedstawiciela ustawowego obowiązku. Badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego ma doniosłe znaczenie zarówno z punktu widzenia kwalifikacji do szczepień, jak i prawnego, tj. samego obowiązku szczepień. Lekarz w trakcie badania kwalifikacyjnego decyduje o tym, czy dziecko może zostać poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym, czy też nie kwalifikuje się do szczepień. Z dokumentacji medycznej małoletniego dziecka nie można wywieść informacji, jakie przeciwwskazania i do jakiego szczepienia zostały wykluczone. Organy stwierdziły, że skarżąca uchyla się od obowiązku szczepień ochronnych syna, jednakże nie potrafią podać z czego wywodzą, z jakich dokumentów, że jakiekolwiek przeciwwskazania zostały wykluczone. Reasumując skarżąca wskazała, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika wymagalność szczepień, a z uwagi na brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia obowiązek jest niewykonalny. W odpowiedzi na skargę ŁPWIS w Łodzi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z 13 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne postanowienie kończące postępowanie wydane na skutek wniesienia zażalenia w postępowaniu egzekucyjnym, a więc mieszczące się w katalogu postanowień wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.) W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie ŁPWIS w Łodzi z 22 sierpnia 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie PPIS w Skierniewicach z 5 czerwca 2025 r. o oddaleniu zarzutów K. K. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych u małoletniego syna – P. K. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.), dalej u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Stosownie do treści art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Zgodnie z art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że 18 marca 2025 r. PPIS w Skierniewicach wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący skarżącą do poddania dziecka – P. K., urodzonego 11 marca 2019 r. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z obowiązującym schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży. Jako podstawę prawną obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 924 ze zm.), dalej u.z.z.ch.z. oraz § 2 - 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077). W oparciu o wskazany powyżej tytuł wykonawczy wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne, w toku którego skarżąca zgłosiła zarzuty: 1) określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.ch.z. poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, pominięcie jako podstawy prawnej określenia wymagalności obowiązku, 2) braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, braku wykluczenia przeciwwskazań, braku ustalenia indywidualnego schematu szczepień ochronnych, braku wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, 3) braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu, 4) naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., tj. niewłaściwie podana przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkująca pominięciem art. 17 ust 2 i 4 u.z.ch.z., ograniczenie do wskazania art. 17 ust. 1 ww. ustawy i brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. W ocenie Sądu, organy egzekucyjne obu instancji odniosły się do wszystkich zgłoszonych przez skarżącą zarzutów, trafnie uznając je za niezasadne. Sąd podzielił stanowisko organów, że obowiązek poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym wynika z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.ch.z., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.ch.z., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym, stosownie do treści art. 5 ust. 2 u.z.ch.z., w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2024 r., poz. 581). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy zamieszczone w Rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.z.ch.z., osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.ch.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Stosownie do treści art. 17 ust. 10 u.z.ch.z., minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne (pkt 3), sposób przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4), tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), wzory zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4, książeczki szczepień oraz karty uodpornienia (pkt 6), sposób prowadzenia dokumentacji, o której mowa w ust. 8 pkt 1, i jej obiegu (pkt 7), wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania (pkt 8), papierową lub elektroniczną formę raportu o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych oraz terminy i sposób jego przekazywania (pkt 9) – uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. W myśl art. 17 ust. 11 u.z.ch.z., Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega sczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia (§ 2 i 3 rozporządzenia). Wymienione w tytule wykonawczym z 18 marca 2025 r. (tj. w rubryce 5 – Treść obowiązku) choroby zakaźne zostały wskazane - jako objęte obowiązkiem szczepień ochronnych. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w załączniku 1 do rozporządzenia, stanowiącym schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży oraz w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, wydanym w oparciu o cyt. powyżej art. 17 ust. 11 u.z.ch.z. Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Jak wskazał NSA w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. W niniejszej sprawie wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy, z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane, prawidłowo wskazując jako podstawę prawną obowiązku art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), ust. 2 i art. 17 ust. 1 u.z.ch.z. oraz § 2 i 3 cytowanego rozporządzenia. Wskazane przepisy stanowią podstawę do nałożenia obowiązku wykonania szczepień ochronnych dziecka. Z całą pewnością nie jest nim natomiast art. 17 ust. 2 i 4 u.z.ch.z., który nie określa treści obowiązku, lecz sposób jego wykonania. Odnosząc się natomiast do kwestii wykonania badania kwalifikacyjnego i wykluczenia przeciwskazań do szczepienia wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.ch.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.ch.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.ch.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.ch.z.). Zgodnie z powołanymi przepisami, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z art. 17 ust. 3 i 4 u.z.ch.z. wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Podkreślić przy tym należy, że treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań są przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. W tym kontekście Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto pogląd, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.ch.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r., sygn. akt: II OSK 3322/17 i II OSK 43/18; z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19). Celem badania kwalifikacyjnego jest ustalenie, czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie. Badanie takie bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców dzieci obowiązek poddania dzieci badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku i jednocześnie nie przedstawiła żadnych dowodów (dokumentów) wskazujących na faktyczne istnienie przeciwwskazań skutkujących koniecznością odroczenia szczepień syna ze względu na stan zdrowia. Wskutek powyższego syn skarżącej – P. K., będąc aktualnie w siódmym roku życia, nie został zaszczepiony przeciwko aż dziewięciu chorobom zakaźnym, wymienionym w rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Należy w tym miejscu podkreślić, że z przedstawionej przez skarżącą w załączeniu do pisma z 14 kwietnia 2025 r. zawierającego zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, kopii zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP), wystawionego przez Centrum Medyczne [...], I.B., Specjalistyczna praktyka lekarska wynika jedynie, że po podaniu dziecku 18 marca 2022 r. drugiej dawki szczepionki o nazwie Hexacima, 30 marca 2022 r. wystąpił niepożądany odczyn poszczepienny, zakwalifikowany przez lekarza jako ciężki, w postaci, jak wynika z opisu odczynu, pogorszenia stanu zdrowia, temperatury ciała w wysokości 39,60 C, zapalenia ucha lewego i nieprzerwanych infekcji po szczepieniu. Zgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego miało miejsce 22 lutego 2024 r., czyli dwa lata po podaniu drugiej dawki wskazanej powyżej szczepionki. Dokumentami stwierdzającymi istnienie przeciwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych dziecka nie są również znajdujące się w aktach administracyjnych recepty wystawione 30 marca 2022 r., 6 czerwca 2022 r., 20 sierpnia 2022 r. i 17 grudnia 2022 r. oraz wygenerowane z internetowego konta pacjenta (pacjent.gov.pl) informacje o udzielonych poradach lekarskich i rozpoznanych jednostkach chorobowych. Na ich podstawie nie można bowiem uznać, że w tym konkretnym wypadku zachodzą udokumentowane przeciwskazania zdrowotne stałe lub czasowe do wykonania szczepień ochronnych dziecka. Z akt sprawy wynika natomiast, że 22 sierpnia 2024 r. zostało wystawione skierowanie do Poradni Konsultacyjnej Szczepień Ochronnych przez lekarza pediatrę (I stopień specjalizacji) K. I., [...] Medycyna Rodzinna w B. w celu objęcia dziecka leczeniem specjalistycznym. Brak jest jednak w aktach sprawy jakiejkolwiek informacji, czy skarżąca stawiła się wraz z dzieckiem na wyznaczony termin wizyty konsultacji w Poradni Konsultacyjnej Szczepień Ochronnych, nie przedstawiła też żadnych innych dokumentów wystawionych po tej dacie, z których wynikałoby, że istnieją jakiekolwiek przeciwskazania do poddania, bądź odroczenia szczepień ochronnych ze względu na stan zdrowia dziecka. Jak wynika z treści § 11 rozporządzenia z 27 września 2023 r., lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Stosownie natomiast do treści § 12 ust. 1 rozporządzenia, informacje na temat przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych wykonanych od dnia urodzenia są dokumentowane w: 1) karcie uodpornienia, której wzór jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia; 2) książeczce szczepień, której wzór jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia; 3) Karcie Szczepień oraz innej dokumentacji medycznej, o której mowa w przepisach wydawanych na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Wykluczenie wystąpienia podstawy do odstąpienia od szczepienia skutkuje koniecznością stwierdzenia, że obowiązek ten winien zostać wykonany. Z akt sprawy wynika, że skarżąca obowiązkowi poddania dziecka szczepieniom ochronnym uchybiła. Określony w tytule wykonawczym obowiązek dotyczący obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince), różyczce i ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), miał charakter wykonalny, skoro już przed dniem jego wystawienia doszło do uchybienia terminowi wyznaczonemu dla przyjęcia szczepionek przeciwko wymienionym w nim chorobom. Odnosząc się do kwestii braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym z uwagi na brak ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień dla dziecka podkreślić należy, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, czy odroczenie terminu wykonania (por. np. P. Przybysz, Komentarz do art. 33 u.p.e.a. [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Lex el 2021 r.). W niniejszej sprawie, jak to zostało wskazane powyżej, obowiązek poddania dziecka strony szczepieniu ochronnemu przeciw chorobom zakaźnym wynikał z mocy przepisów ustawowych oraz wydanego na ich podstawie rozporządzenia, określającego przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą określonych szczepionek. Indywidualny Kalendarz Szczepień to program szczepień ochronnych ustalany przez lekarza dla pacjenta w sytuacji, kiedy doszło do zaburzenia realizacji obowiązującego kalendarza szczepień podanego w Programie Szczepień Ochronnych. Indywidualny Kalendarz Szczepień ustalany jest przez lekarza w celu uzupełnienia brakujących szczepień w najkrótszym możliwym terminie, z minimalnymi odstępami czasu między dawkami szczepionek, z uwzględnieniem wieku i stanu zdrowia dziecka oraz informacji podanych w Kartach Charakterystyk Produktów Leczniczych. Jednak warunkiem ustalenia indywidualnego toku szczepienia syna strony jest wyrażenie przez rodziców zgody na poddanie dziecka szczepieniom. W związku z uchylaniem się strony od realizacji tego obowiązku brak było podstaw do opracowania Indywidualnego Kalendarza Szczepień dla syna skarżącej. Ustalenie dla dziecka skarżącej indywidualnego kalendarza szczepień mogło zostać dokonane jedynie podczas wizyty (konsultacji) lekarskiej. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby skarżąca była zainteresowana ułożeniem indywidulanego programu szczepień dla dziecka. W związku z powyższym nie można uznać, że niezrealizowanie obowiązku wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka spowodowane było brakiem ułożenia przez lekarza indywidulanego kalendarza szczepień. Należy również wyjaśnić, że wyznaczony maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Wyznaczenie maksymalnej granicy wieku w § 3 rozporządzenia z 27 września 2023 r., przy obowiązującej regulacji ustawowej Programu Szczepień Ochronnych, nie pozwala na określenie przez zobowiązanego lub osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, czasu poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Określony w załączniku 1 do rozporządzenia z 27 września 2023 r. okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Niewykonanie zaś obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego. Z przedstawionych powyżej względów, jako niezasadne należało ocenić zarzuty i argumentację skargi zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia małoletniego syna przez skarżącą. Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutu brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy I Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu należy wskazać, że zarzut ten jest bezasadny, ponieważ zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym na dniu wystawienia upomnienia, tj. 23 października 2019 r., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu, na które powołuje się skarżąca zostało wydane podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 15 § 3e u.p.e.a. i weszło w życie dopiero 20 lutego 2021 r., a więc § 2 tego rozporządzenia nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Doręczone skarżącej upomnienie z 23 października 2019 r. zostało wystawione zgodnie z cyt. powyżej 15 § 1 u.p.e.a i zawierało wszystkie niezbędne dane, tj. prawidłowo wskazano podstawę prawną obowiązku i zidentyfikowano osobę zobowiązaną. Okoliczność doręczenia skarżącej upomnienia 24 października 2019 r. również nie budzi wątpliwości. Odnosząc się do ostatniego zarzutu dotyczącego przystąpienia do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego niespełniającego wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. należy wskazać, że zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., a więc mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jako podstawy zarzutu nie wymieniono niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W obecnym stanie prawnym okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w przypadku stwierdzenia, że wymogi te nie zostały spełnione, nie przystępuje do egzekucji zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie ŁPWIS w Łodzi przystąpił do egzekucji uznając tym samym, że wystawiony 18 marca 2025 r. tytuł wykonawczy spełnia wymogi, określone w art. 27 u.p.e.a. W związku z powyższym zarzut skarżącej w tym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie. Wskazać w tym miejscu również należy, że tytuł wykonawczy z 18 marca 2025 r. został wystawiony według wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 marca 2024 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 431). W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola, w tym także podano podstawę prawną obowiązku, a mianowicie powołane wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i ust. 2, art. 17 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie skarżącej, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Nieuzasadnione okazały się również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a, art. 15, art. 77, art. 80, art. 81a, art. 107 § 3, art. 124 § 2 i art. 144 k.p.a. W sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień odnosząc się do kwestii wymagalności obowiązku poddania małoletniego – P. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Organy administracji odniosły się do wszystkich zgłoszonych przez skarżącą zarzutów. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze nie narusza także art. 124 § 2 k.p.a. wskazując w sposób prawidłowy podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz podstawę nałożonego na stronę obowiązku. Należy zaznaczyć, że obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców obowiązek poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Skarżąca, jako rodzic, nie wywiązała się z tego obowiązku i jednocześnie nie wykazała istnienia przeciwwskazań, które uzasadniałyby ze względu na stan zdrowia odroczenie szczepień ochronnych dziecka. Odmowa poddania się badaniu kwalifikacyjnemu, która w konsekwencji uniemożliwia wykonanie szczepienia, jest w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Obowiązek poddania się szczepieniom wynika wprost z ustawy, a więc zgoda szczepionego, bądź jego przedstawiciela ustawowego jest zbędna, a poddanie się szczepieniu jest spełnieniem obowiązku ustawowego. Reasumując rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PPIS w Skierniewicach z 5 czerwca 2025 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. EC

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło