III SA/Łd 85/18

Dnia 10 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2019 roku sprawy ze skargi W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. przyznać i nakazać wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy al. A11 lok. 14 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o nr: [...] o odmowie wydania W.P. zezwolenia na zajęcie pasa, na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 w związku z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r.. poz. 1257) odmówiło stwierdzenia nieważności ww. ostatecznej decyzji. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Prezydent Miasta Ł. odmówił zezwolenia W. P. na zajęcie pasa drogowego dla umieszczenia całorocznego obiektu handlowego/usługowego o powierzchni 12 m2 w pasie drogi powiatowej w Dz. B. ulicy A (p) Działka Nr [...].18 w obrębie [...] wg lokalizacji szczegółowej, określonej w planie sytuacyjnym w okresie od dnia 01-06-2015 do 30-06-2015. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z [...] września 2015 r. nr [...] utrzymało powyższą decyzję w mocy. Natomiast w wyniku skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 10 maja 2016 r. sygn. III SA/Łd 219/16 uchylił powyższe decyzje. Wyrok jest prawomocny od 9 lipca 2016 r. Następnie pismem z dnia 24 sierpnia 2017 r. Prezydent Miasta Ł. wniósł o wszczęcie z urzędu postępowania mającego na celu stwierdzenie nieważności własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. z uwag na błędnie określoną stronę postępowania, gdyż wnioski, które przedkładał W.P. składał jako «A» lub «B», podpisując je własnoręcznie. Niestety właścicielem «B» jest W.P. - syn wnioskodawcy. Tym samym decyzje wydawane były zgodnie z wnioskiem lecz jednak z błędnym określeniem strony postępowania. Kolegium wyjaśniło, że z przekazanego do tut. Kolegium materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wnioskodawcą w sprawie o zajęcie pasa drogowego dla umieszczenia obiektu handlowego o powierzchni 12 m2 w pasie drogi powiatowej w Dz. B. ulicy B 1 W. P. Skarżący był również jedynym właścicielem obiektu, którego dotyczył wniosek. W. P. w treści wniosku wskazał jako wnioskodawcę W. P., a jako adres do korespondencji: C 12, 90-401 Ł. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący składając ww. opisany wniosek działał we własnym imieniu. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący działał jako przedsiębiorca, w treści wniosku nie wskazał on również numerów: [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w dniu 20 września 2017r. wszczęło z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. Kolegium wyjaśniło, że organ administracji publicznej wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności określonego rozstrzygnięcia, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w danej decyzji (postanowieniu), będącej przedmiotem tego postępowania, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że w swym rozstrzygnięciu organ administracji publicznej, rozstrzyga wyłącznie co do nieważności albo jego niezgodności z prawem, a nie jest władne rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Kolegium podniosło, że w postępowaniu zatem prowadzonym w oparciu o nadzwyczajne środki prawne, ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy nie jest możliwe. Organ odwołał się do treści art. 156 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 157 § 1 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Kolegium wskazało, że przedmiotem toczącego się postępowania jest usunięcie z obrotu prawnego decyzji skierowanej w stosunku do osoby nie będącej stroną w sprawie. Biorąc to wszystko pod uwagę stwierdzono, że przepis art. 156 pkt 4 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Z nieważnością o której mowa wart. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia w sytuacji, kiedy organ administracji decyzję kieruje do podmiotu, który nie jest stroną postępowania administracyjnego, przy czym słowo "kieruje" należy rozumieć jako kształtowanie sytuacji prawnej tego podmiotu, nałożenie na nią określonych praw lub obowiązków. W ocenie Sądu z decyzją kształtującą mamy do czynienia nie tylko w sytuacji pozytywnego orzeczenia o przyznaniu prawa lub nałożeniu obowiązku, ale też kiedy organ odmawia stronie przyznania praw. Kwalifikowana wada prawna decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., przesądzająca o nieprawidłowym ukształtowaniu stosunku prawnego, zachodzić będzie wówczas, gdy podmiot, do którego skierowano decyzję, nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a mimo to został przez organ administracji publicznej potraktowany jako strona tegoż postępowania. Organ odwoławczy odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r. II GSK 892/11, w którym zauważono, że zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda, czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Natomiast w myśl art. 29 k.p.a. stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Przy ocenie stopnia naruszenia przepisów prawa należy uwzględnić zatem sytuacje, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. Jeżeli z materiałów dowodowych wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji. Jest to jedynie oczywista omyłka podlegająca sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a Kolegium stwierdziło, że decyzja w niniejszej sprawie została wydana na rzecz W. P., który był wnioskodawcą. Mając na uwadze treść złożonego wniosku uznano, że w treści decyzji zostały błędnie wskazane numery NIP i REGON. Z materiałów dowodowych wynika jednak, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę - poprzez wskazanie błędnych numerów NIP i REGON. Wobec powyższego nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji. Jest to jedynie oczywista omyłka podlegająca sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym i prawnym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, że w przedmiotowej sprawie nie występuje przesłanka, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., wobec czego nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrując powyższą sprawę miało na uwadze, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji, jest wyłomem w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, a zatem może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy w toku przeprowadzonego postępowania organ administracji ustali w sposób, który nie budzi wątpliwości, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności. W skardze W.P. nie zgodził się z treścią powyższej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z 3 kwietnia 2019 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata i oddalił wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. skarżący oświadczył, że cofa skargę. Pełnomocnik skarżącego wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, że nie zostały uiszczone w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie należało umorzyć. Zgodnie z treścią art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Stosownie natomiast do treści art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w rozpoznawanej sprawie należy uznać, że skarżący skutecznie cofnął skargę. Sąd nie stwierdził bowiem zaistnienia przesłanek, które dają podstawy do stwierdzenia, że cofnięcie skargi jest niedopuszczalne. Cofnięcie niniejszej skargi nie spowoduje bowiem obejścia przepisów prawa ani nie spowoduje utrzymania w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowoadministracyjne. O wysokości wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18 t.j. ze zm.) dc