III SA/Łd 855/24

Dnia 11 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2025 roku sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na zarządzenie Wójta Gminy Wielgomłyny z dnia 2 sierpnia 2024 roku nr 105/2024 w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w K. oddala skargę. 29 lipca 2024 r. w Gminie Wielgomłyny odbył się konkurs na stanowisko Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w K. W zarządzeniu nr 105/2024 Wójt Gminy Wielgomłyny z dnia 2 sierpnia 2024 r. w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w K. zarządzono powierzenie ww. stanowiska Pani I.K. na okres: od dnia 26 sierpnia 2024 roku do dnia 31 sierpnia 2028 roku. Wojewoda Łódzki zawiadomieniem o wszczęciu postępowania nadzorczego z 9 października 2024 r. powiadomił Wójta Gminy Wielgomłyny o zastrzeżeniach co do legalności przy procedowaniu przedmiotowego konkursu w zakresie tego, czy oferta I.K.j (dalej: strona, skarżąca, kandydatka) na stanowisko Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w K. zawierała wszystkie dokumenty wskazane w ogłoszeniu konkursu oraz czy kandydatka spełniała wymagania wskazane w ogłoszeniu konkursu. W wyjaśnieniach udzielonych 17 października 2024 r. Wójt wskazał, że oferta kandydatki na stanowisko dyrektora publicznej szkoły podstawowej zawierała wszystkie dokumenty określone w ogłoszeniu o konkursie, które wynikały z § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1428, dalej: rozporządzenie). Wskazał także, że w toku postępowania konkursowego pojawił się problem prawny w zakresie tego, czy kandydat, który przedłożył zaświadczenie lekarskie o "zdolności do przystąpienia do konkursu na stanowisko dyrektora PSP", spełnia tym samym warunek zawarty w ogłoszeniu konkursowym o przedłożeniu poświadczonej przez kandydata za zgodność z oryginałem kopii zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym. Problem ten został rozstrzygnięty w taki sposób, że kandydatka została dopuszczona do przedmiotowego konkursu. Skargę do sądu na powyższe zarządzenie Wójta z 30 lipca 2024 r. złożył Wojewoda Łódzki, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając istotne naruszenie prawa, tj. art. 63 ust. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 ze zm.) poprzez powierzenie stanowiska dyrektora publicznej szkoły podstawowej w wyniku konkursu obarczonego nieprawidłowościami, które powinny skutkować unieważnieniem konkursu i zarządzeniem ponownego jego przeprowadzenia. Mając powyższe na uwadze, Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności ww. zarządzenia w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu jako nieuzasadniona. W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. stanowi, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 (ust. 1). Przy czym stosownie do art. 93 ust. 1 u.s.g. po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie organ nadzoru skorzystał z tego prawa. Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest zarządzenie z 2 sierpnia 2024 r., którym Wójt powierzył stronie stanowisko dyrektora publicznej szkoły podstawowej. Natomiast istota spory sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie dopuszczono do udziału w konkursie stronę, której oferta nie zawierała wszystkich dokumentów wskazanych w ogłoszeniu konkursu, tj. poświadczonej przez kandydata za zgodność z oryginałem kopii zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym. Zdaniem organu administracji Wojewoda dokonał zbyt rygorystycznej oceny oferty złożonej przez kandydatkę. Biorąc pod uwagę przedmiot sporu, stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu zgodnie z art. 63 ust. 1 i 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 737). Stosownie natomiast do art. 63 ust. 20 powyższej ustawy minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, a w przypadku szkół artystycznych i placówek, o których mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych - minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, określi, w drodze rozporządzenia, regulamin konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz tryb pracy komisji konkursowej, uwzględniając w szczególności sposób ogłaszania konkursu oraz sposób nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego przez organ prowadzący szkołę lub placówkę. Na podstawie powyższej delegacji minister wydał 11 sierpnia 2017 r. wcześniej wspomniane rozporządzenie w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, które w § 8 ust. 2 pkt 4 stanowi, że organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia konkurs na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej i publicznej szkoły ponadpodstawowej, zwanych dalej "szkołami", lub publicznej placówki ogłasza organ prowadzący przedszkole, szkołę lub placówkę. W ustępie 2 tego przepisu wskazano obligatoryjne elementy ogłoszenia o konkursie. Z kolei zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 4 lit. g rozporządzenia stanowi, że ogłoszenie konkursu zawiera wskazanie wymaganych dokumentów, w tym m.in. poświadczoną przez kandydata za zgodność z oryginałem kopię zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym, wydanego przez upoważnionego lekarza. Celem powyższego przepisu jest pozyskanie wiarygodnych dokumentów umożliwiających weryfikację wymogów, które muszą być spełnione przez kandydatów na stanowisko dyrektora publicznej szkoły, ale nadmierny formalizm jest nieadekwatny do potrzeb postępowania konkursowego (por. wyrok NSA z 26 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 337/15, publ. CBOSA). Sąd zauważył, że ani przedmiotowe rozporządzenie, ani też żaden inny przepis powszechnie obowiązujący nie określają wzoru powyższego zaświadczenia lekarskiego. Błędna jest zatem interpretacja wskazanego powyżej przepisu przez organ nadzoru, zgodnie z którą niezbędne jest zaświadczenie lekarskie, zawierające wyraźne sformułowanie umieszczone w przepisie. Z zaświadczenia lekarskiego, którego kopię przedkłada się do konkursu na dyrektora szkoły, powinno wynikać, iż lekarz nie stwierdza u kandydata przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym. Do niniejszego konkursu kandydatka przedstawiła oryginalne zaświadczenie lekarskie, w którym lekarz potwierdził, iż kandydatka jest "zdolna do przystąpienia do konkursu na stanowisko dyrektora PSP". Zdaniem sądu z zaświadczenia tego wynika, iż lekarz stwierdza u kandydatki stan zdrowia, umożliwiający jej ubieganie się o stanowisko dyrektora szkoły, a zatem logicznie rzecz biorąc, nie stwierdza u kandydatki żadnych przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku dyrektora szkoły, czyli stanowisku kierowniczym. Nie znajduje bowiem racjonalnych podstaw przyjęcie, że kandydatka ma zdolność, aby brać udział w konkursie na dyrektora szkoły, ale nie ma już zdolności, żeby pełnić taką funkcję wskutek wyboru w tym konkursie. Przedstawione więc przez kandydatkę zaświadczenie lekarskie spełnia wymóg określony w § 1 ust. 2 pkt 4 lit. g rozporządzenia. Ponadto należy zwrócić uwagę, że wymóg zaświadczenia zawarty w przedmiotowym rozporządzeniu nie jest tożsamy z wymogiem przedłożenia przez pracownika orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 ze zm., dalej: k.p.). Zaświadczenie lekarskie, wystawione na potrzeby konkursu na dyrektora szkoły, nie można uznać za orzeczenie lekarskie okresowe. Badanie profilaktyczne (np. okresowe) wykonuje lekarz ze specjalizacją z medycyny pracy w jednostce służby medycyny pracy, z którą pracodawca zawarł pisemną umowę o wykonywanie badań profilaktycznych pracowników zgodnie z art. 9 i 12 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 437). Na podstawie art. 229 § 4a k.p. oraz § 4 ust. 2 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 607) wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę, w którym wyraźnie wskazany jest rodzaj badania profilaktycznego oraz warunki pracy na danym stanowisku u konkretnego pracodawcy, a w związku z tym badaniem profilaktycznym nie jest badanie wykonane z inicjatywy pracownika, np. na potrzeby udziału w konkursie na stanowisko dyrektora szkoły. Zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym wymienione w § 1 ust. 2 pkt 4 lit. g rozporządzenia nie jest badaniem okresowym potwierdzającym zdolność do pracy na stanowisku dyrektora w konkretnej szkole i w warunkach w niej panujących z racji jego wydania do innych celów oraz wykonania badania bez skierowania pracodawcy do konkretnej jednostki służby medycyny pracy. W konsekwencji zaświadczenie zawarte w przedmiotowym rozporządzeniu nie może zostać potraktowane jako badanie profilaktyczne, które ostatecznie przesądzałoby o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym. Sąd uznał więc za nadmierny formalizm zarówno domaganie się przez Wojewodę przedstawienia przez kandydatkę na stanowisko dyrektora szkoły zaświadczenia o brzmieniu identycznym jak jest to określone w § 1 ust. 2 pkt 4 lit. g rozporządzenia, jak i stwierdzenie, że użycie przez lekarza w zaświadczeniu skrótu "PSP" mogło oznaczać Państwową Straż Pożarną. W ocenie sądu kandydatka, która od ponad 35 lat jest zatrudniona w szkolnictwie, funkcję dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w K. pełniła od 1 września 1999 r. do 31 sierpnia 2019 r., a następnie wystartowała w kolejnym konkursie na dyrektora tej szkoły, z pewnością nie miała zamiaru w przedmiotowym konkursie podejmować pracy w ramach struktury Państwowej Straży Pożarnej, czy innej jednostki, której nazwa stanowi rozwinięcie skrótu PSP, a tym bardziej brać udziału w konkursie na dyrektora Państwowej Straży Pożarnej, o czym świadczy złożona przez nią dokumentacja konkursowa związana z przebiegiem całej jej kariery zawodowej. W ocenie sądu, wbrew stanowisku skargi, nie zaistniały żadne podstawy do unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w K., o których mowa w przytoczonej wcześniej regulacji § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia. Wojewoda nie wykazał takich nieprawidłowości i sąd w świetle przedłożonych akt sprawy również się ich nie dopatrzył, a zatem nie było podstaw do wyeliminowania zaskarżonego zarządzenia z obrotu prawnego. Z podanych wyżej przyczyn sąd orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. d.cz.