III SA/Łd 833/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi E. C. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oddala skargę. III SA/Łd 833/12 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], po rozpatrzeniu wniosku E. C. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] w sprawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2000 r., poz. 171 ze zm.), art. 59 § 2 w zw. z art. 58 k.p.a. oraz § 19 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2003 r. poz. 1328 ze zm.). Jak wynika z załączonych akt administracyjnych, orzeczeniem z dnia [...] Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] postanowił zaliczyć E. C. do lekkiego stopnia niepełnosprawności. W orzeczeniu we wskazaniach dotyczących zatrudnienia wpisano: "wskazana praca lekka, bez chodzenia". Orzeczenie, odebrane osobiście przez E. C. w dniu [...], zawierało pouczenie, że przysługuje od niego odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie [...] za pośrednictwem Zespołu, który je wydał, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. W dniu [...] E. C. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] wraz z odwołaniem od tego orzeczenia. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że "(...) w terminie do złożenia odwołania nie mogła wyjść z domu ponieważ musiała zaopiekować się panem K. C. (...)". Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazując na argumentację strony dotyczącą przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Skargę na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] złożyła E. C. W uzasadnieniu skargi strona przyznała, że uchybiła terminowi wniesienia odwołania ( " Zdaję sobie z tego sprawę, że ja nie dopilnowałam terminu"). W pozostałej części skargi prosiła o wykreślenie z orzeczenia zalecenia "bez chodzenia", gdyż takie wskazanie uniemożliwia jej znalezienie pracy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko i argumenty podniesione w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi skarżąca popierała skargę i oświadczyła, że nie wniosła odwołania, ponieważ musiała opiekować się chorym mężem. Ponadto nie była zdecydowana, czy wnosić odwołanie. Teraz – jak wyjaśniła – wie, ze powinna to zrobić od razu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny bada zatem zgodność kwestionowanego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej, obowiązującymi w dacie jego wydania. W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem rozważań Sądu jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] odmawiające E. C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] dnia [...]. W związku z tym wskazać należy, że do wydawania w toku postępowania przed zespołami do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności postanowień o charakterze procesowym, z mocy art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zastosowanie mają przepisy K.p.a.( patrz np. wyrok NSA z 15 marca 2000 r. I SA 2133/99 – LEX nr 55277, wyrok NSA z 21 09.2010 r. I OSK 1520/09 LEX nr 745061). Problematyka przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej unormowana została w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W świetle postanowień art. 58 § 1 i 2 w/w ustawy, uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli spełnione zostaną łącznie cztery przesłanki: 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2. wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3. jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4. strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Rozstrzygnięcie organu administracji publicznej w przedmiocie przywrócenia terminu bądź ewentualnie odmowy jego przywrócenia powinno być zatem poprzedzone szczegółową analizą materiału dowodowego pod kątem zaistnienia wskazanych wyżej przesłanek. Jeżeli którakolwiek z przesłanek nie zostanie spełniona, przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest możliwe. Należy zaznaczyć, iż przy ocenie braku winy organ administracyjny winien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy". Brak winy zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. m.in. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 2005, Wydanie 7, str. 334 oraz m.in. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 369/05). Przechodząc do analizy stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, iż niesporne jest, że orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] doręczone zostało skarżącej w dniu [...]. Okoliczność tę E. C. potwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym poświadczeniu odbioru korespondencji i nie jest ona kwestionowana. Zgodnie z pouczeniem zawartym w orzeczeniu, strona mogła odwołać się do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] za pośrednictwem organu I instancji w terminie 14 dni, licząc od dnia doręczenia rozstrzygnięcia organu I instancji. W tym stanie rzeczy, termin do wniesienia odwołania biegł od dnia [...] do dnia [...] E. C., co wynika z zebranego materiału dowodowego, nie odwołała się od tej decyzji w wymaganym terminie i w konsekwencji orzeczenie organu I instancji stało się ostateczne. Dopiero po upływie ponad pół roku od dnia doręczenia orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, skarżąca złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W ocenie Sądu , stanowisko organu II instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, jest prawidłowe. Wskazać należy, że zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa, uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, jest więc uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne (zewnętrzne) oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W związku z tym nawet lekkie niedbalstwo wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Jako okoliczności faktyczne, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu przykładowo wskazuje się: nieprawidłowe doręczenie pisma procesowego, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, przerwę w komunikacji, mylne pouczenie o środkach zaskarżenia. Przy czym choroba może być co do zasady uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdy dotyczy samej strony skarżącej i rzeczywiście uniemożliwia podjęcie czynności procesowej. Choroba natomiast innej osoby, którą opiekuje się skarżąca nie świadczy natomiast sama w sobie o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Jakkolwiek należy zgodzić się ze stroną, że choroba członka rodziny, czy innej osoby bliskiej, osoby którą opiekuje się strona skarżąca wiąże się ze stresem, niepokojem i osłabieniem kondycji psychicznej, to nie powoduje to jednak, by złożenie odwołania stało się niemożliwe, przy wymaganym od strony - dbającej należycie o swoje interesy - obiektywnym mierniku staranności. W ocenie Sądu, nie ma żadnych podstaw aby przyjąć, że zaangażowanie strony skarżącej w sprawy osobiste, tj. opiekę nad chorym mężem, przez ponad pół roku wyłączało ją całkowicie z innych czynności dnia codziennego. Za całkowicie niewiarygodne uznać przy tym należało twierdzenia skarżącej, że "nie wychodziła z domu" przez pół roku w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorym mężem. Prawidłowość tej oceny potwierdziła sama skarżąca wyjaśniając na rozprawie, że nie była zdecydowana czy wnosić odwołanie. W ocenie Sądu, nie można zatem przyjąć, iż skarżąca uprawdopodobniła istnienie jakichkolwiek okoliczności mających wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Powoływane przez skarżącą okoliczności stanowią bowiem jedynie potwierdzenie faktu sprawowania opieki nad chorym, co nie oznacza, że strona skarżąca nie mogła prawidłowo nadać pisma zawierającego odwołanie, np. korzystając z pomocy innych osób. Reasumując Sąd uznał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie przez nią terminu nastąpiło bez jej winy. Organ administracji słusznie zatem odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę E. C. b.a.