III SA/Łd 912/16

Dnia 2 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 roku sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kategorii B oddala skargę. III SA/Łd 912/16 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Starosty T. z [...] o zatrzymaniu K. M. prawa jazdy kat. B na okres 3 miesięcy i nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. W podstawie prawnej decyzji Kolegium powołało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Postępowanie administracyjne miało następujący przebieg: Decyzją z [...] Starosta T. orzekł o zatrzymaniu K. M. prawa jazdy kat. B na okres 3 miesięcy i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż 20 czerwca 2016 r. wpłynęła informacja z Komendy Powiatowej Policji w S. wraz z zatrzymanym prawem jazdy z powodu kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą 50 km/h na obszarze zabudowanym. Powyższe – jak skonstatował organ I instancji - w myśl przepisu art. 102 ust. 1 pkt ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.) [dalej: ustawa o kierujących pojazdami] stanowi podstawę zatrzymania prawa jazdy na okres 3 miesięcy. Od powyższej decyzji odwołanie złożył K. M., wskazując, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby organ zgromadził jakikolwiek materiał dowodowy w sprawie, tym samym nie mógł ustalić stanu faktycznego sprawy. Nie wykazano, aby skarżący istotnie przekroczył prędkość więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Z uzasadnienia nie wynika, za pomocą jakiej metody ustalono przekroczenie dozwolonej prędkości. Organ nie wyjaśnił także nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący poddał pod wątpliwość legalność wydanej decyzji oraz zgodność z Konstytucją przepisów umożliwiających po pierwsze zatrzymanie prawa jazdy, a po drugie nałożenie mandatu karnego, co zdaniem skarżącego oznacza podwójną karalność tego samemu czynu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Starosta wydaje decyzję, o której mowa wyżej, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.) do 31 grudnia 2016 r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.). Z treści przytoczonych powyżej przepisów – jak stwierdziło Kolegium - wynika jednoznacznie, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter związany. Oznacza to, że w przypadku zaistnienia okoliczności opisanych w danym przepisie organ administracyjny jest zobligowany nałożyć na obywatela, w drodze decyzji administracyjnej, określony w przepisie obowiązek. W ocenie Kolegium, stan prawny w powyższym zakresie nie budził żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wątpliwości nie budziły także ustalone w postępowaniu okoliczności faktyczne sprawy. Organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie zatrzymania K. M. prawa jazdy po otrzymaniu informacji z Komendy Powiatowej Policji w S., z której wynika, iż 10 czerwca 2016 r. kierował on pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Z informacji wynika też, że policjant zatrzymał skarżącemu prawo jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podniosło, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie są uprawnione do oceny prawidłowości dokonanego pomiaru prędkości pojazdu przez Policję. Do wydania decyzji w omawianym trybie wystarczy zatrzymanie kierowcy prawa jazdy przez policjanta w trybie 135 ust. 1 pkt 1a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a tak się stało w niniejszej sprawie. Przepisy prawa wbrew temu co twierdzi skarżący nie wprowadzają podwójnej karalności tego samego czynu. Regulacje zawarte w kodeksie karnym, czy w kodeksie wykroczeń oraz w ustawie o kierujących pojazdami są od siebie niezależne, a sankcje określone tymi przepisami mają odmienny charakter. Ukaranie zatem kierowcy mandatem karnym nie znosi sankcji administracyjnej polegającej na zatrzymaniu w omawianym trybie prawa jazdy. W skardze na ww. decyzję Kolegium K. M. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt K 24/15 oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnianiu skargi podnosił, że sama informacja o przekroczeniu prędkości nie może być podstawą do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy albowiem uniemożliwia ona kontrolę prawidłowości wydanej decyzji. Podstawą do zatrzymania prawa jazdy jest dopuszczenie się wykroczenia, a okoliczność ta winna zostać być ponad wszelką wątpliwość zweryfikowana. Zdaniem skarżącego, w przedmiotowej sprawie nie doszło do ustalenia, iż popełniono wykroczenie. Tym samym organ nie ustalił, a zatem i nie zweryfikował stanu faktycznego będącego podstawą do wydania decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje dotychczasowe rozstrzygniecie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia przez Sąd, iż decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, podlegają one uchyleniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.). Skarga nie jest zasadna, bowiem w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty T. z [...] o zatrzymaniu K. M. prawa jazdy kat. B okres 3 miesięcy i nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. W skardze do Sądu skarżący stwierdził, że fakt, że do organu I instancji wpłynął wniosek Komendy Powiatowej Policji w S. o wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie od dokonywania własnych, wyczerpujących ustaleń w sprawie oraz wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie organy nie zbadały okoliczności podnoszonych przez stronę i nie ustaliły dostatecznie, że kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/ h. Sąd nie podziela tego stanowiska skarżącego, ponieważ nie ma ono oparcia w przepisach prawa. Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.) [dalej: ustawa o kierujących pojazdami], starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.), podstawą tej decyzji jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z rażącym przekroczeniem dopuszczalnej prędkości. Z tego ostatniego przepisu wynika, że starosta orzeka o zatrzymaniu prawa jazdy w tym przypadku w warunkach związania informacją policji o zatrzymaniu prawa jazdy. W konsekwencji tego związania organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości. Tym samym organ prowadzący postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może powoływać zarówno z urzędu, jak i na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, a więc badać, czy kierujący dopuścił się przekroczenia prędkości. Wspomniany przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ma charakter regulacji szczególnej, mającej pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami k.p.a. dotyczącymi postępowania dowodowego W związku z tym zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie są uzasadnione. Należy też zauważyć, że skarżący nie kwestionuje, że 10 czerwca 2016 r. funkcjonariusz Policji na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy prawo o ruchu drogowym zatrzymał - za pokwitowaniem - należące do niego prawo jazdy oraz że został ukarany mandatem karnym za popełnienie wykroczenia polegającego na znacznym przekroczeniu dozwolonej prędkości. Skarżący nie zakwestionował wówczas zasadności nałożenia na niego mandatu karnego za to wykroczenie. Mandat karny kredytowy stał się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego, co oznacza, że skarżący uznał swoją winę oraz wszystkie okoliczności związane z dokonaniem pomiaru prędkości. W tych okolicznościach faktycznych podnoszenie przez niego dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy zarzutów co do zasadności ustalenia, że przekroczył on dozwoloną prędkość o ponad 50 km/h nie może odnieść oczekiwanych przez niego skutków prawnych. Skarżący miał możliwość kwestionowania ustaleń policji dotyczących popełnienia przez niego wykroczenia polegającego na przekroczeniu prędkości, w postępowaniu sądowym w sprawach o wykroczenia. Nie zgadzając się ze stanowiskiem funkcjonariusza policji mógł odmówić przyjęcia mandatu karnego, nałożonego za to wykroczenia, doprowadzając tym samym do skierowania do sądu wniosku o ukaranie. Z tej możliwości skontrolowania zasadności stwierdzenia przez policję popełnienia omawianego wykroczenia jednakże nie skorzystał. Nie ma jej już w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy. Te dwa postępowania są ze sobą funkcjonalnie powiązane. Drugie (administracyjne) stanowi wykonanie rozstrzygnięcia wydanego w pierwszym (mandatowym). W związku z tym w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez starostę powiatowego w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie jest dopuszczalne weryfikowanie ustaleń i rozstrzygnięć, które podlegają kontroli w innym postępowaniu - w sprawach o wykroczenia. Odnosząc się do zarzutu podwójnego ukarania należy przypomnieć, że w tym zakresie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 11 października 2016 r. sygn. akt K 24/15 stwierdził, iż art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisania w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. Zdaniem Trybunału, zatrzymanie prawa jazdy nie jest sankcją karną lecz administracyjną i realizuje przede wszystkim funkcję prewencyjną. O karnym charakterze tej sankcji nie przesądza ani jej dolegliwość, która jest kategoria względną, ani jej podobieństwo do środka karnego w postaci czasowego zakazu prowadzenia pojazdów. Ta sama co do istoty sankcja może być bowiem stosowana w ramach różnych reżimów odpowiedzialności prawnej. Z powyższego wynika, że wszystkie zarzuty skargi są nieuzasadnione. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. R.A.