III SA/Łd 855/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 6 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.W. z dnia 22 sierpnia 2012 r. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 marca 2012 r. , sygn. akt III SA/Łd 855/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. W. na zarządzenie zastępcze Wojewody Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wójta postanawia : odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 marca 2012 r. Pismem z dnia 25 lipca 2011 r. Z.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody Ł.z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. W dniu 8 listopada 2011 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, załączając następnie – po wezwaniu Sądu - formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Postanowieniem z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 855/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wskutek rozpoznania wniesionego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 553/12 oddalił zażalenie. W dniu 22 sierpnia 2012 r. Z. W. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając oświadczył, iż jego stan zdrowia nie pozwala na osobiste uczestnictwo w postępowaniu. Ponadto wskazał, że nową okolicznością wpływającą na jego sytuację osobistą jest zawarcie w dniu 24 kwietnia 2012 r. związku małżeńskiego. Skarżący oświadczył, że żona spodziewa się dziecka, a ciąża jest zagrożona. Z tego powodu żona przebywa aktualnie na zwolnieniu lekarskim. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną E.W. Jest właścicielem domu o powierzchni 87,2 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 95 ha, budynków gospodarczych, samochodu marki Ford [...] oraz ciągnika rolniczego. Na miesięczne dochody gospodarstwa domowego składają się: wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę skarżącego w kwocie 10.700 zł oraz zasiłek żony w kwocie 2.000 zł, co daje łączną kwotę w wysokości 12.700 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi potraktował wniosek z dnia 22 sierpnia 2012 r. jako wniosek o zmianę postępowanie z dnia 29 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy winna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wskazać bowiem należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, faktycznej realizacji prawa do sądu. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. W niniejszej sprawie zauważyć przede wszystkim należy, że sprawa z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 553/12. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. postanowienie NSA z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 237/12,LEX nr 1138282). Zatem sąd I instancji rozpoznając kolejny wniosek o przyznania prawa pomocy nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej w uprzednio wydanych, prawomocnych postanowieniach. Zgodnie z treścią art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktyczny sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, iż ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo z żoną E. W. Stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego wnioskodawcy kształtują się na poziomie 12.700 zł, na które składają się wynagrodzenie skarżącego w kwocie10.700 zł oraz zasiłek chorobowy żony w kwocie 2.000 zł. Skarżący posiada ponadto majątek o znacznej wartości w postaci nieruchomości (dom, budynki gospodarcze, nieruchomość rolną o powierzchni 95 ha), a także ruchomości (samochód osobowy oraz ciągnik rolniczy). Sąd dokonując porównania oświadczenia majątkowego zawartego w formularzu PPF z dnia 22 sierpnia 2012 r. z oświadczeniem zawartym w formularzu z dnia 10 stycznia 2012 r., stanowiącym podstawę wydania postanowienia z dnia 29 marca 2012 r. stwierdził, że sytuacja finansowa wnioskodawcy nie pogorszyła się. Wręcz przeciwnie sytuacja finansowa skarżącego uległa poprawie, bowiem jak wynika ze złożonych oświadczeń, miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony zwiększył się w stosunku do dochodu wykazanego w oświadczeniu majątkowym z dnia 10 stycznia 2012 r. o kwotę ponad 1.900 zł. Skarżący nie znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej uniemożliwiającej mu poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika. W związku z powyższym, przy braku istotnej zmiany sytuacji majątkowej skarżącego brak jest podstaw do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 marca 2012 r. , sygn. akt III SA/Łd 855/11 na podstawie art. 165 p.p.s.a. t.p.