III SA/Łd 854/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Sędzia NSA Janusz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi P.M. na pismo Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia działań postanowił: odrzucić skargę. Pismem z dnia 4 marca 2004 r. B.B. i P.M. - radni Gminy S. – zwrócili się do Wojewody [...] z prośbą o interwencję. Zdaniem radnych Wójt Gminy S. powołując zarządzeniem nr [...] z dnia [...] S.Ś. na stanowisko Zastępcy Wójta Gminy złamał prawo, albowiem wymieniony Zastępca Wójta nie posiadał wyższego wykształcenia wymaganego do zajmowania tego stanowiska. Pismem z dnia [...] nr [...] Wojewoda poinformował radnych, iż nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania nadzorczego zmierzającego do stwierdzenia nieważności zarządzenia Wójta. Zdaniem Wojewody wymóg wyższego wykształcenia dla zajmowania stanowiska zastępcy wójta wprowadzony został już po powołaniu S. Ś. W piśmie złożonym za pośrednictwem Wojewody [...] w dniu 7 lipca 2004 r. radny P.M. wniósł o zmianę stanowiska przez Wojewodę. W odpowiedzi z dnia [...] Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zajęte w piśmie z [...]. W skardze z dnia 31 sierpnia 2004 r. P.M. zarzucił naruszenie przez Wojewodę prawa materialnego poprzez odmowę podjęcia działań zmierzających do uchylenia w trybie nadzoru zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...]. Skarżący wniósł o zobowiązanie Wojewody do uchylenia przedmiotowego zarządzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi i wyjaśnił, iż pismo z dnia [...]. nie jest rozstrzygnięciem nadzorczym, lecz jedynie informacją o braku podstaw do uznania zarządzenia Wójta Gminy S. za wydane z naruszeniem prawa. Pismo to nie jest również, zdaniem Wojewody, aktem nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego określonym w art. 3 § 2 pkt 7 p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwarzył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie lub też rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż decyzja czy postanowienie akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty nienormatywne organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 6) akty prawa miejscowego, wydawane przez terenowe organy administracji rządowej lub organy jednostek samorządu terytorialnego; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4; 9) czynności poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy ustaw szczególnych. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje zatem m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczyn-ność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.s.a. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku - wyrok NSA z 14 czerwca 1983 r., SAB/Wr 6/83 (GP 1983, nr 24). Brak reakcji organu nadzoru na pismo żądające stwierdzenia w trybie nadzoru nieważności uchwały organu gminy nie jest jednakże "bezczynnością organu" uzasadniającą dopuszczalność wniesienia skargi. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały organu gminy, a nie zaniechanie - obojętnie, w jakiej formie wyrażone - wydania przez organ nadzoru takiego rozstrzygnięcia. Postępowanie nadzorcze w stosunku do aktów podejmowanych przez organy samorządu terytorialnego podejmowane jest z urzędu. Wojewoda zatem nie wszczynając tego postępowania na żądanie obywatela, nie pozostaje w bezczynności. Jego pismo odmawiające wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w trybie art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r., nr 142 poz. 1591 ze zm.), jest jedynie odpowiedzią na skargę w rozumieniu art. 238 k.p.a. i jako takie nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego - por. post. NSA z 23 stycznia 1992 r., SA/Po 69/92 (ONSA 1992, nr 2, poz. 34); post. NSA z 8 kwietnia 1992 r., SAB/Wr 15/92 (ONSA 1993, nr 2 poz. 39); post. NSA z 8 lipca 1991 r., SA/Ka 491/91 (ONSA 1991, nr 3-4 poz. 68); post. NSA z 8 kwietnia 1992 r., SAB/Wr 16/92 (Wspólnota 1992, nr 29 s. 21). Ponadto zauważyć należy, iż rozstrzygnięcie organu nadzorczego dotyczące gminy podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, ale do złożenia takiej skargi uprawniona jest gmina lub związek komunalny, których interes prawny, uprawnienie lub kompetencje zostały naruszone (art. 98 ust. 1 i 3 ustawy samorządowej). Takie uregulowanie ustawowe wyłącza możliwość wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze przez jakikolwiek inny podmiot poza gminą lub związkiem komunalnym. Inne podmioty mogą kwestionować legalność uchwał organów gminy wyłącznie w trybie art. 101 ustawy samorządowej. W niniejszej sprawie skarga została złożona na pismo Wojewody zawierające informację o braku podstaw do uznania, że wydanie przez Wójta Gminy S. zarządzenie nr [...] z dnia [...] w sprawie powołania Zastępcy Wójta Gminy zostało wydane z naruszeniem prawa. Pismo takie stosownie do powyż-szych rozważań, nie jest rozstrzygnięciem nadzorczym, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd orzeka o odrzuceniu skargi w drodze postanowienia; rozstrzygnięcie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Skarga jest niedopuszczalna w szczególności gdy został złożona na czyn-ność, na którą – jak w niniejszej sprawie – skarga nie służy. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.s.a., orzekł jak w sentencji.