III SA/Łd 89/09
WyrokWSA w Łodzi2009-05-25
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania może wstrzymać wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia, nawet jeśli postępowanie wznowieniowe nie zostało jeszcze formalnie wszczęte?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania ma prawo wstrzymać wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia. Wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić na etapie poprzedzającym formalne wszczęcie postępowania wznowieniowego, a nawet przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, jeśli istnieją ku temu uzasadnione podstawy wynikające z akt sprawy. Właściwym do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest organ wyznaczony do przeprowadzenia postępowania w sprawie wznowienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy S. o wstrzymaniu z urzędu wykonania decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D. w sprawie zatwierdzenia przebiegu granic nieruchomości. Skarżąca podnosiła, że wstrzymanie wykonania decyzji nastąpiło bez należytego uzasadnienia i dowodów, a postępowanie jest prowadzone niezgodnie z prawem. Wcześniejsze postępowanie przed WSA w Łodzi zostało uchylone przez NSA z powodu błędnej wykładni przepisów dotyczących właściwości organów w sprawie wznowienia postępowania i wstrzymania wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2009 r. sprawy ze skargi K. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Samorządowego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania z urzędu wykonania decyzji w sprawie zatwierdzenia przebiegu granic nieruchomości oddala skargę.
III SA/Łd 89/09
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 152 § 1 i 2 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia K. N. na postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...], znak: [...] w sprawie wstrzymania z urzędu wykonania decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia ustalonego przebiegu granic pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr ewidencyjny [...], położona w obrębie geodezyjnym S., gmina D., stanowiącą własność K. N. a nieruchomościami stanowiącymi własność: nr ewidencyjny [...] – współwłaściciele – S. K., J. K. i S. K. oraz nr ewidencyjny [...] - właściciel Gmina D., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] wyznaczyło Wójta Gminy S. do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy D. nr [...] z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia ustalonego przebiegu granic pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami. Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy D. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, z uwagi na to, że jedną ze stron tego postępowania była Gmina D., jako władająca działką nr [...]. Decyzję ostateczną wydał Burmistrz Miasta i Gminy D., który jako organ wykonawczy tej gminy i jej pracownik podlegał wyłączeniu od załatwienia sprawy na mocy art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., dlatego Kolegium wyznaczyło do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy Wójta Gminy S. Postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...] Wójt Gminy S., powołując się na art. 152 § 1 i 2 k.p.a., wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia ustalonego przebiegu granic pomiędzy ww. nieruchomościami. Na powyższe postanowienie K. N. złożyła zażalenie podnosząc, że w przedmiotowej sprawie zostały wydane dwa postanowienia w sprawie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zatwierdzenia przebiegu granic pomiędzy wskazanymi wyżej działkami tj. postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy D. nr [...] z dnia [...] r. oraz postanowienie Wójta Gminy S. znak; [...] z dnia [...] r. i oba postanowienia pozostają w obrocie prawnym. W ocenie K. N., zgodnie z wykładnią art. 152 k.p.a., o wstrzymaniu wykonania decyzji należy rozstrzygnąć po wszczęciu postępowania, ale jeszcze przed podjęciem czynności wznowionego postępowania. Tymczasem organ podjął czynności polegające na wyznaczeniu geodety do przeprowadzenia rozprawy rozgraniczeniowej i ww. czynność została przeprowadzona w dniu 29 sierpnia 2006 r. Zdaniem żalącej się postępowanie prowadzone jest niezgodnie z przepisami prawa, dlatego wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, bądź o stwierdzenie jego nieważności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 152 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Wymieniony przepis kreuje obowiązek rozważenia przez organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania, czy nie występuje w sprawie prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia, co uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji. Okoliczności sprawy wskazują, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi takie prawdopodobieństwo ze względu na to, że decyzja stanowiąca przedmiot postępowania wznowieniowego została wydana przez organ podlegający wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. (przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.). Z art. 152 § 1 nie wynika uzależnienie dopuszczalności wstrzymania wykonania decyzji od wszczęcia postępowania w sprawie.
Kolegium wyjaśniło, że w literaturze zgodnie przyjmuje się, że przy braku regulacji w tym przedmiocie postanowienie w sprawie wstrzymania wykonalności decyzji można wydać zarówno przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, w fazie wszczęcia postępowania wznowieniowego łącznie z postanowieniem o wznowieniu, jak i w fazie postępowania rozpoznawczego (por. G. Łuszczyca, Cz. Martysz , A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, tom l i II Zakamycze 2005; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, W-wa 2006, wyd. VIII).
Ponadto Kolegium wyjaśniło, że postanowienie w sprawie wznowienia postępowania wywiera jedynie skutki procesowe, to znaczy otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania stanowiąc podstawę do przeprowadzenia przez organ właściwy postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Organem właściwym jest organ, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). W sytuacji gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wyżej wymienionego, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy. Postanowienie w sprawie wznowienia postępowania nie podlega zaskarżeniu, dlatego z mocy art. 126 k.p.a. nie może być także wzruszone w trybie nadzwyczajnym, tj. poprzez stwierdzenie nieważności albo w wyniku wznowienia postępowania. Z uwagi na to postanowieniem z dnia [...] roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy D. znak: [...] z dnia [...]r. w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją własną nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia ustalonego przebiegu granic pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] a działkami nr [...] i [...] położonymi w obrębie geodezyjnym S., gmina D. Równocześnie postanowieniem z dnia [...] roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wyznaczyło Wójta Gminy S. do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy w przedmiocie zatwierdzenia przebiegu granic.
Kolegium stwierdziło, że nie ma możliwości wyeliminowania z obrotu prawnego któregokolwiek z postanowień w sprawie wznowienia postępowania, bez względu na to czy są one wadliwe, czy też nie. Taki stan prawny nie ma wpływu na załatwienie niniejszej sprawy, bowiem w postępowaniu prowadzonym przez organ drugiej instancji badana jest wyłącznie dopuszczalność wstrzymania wykonania decyzji, a przesłanka dopuszczalności wstrzymania wykonania decyzji w przedmiotowej sprawie zachodzi.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie K. N. zarzuciła naruszenie art. 152 k.p.a. poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu faktu ewidentnego naruszenia przepisów proceduralnych przez organ I instancji - Wójta Gminy S., który jedynie poinformował w uzasadnieniu, że istnieją okoliczności uprawdopodabniające uchylenie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...] roku, bez ich konkretnego wskazania i wyjaśnienia oraz nie wyjaśnił, czy zachodzą negatywne przesłanki wstrzymania decyzji określone w art. 146 k.p.c. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi K. N. wskazała, że okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji powinny wynikać z udokumentowanych i wiarygodnych materiałów dowodowych. Wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie niewystarczających materiałów dowodowych może prowadzić do naruszenia zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych. W niniejszej sprawie nie ma takich okoliczności. Wznowienie postępowania zostało dokonane na podstawie niesprawdzonej opinii biegłego w innym postępowaniu, który stwierdził, że w operacie ewidencji gruntów z 1966 roku (stanowiącym od 40 lat podstawę do wszystkich prac geodezyjnych) jest błędny zapis, który spowodował błędne ustalenie granic działek sąsiadujących z nieruchomością skarżącej oraz granicy działki skarżącej. Wójt Gminy S., jako organ wyznaczony do wznowienia postępowania wyznaczył uprawnionego geodetę do dokonania czynności ustalenia, co do przyczyn wznowienia, jednak do dnia dzisiejszego nie doszło do czynności geodezyjnych, które wykazałyby prawdziwość twierdzenia o błędnym zapisie oraz o błędnym ustaleniu granic. Nie ma żadnej opinii wyznaczonego w tym celu geodety. Nadto sprawa przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością skarżącej a działką sąsiednią, należącą do gminy (droga), jest o wiele bardziej skomplikowana, a z materiałów geodezyjnych wynika, że przedmiotowa droga została sama przez gminę wytyczona w innym miejscu. Na dzień dzisiejszy nie ma, więc materiału dowodowego, na podstawie którego istniałyby jakiekolwiek okoliczności uzasadniające uchylenie decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Ponadto wskazało, że nie zaistniała żadna negatywna przesłanka wstrzymania wykonania decyzji, określona w art. 146 § 1 k.p.a., ponieważ od dnia doręczenia decyzji nie upłynęło pięć lat. Natomiast wystąpienie drugiej przesłanki określonej w art. 146 § 2 k.p.a. może być jedynie wynikiem ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, zatem nie może stanowić przeszkody do wstrzymania wykonania decyzji.
Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy S. z dnia [...] roku nr [...], oraz że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia wyroku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło od wyroku skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 stycznia 2009 roku sygn. akt OSK 1711/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionej podstawie prawnej. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują (właściwość rzeczową, miejscową, instancyjną) oraz dają podstawę prawną do wyróżnienia właściwości delegacyjnej. Istota właściwości delegacyjnej sprowadza się do ustawowego upoważnienia organu administracji publicznej do wyznaczenia organu właściwego do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Taka konstrukcja właściwości została przyjęta w art. 150 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego, to instytucja, która stwarza możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, która została wydana w postępowaniu dotkniętym kwalifikowaną wadliwością, enumeratywnie wyliczoną w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawa wznowienia postępowania administracyjnego, to sprawa, której przedmiotem jest ustalenie wystąpienia kwalifikowanej wadliwości postępowania, w którym została wydana ostateczna decyzja, a w razie stwierdzenia wystąpienia tej wadliwości ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, rozstrzygniętej decyzją ostateczną. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania należy wyróżnić trzy stadia: 1) stadium wszczęcia postępowania, 2) stadium rozpoznania, w którym ustala się wystąpienie kwalifikowanej wadliwości postępowania i w razie stwierdza tej wadliwości ponownie rozpoznaje sprawę administracyjną, 3) stadium wydania decyzji. Zgodnie z art. 150 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, właściwość organu wyższego stopnia została ograniczona tylko do rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania, przeprowadzenie postępowania w sprawie wznowienia postępowania (co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy) należy do organu właściwego, wyznaczonego przez organ wyższego stopnia. Według art. 152 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego administracji publicznej "organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania". Właściwość organu wyższego stopnia została ograniczona wyłącznie do rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania. Badanie przyczyn wznowienia postępowania nie należy do stadium wszczęcia postępowania, o czym stanowi expressis verbis art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W fazie tej nie można ustalić prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, chyba że przesłanka wznowienia postępowania jest oczywista (np. zapadło prawomocne orzeczenie Sądu o przestępstwie w związku z wydaną decyzją). Właściwym do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest organ wyznaczony do przeprowadzenia postępowania w sprawie wznowienia: co do przyczyn oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, chyba że postanowienie to zostało wydane w stadium wstępnym. Wydanie w stadium rozpoznania sprawy wznowienia postępowania, postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji przez organ właściwy do prowadzenia postępowania wznowionego, nie stanowi naruszenia przepisów o właściwości, które obwarowane jest sankcją nieważności (art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do art. 190 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi związany jest wykładnią prawa wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2009 roku, sygn. akt OSK 1711/07. NSA stwierdził w powyższym wyroku, że właściwym do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest organ wyznaczony do przeprowadzenia postępowania w sprawie wznowienia, w tej sprawie Wójt Gminy S. Wydanie zaś w stadium rozpoznania sprawy wznowienia postępowania, postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji przez Wójta Gminy S., właściwego do prowadzenia postępowania wznowionego, nie stanowi naruszenia przepisów o właściwości, które obwarowane jest sankcja nieważności (art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Przedmiotem skargi do Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] roku wstrzymujące z urzędu wykonanie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...] roku w sprawie zatwierdzenia ustalonego przebiegu granic pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami.
Podstawę prawną wydania zaskarżonych postanowień stanowił przepis art. 152 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w myśl, którego organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Wznowienie postępowania ma konstrukcję względnie suspensywną. Wykonanie decyzji nie zostaje bowiem wstrzymane z mocy prawa. Ze względu jednak na to, że wykonanie decyzji może prowadzić do stanu prawnego lub faktycznego, który jest nieodwracalny, na organ został nałożony obowiązek rozważenia z urzędu lub na wniosek, wstrzymania wykonania decyzji. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a zatem gdy na podstawie akt sprawy organ wstępnie jest przekonany o uchyleniu decyzji (patrz B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck 2004, str. 675).
Podkreślić więc należy, iż powołany przepis wyraźnie uzależnia wstrzymanie wykonania decyzji od uprzedniego wykazania okoliczności wskazujących na wystąpienie w sprawie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia. Przed wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu organ musi więc dysponować określonymi informacjami uzasadniającymi podjęcie takiego działania. Te informacje, okoliczności powinny wynikać z udokumentowanych i wiarygodnych materiałów dowodowych. Wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. jest środkiem ostatecznym i oparcie postanowienia o wstrzymaniu wykonania na niepełnym materiale może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z dnia 2 września 1998r., IV SA 2311/96, LEX nr 43803). Ocena stopnia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowionego postępowania należy zawsze do organu administracyjnego, w żadnym wypadku do strony i nie zależy od jej subiektywnego przekonania.
Zauważyć należy, iż wprawdzie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji określone są przez pojęcia niedookreślone, to jednocześnie nie oznacza to, iż wstrzymanie wykonania pozostawione zostało uznaniu organu. W sytuacji bowiem wystąpienia okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia, organ zobligowany jest orzec o wstrzymaniu wykonania decyzji.
Z treści art. 152 § 1 k.p.a. wynika, że w przypadku zaistnienia przewidzianych w nim przesłanek wstrzymanie wykonania decyzji nie zależy od swobodnego uznania organu. Przeciwnie, jeśli zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, tzn. gdy istnieje przekonanie o zasadności przesłanek do wznowienia postępowania i gdy jednocześnie nie występuje przesłanka przedawnienia określona w art. 146 § 1 k.p.a. organ "wstrzyma", a zatem ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji dotychczasowej - por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 1998r., sygnatura akt II SA 1154/97, LEX nr 41348.
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, których skutkiem byłoby uchylenie zaskarżonego aktu. Zgodzić należy się z organami administracji publicznej orzekającymi w sprawie, iż w ustalonym stanie faktycznym i wobec treści obowiązujących przepisów prawa zasadnym było wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...] roku w sprawie zatwierdzenia ustalonego przebiegu granic pomiędzy przedmiotowymi działkami.
Z materiału dowodowego, zgromadzonego w aktach administracyjnych, wynika, iż Burmistrza Miasta i Gminy D. wydał decyzję nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia ustalonego przebiegu granic pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr ewidencyjny [...], położona w obrębie geodezyjnym S., gmina D., stanowiącą własność K. N. a nieruchomościami stanowiącymi własność: nr ewidencyjny [...] – współwłaściciele – S. K., J. K. i S. K. oraz nr ewidencyjny [...] – właściciel Gmina D.
Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy D. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, z uwagi na to, że jedną ze stron tego postępowania była Gmina D., jako władająca działką nr [...]. Skoro decyzję ostateczną wydał Burmistrz Miasta i Gminy D., który jako organ wykonawczy tej Gminy i jej pracownik podlegał wyłączeniu od załatwienia sprawy na mocy art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., to Kolegium wyznaczyło do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy Wójta Gminy S. Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] Wójt Gminy S. wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia ustalonego przebiegu granic.
W świetle powyższej regulacji prawnej oraz ustalonego w sprawie stanu faktycznego zgodzić należy się z organami administracji publicznej, iż zaistniały podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia. Powtórzyć należy, iż podstawą wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej jest istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, co oznacza, że organ administracji musi być przekonany na podstawie akt sprawy o uchyleniu takiej decyzji.
W niniejszej sprawie, z pewnością okolicznością, która wykazała zaistnienie przesłanki z art. 152 § 1 k.p.a., jest to, że działka nr [...], o powierzchni 0,3185 (dokument nr [...]), o opisie użytku – dr, stanowi własność Gminy D., co wynika z wypisy z rejestru gruntów z dnia 15 maja 2009 roku, załączonego do akt sądowych (k. 122), a Burmistrz Miasta i Gminy D. wydał decyzję nr [...] z dnia [...] r. dotyczącą rozgraniczenia powyższej działki. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych niedopuszczalne jest prowadzenie i wydanie decyzji administracyjnej przez organ administracji w przypadku, gdy stroną tego postępowania jest gmina. Pozostawanie ze stroną – gminą w stosunku zatrudnienia, a ponadto sprawowanie funkcji organu wykonawczego gminy i pełnienie funkcji jego ustawowego przedstawiciela, można uznać za pozostawanie ze stroną w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć chociażby pośredni wpływ na prawa i obowiązki wójta (w tym wypadku Burmistrza Miasta i Gminy D.). Wójt (Burmistrz) nie może jednocześnie występować w imieniu gminy jako strona w tej sprawie i jako organ rozpoznający sprawę (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. OPS 1/03, ONSA 2003/4/115, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006 r. VII SA/Wa 276/06). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, stroną postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia ww. nieruchomości jest Gmina D., a Burmistrz Miasta i Gminy D., reprezentujący ją na zewnątrz, wydał w tej sprawie decyzję administracyjną. W takiej sytuacji Burmistrz Miasta i Gminy D. nie mógł jednocześnie występować w imieniu Gminy jako strona w tej sprawie i jako organ rozpoznający sprawę.
W związku z powyższym zachodziło prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, a więc istniała przesłanka przewidziana w art. 152 § 1 k.p.a., a organ administracji w tym przypadku zobowiązany był do wstrzymania wykonania decyzji.
Kontrola akt administracyjnych niniejszej sprawy wskazuje zatem na istnienie okoliczności wynikających z udokumentowanych i wiarygodnych materiałów dowodowych, których analiza uzasadnia stwierdzenie, iż w sprawie wystąpiła przesłanka uzasadniająca wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji. Wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej uzależnione jest od wskazania na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia i to bez względu na stopień tego prawdopodobieństwa. Samo udowodnienie istnienia podstaw do takiego uchylenia decyzji ostatecznej następuje już w samym postępowaniu wznowieniowym i nie może przesądzać o wstrzymaniu wykonania aktu.
Podkreślić należy, że organ administracji jest zobowiązany do wstrzymania wykonania decyzji, w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji określonych w komentowanym przepisie i gdy jednocześnie nie występuje przesłanka przedawnienia, określona w art. 146 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
W tym miejscu podkreślić należy, iż zgodnie z obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą legalności, sąd administracyjny ocenia zaskarżone rozstrzygnięcie według stanu prawnego i faktycznego, obowiązującego w dacie jego wydania. W niniejszej sprawie od dnia doręczenia ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...] roku w sprawie zatwierdzenia ustalonego przebiegu granic do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie upłynęło 5 lat.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło