III SA/Łd 855/11

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. W. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A. III SA/Łd 855/11 Uzasadnienie Pismem z dnia 25 lipca 2011 r. Z. W. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. W dniu 8 listopada 2011 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, załączając następnie – po wezwaniu Sądu - formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż z uwagi na jego sytuację zdrowotną nie jest w stanie osobiście uczestniczyć w postępowaniu. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinny, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką L. W. Jest właścicielem domu o powierzchni 87,2 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 95 ha, budynków gospodarczych oraz samochodu marki A. oraz ciągnika rolniczego (skarżący nie podał rocznika produkcji ani szacunkowej wartości tych pojazdów). Na dochody gospodarstwa domowego składają się: wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę skarżącego w kwocie 10.094 zł oraz emerytura matki skarżącego (ok. 700 zł). Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi] należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać przede wszystkim należy, że skarżący osiąga dochody z tytułu umowy o pracę, które sam wyliczył na 10.094 zł miesięcznie. W gospodarstwie domowym ze skarżący pozostaje jeszcze jego matka, otrzymująca emeryturę w kwocie ok. 700 zł. daje to łączne dochody w wysokości ok. 10.794 zł, czyli ok. 5.400 z ł miesięcznie na osobę. W ocenie referendarza, w sytuacji uzyskiwania w gospodarstwie domowym wskazanych dochodów, za niewiarygodne uznać należało powoływanie się przez skarżącego na okoliczność faktycznego braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego – por. m.in. orzeczenia NSA z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II FZ 686/10. Z tych względów, w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie, należy uznać, że brak jest jakichkolwiek podstaw uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przypomnieć należy w tym miejscu, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Niejako na marginesie sprawy wyjaśnić należy, że udział profesjonalnego pełnomocnika przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie jest obligatoryjny, a co więcej nawet osobiste stawiennictwo samej strony na rozprawie nie jest obowiązkowe. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w granicach sprawy, nie jest związany - stosownie do art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzutami i wnioskami skargi. Ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi na treść art. 134, ale także i art. 6 oraz 140 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi nie można przyjąć, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika skarżący nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w postępowaniu sądowym. Sąd administracyjny udziela bowiem stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego, potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz poucza o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Dodatkowo stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego (por. np. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt II FZ 185/10, postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt II OZ 1118/07). W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.