III SA/Łd 841/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B1, B w formie egzaminu państwowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.), oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. Nr 79 z 2001 r. poz. 856 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] o skierowaniu M. R. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B1, B w formie egzaminu państwowego, składającego się z części teoretycznej i praktycznej, przeprowadzonego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego. W stanie faktycznym sprawy w dniu 15 kwietnia 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wydał wniosek o sprawdzenie kwalifikacji M. R. w związku z wielokrotnym naruszeniem przez niego w okresie od 6 maja 2013 r. do 5 lutego 2014 r. przepisów ruchu drogowego i otrzymaniem w związku z tym 25 punktów karnych. W dniu 25 kwietnia 2014 r. Prezydent Miasta Ł. wszczął postępowanie w ww. sprawie. W piśmie z dnia 14 maja 2014 r. M. R. zakwestionował ww. wniosek. Wskazał, że na dzień 6 lutego 2014 r. miał w ewidencji punktów karnych jedynie 22 punkty. Udał się więc na kurs w celu zmniejszenia ilości punktów karnych w dniu 13 kwietnia 2014 r. otrzymał zawiadomienie o zmianie ilości punktów i unieważnieniu prawa jazdy. Nie zgodził się z ilością zarejestrowanych punktów dotyczących wykroczenia z dnia 15 września 2013 r. W odpowiedzi na powyższe pismo w dniu 6 czerwca 2014 r. poinformowano M. R., że informacja udzielona mu w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w Ł. w dniu [...] r. była oparta na wpisie tymczasowym na podstawie karty Mrd-5, która zawierała nieścisłość pomiędzy opisem wykroczenia, tj. naruszeniem obowiązku korzystania z pasów bezpieczeństwa kierującego pojazdem a wpisanym kodem czynu, tj. K03, który był niewłaściwy dla opisanego wykroczenia. W wyniku tej omyłki w ewidencji kierowców funkcjonował błędny wpis. Liczba punktów w ewidencji kierowców została poprawnie zweryfikowana po otrzymaniu wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. – W. w Ł. VII Wydziału Karnego sygn. akt [...], wiążącego dla Wydziału Ruchu Drogowego. Ponadto poinformowano, że szkolenie, które odbył M. R. w WORD w Ł. 15 lutego 2014 r. nie mogło zostać uwzględnione ponieważ zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy Ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488) odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o skierowaniu M. R. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B1, B w formie egzaminu państwowego, składającego się z części teoretycznej i praktycznej, przeprowadzonego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja jest konsekwencją wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. o sprawdzenie kwalifikacji M. R., w związku z przekroczeniem przez w/w 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. M. R. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wskazał, iż podjęta decyzja jest wynikiem błędu we wpisie tymczasowym. Powziął w wątpliwość rzetelność innych dokonywanych względem niego czynności kontrolnych. Oświadczył, że suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu w dniu jego zapytania nie przekroczyła 24 punktów wymaganych powołanym w decyzji przepisem rozporządzenia. W jego ocenie organ powinien uwzględnić odbyte przez niego szkolenie. Powołując się na wyrok NSA I OSK 885/09 wskazał, iż niedopuszczalna jest sytuacja, w której ustawodawca nadaje kierowcy prawo do odbycia określonego szkolenia na koszt własny w celu zmniejszenia uzyskanych punktów a jednocześnie na skutek nierzetelnego działania organów Policji szkolenie to nie może wywołać zagwarantowanych w ustawie skutków. W jego ocenie organy naruszyły art. 8 oraz 9 k.p.a. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazało, iż stosownie do powołanego w zaskarżonej decyzji art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Przywołany powyżej art. 130 ust. 1 stanowi, iż Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Stosownie do art. 139 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późniejszymi zmianami), ww. norma prawna obowiązuje do dnia 4 stycznia 2016 r. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że organy ruchu drogowego stwierdziły, iż M.R. w okresie od dnia 6 maja 2013 r. do 5 lutego 2014 r. 6-krotnie dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, za co uzyskał 25 punktów. Organ wskazał jednak, że strona kwestionuje ilość punktów, jakie jej przypisano, co wynikać ma zarówno z błędu policjantki, jak i odbytego szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego. Stosownie art. 130 ust. 3 ww. ustawy, kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Organ podkreślił, że zarówno kompetencje organu I instancji oraz Kolegium, nie obejmują zasadności naliczenia punktów karnych, jak również samego prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w tym również pomniejszania liczby naliczonych punktów karnych w wyniku szkolenia o którym mowa wyżej. Kompetencje w tym zakresie ma wyłącznie Policja. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że prowadzone przez organ Policji czynności ewidencyjne, o których mowa w przepisach rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego mają charakter materialno-techniczny i mogą być przedmiotem odrębnej skargi do sądu administracyjnego. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się o podjęcie określonego aktu i czynności przez właściwy organ Policji, a w razie jego milczenia może skorzystać ze skargi w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. M. R. podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia naliczenia mu 9 punktów karnych za wykroczenie drogowe popełnione w dniu 15 września 2013 r. w organie policji, w odpowiedzi na które otrzymał pismo z dnia 6 czerwca 2014 r. Okoliczność uzyskania przez M. R. w sumie 25 punktów karnych wynika wprost z dokumentu urzędowego - wniosku wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 15 kwietnia 2014 r. sporządzonego na podstawie przepisu art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit b cyt. ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wniosek ten wskazuje zarówno daty, w jakich Strona naruszyła przepisy ruchu drogowego, rodzaj naruszeń, jak i przypisaną tym naruszeniom odpowiednia liczbę punktów, określoną zgodnie z zasadami wynikającymi z załącznika nr l do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012r., poz. 488). Prezydent zaś orzekając w przedmiotowej sprawie związany był domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym, tj. sformalizowanej informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., jak i w piśmie z dnia 6 czerwca 2014 r., co do uzyskania przez M. R. liczby punktów karnych uzasadniających wydanie decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Reasumując organ stwierdził, że stan faktyczny sprawy wypełnia dyspozycję art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nadmienił, że podjęta przez organ I instancji zaskarżona decyzja nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym, organ administracji publicznej, stosując przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym obowiązany jest do jej wydania. Na powyższą decyzję M. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia – art. 9 k.p.a. przez zaniechanie udzielenia wyczerpujących informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie obowiązku będącego przedmiotem postępowania oraz przez nienależyte poinformowanie skarżącego o ilości posiadanych przez niego punktów karnych co spowodowało błędne przekonanie o istnieniu możliwości obniżenia ilości punktów karnych poprzez skorzystanie z prawa do kursu doszkalającego i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez zaniedbanie sporządzenia uzasadnienia. Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym w zw. z § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania... poprzez błędną ich interpretację polegającą na uznaniu, że skarżący przekroczył liczbę 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w sytuacji, gdy na podstawie art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym liczba punktów skarżącego uległa zmniejszeniu po odbyciu właściwego szkolenia. Wniósł o wstrzymane wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto wniósł o zobowiązanie Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł. Wydział Ruchu Drogowego do przekazania informacji o ilości punktów karnych na koncie skarżącego z dnia 6 lutego z dnia 6 lutego 2014 r. i dopuszczenie dowodu z tego dokumentu na okoliczność ilości punktów karnych uzyskanych przez skarżącego przed przystąpieniem do kursu doszkalającego w WORD. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o skierowaniu M. R. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B1, B w formie egzaminu państwowego. Bezsporna w rozpatrywanej sprawie jest okoliczność, że skarżący przekroczył dopuszczalny limit punktów karnych, bowiem za poszczególne naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od 6 maja 2013 r. do 5 lutego 2014 r. otrzymał 25 punktów karnych. Skarżący twierdzi, że został błędnie poinformowany o ilości posiadanych punktów karnych co spowodowało błędne przekonanie o istnieniu możliwości obniżenia ilości punktów karnych poprzez skorzystanie z prawa do kursu doszkalającego oraz, że liczba przypisanych mu punktów karnych uległa zmniejszeniu poprzez odbycie właściwego szkolenia. Organ natomiast wskazuje, że nie mają znaczenia wskazywane przez skarżącego okoliczności, bowiem wydana decyzja jest decyzją związaną i nie ma on możliwości sprawdzania zasadności naliczenia skarżącemu punktów karnych. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r Prawo o ruchu drogowym ( DZ. U. z 2013 r. poz.267), który jest podstawą do wydania decyzji o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Przepis, do którego odsyła art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, stanowi w ust. 1, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się zaś odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 – 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się, zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy, po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy, tj. kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy – 20 punktów). Wprowadzenie do porządku prawnego systemu punktowego za naruszenia przepisów ruchu drogowego miało na celu zdyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu tych przepisów. Przekroczenie przez kierującego pojazdem 24 punktów w ciągu 1 roku od dnia pierwszego naruszenia powoduje skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b). Użyty przez ustawodawcę w ostatnio wymienionym przepisie zwrot, że osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdami "podlega" kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji oznacza, że kompetencja starosty do orzeczenia w drodze decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie tego uprawnienia ma charakter związany, wykluczający tym samym jakąkolwiek sferę uznania administracyjnego, a warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest stwierdzenie, w oparciu o wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, że osoba posiadająca uprawnienie przekroczyła 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Jak wynika z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżący w okresie od 6 maja 2013 r. do 5 lutego 2014 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i otrzymał w związku z tym 25 punktów karnych. Ostateczność powyższych wpisów w ewidencji kierowców została potwierdzona w piśmie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 6 czerwca 2014 r. W piśmie tym poinformowano M. R., że liczba punktów w ewidencji kierowców wprawdzie z początku została wpisana błędnie, ale została poprawnie zweryfikowana po otrzymaniu wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. – W. w Ł. VII Wydziału Karnego sygn. akt [...]. Wyrok ten był wiążący dla Wydziału Ruchu Drogowego. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego organy prawidłowo skierowały skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, gdyż jak powyżej wskazano, organ związany jest informacją komendanta wojewódzkiego Policji co do liczby punktów karnych. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. I OSK 855/12, w którym uznano, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Jeżeli jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność (publ. Baza orzeczeń CBOIS). Zatem organy administracyjne w postępowaniu w sprawie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji związane były liczbą punktów wpisanych do ewidencji kierowców. Stosownie bowiem do treści § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. wniosek, o którym mowa w ust. 1 (o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji), sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych, na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 7 do rozporządzenia. Na treść rozstrzygnięcia w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie ma wpływu fakt, że skarżący był źle poinformowany (że ma 22 punkty). Faktycznie tak było, ale w jego sytuacji nic by to nie zmieniło, bo i tak szkolenie odbył już po faktycznym uzyskaniu 25 punktów karnych (organ zweryfikował to i poprawił błąd po otrzymaniu wyroku karnego [...]). Odbycie wspomnianego szkolenia dopiero po przekroczeniu liczby 24 punktów karnych nie mogło mieć żadnego wpływu na kierunek rozstrzygnięcia sprawy, ze względu na kategoryczne i jednoznaczne brzmienie przepisów Prawa ruchu drogowego, które w sytuacji przekroczenia liczby 24 punktów karnych, zobowiązuje organ administracji do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Ponadto gdyby skarżący odbył szkolenie przed ostatnim wykroczeniem i "skasował" sobie tym samym liczbę punktów, miałoby to faktycznie znaczenie dla jego sytuacji ale i tak nie weryfikowałoby tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze , tylko Komendant Wojewódzki Policji. Dla SKO wiążący jest jedynie wniosek o skierowanie na badania. Organ bowiem sprawdza jedynie czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi. Skarżący w toku postępowania ani razu nie przedstawił zaświadczenia o ukończeniu kursu, w żadnym z pism nie wskazuje nawet dat, w jakim je odbył. Jedyna data wynika z pisma Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Ł. – że odbył szkolenie w WORD w dniu 15 lutego 2014 r. – po dacie ostatniego wykroczenia – 05.02 i po zgłoszeniu się do KWP w celu uzyskania informacji – 06.02.2014 r. Skoro zatem punkty nie zostały usunięte z ewidencji organ, wobec związania wnioskiem, nie prowadzi w tym zakresie odrębnego postępowania. Przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji. Czynności te nie mogą być dokonane ani przez starostę jako organ administracji publicznej, ani też przez samorządowe kolegium odwoławcze (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. II SA/Ke 11/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r. sygn. I OSK 413/11, publ. Baza orzeczeń CBOIS). Należy przyznać organowi rację, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie ma charakter związany i jedyną okolicznością faktyczną uzasadniającą jego wydanie jest fakt dopuszczenia się naruszeń, za które na podstawie prawomocnego rozstrzygnięcia przypisana liczba punków przekroczyła 24. Na marginesie należy wskazać, że pismem z dnia 14 sierpnia 2014 r. wyznaczono skarżącemu termin przedstawienia dokumentu potwierdzającego fakt poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje. Pouczono, że niezgłoszenie się spowoduje wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W odpowiedzi z dnia 19 sierpnia 2014 r i M. R. wskazał, iż w związku z upływem czasu odpowiedzi na odwołanie i z brakiem zawiadomienia o przedłużeniu terminu do rozpoznania sprawy uznaje, że odwołanie zostało rozpatrzone na jego korzyść. Z informacji WORD z dnia 20 sierpnia 2014 r. wynika, że nie zgłosił się w wyznaczonym terminie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. e.o.