III SA/Łd 913/15

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat E. Z. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w zakresie sporządzenia opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Rektora Politechniki [...] w Ł. z [...] znak [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia oddalić wniosek R.A. III SA/Łd 913/15 Uzasadnienie Wyrokiem z 3 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. R. na decyzję Rektora Politechniki [...] w Ł. z [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Następnie – postanowieniem z 2 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji, a postanowieniem z 18 kwietnia 2016 roku odrzucił skargę kasacyjną sporządzoną osobiście przez skarżącego. Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi pismem z 13 kwietnia 2016 roku poinformowała, że ustanowiła pełnomocnikiem skarżącego w niniejszej sprawie adwokat E. Z. Pismem z 16 maja 2016 roku adwokat E. Z. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dwa odrębne pisma zawierające opinie o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienia tegoż Sądu z 2 marca 2016 roku odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji oraz postanowienie z 18 kwietnia 2016 roku odrzucające skargę kasacyjną sporządzoną osobiście przez skarżącego. W pismach tych pełnomocnik wniosła jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 1 stycznia 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Należy mieć jednakże na uwadze, że zgodnie z § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Do kwestii ustalania wynagrodzenia za pomoc prawną w drugiej instancji (rozpoczętej od momentu wydania wyroku) w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 22 października 2015 r., to jest przed 1 stycznia 2016 r., należy stosować przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 powoływanego powyżej rozporządzenia, który dotyczy stawek minimalnych należnych pełnomocnikowi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w II instancji wynagrodzenie może być przyznane za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. a), sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. b), za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. c) oraz w postępowaniu zażaleniowym (§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. d). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zdecydowanie przeważa stanowisko, że katalog czynności adwokata w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, za które przysługuje wynagrodzenie, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 2 wskazanego rozporządzenia ma charakter zamknięty. Zatem wynagrodzenie adwokata za czynności, które nie zostały wymienione w § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, nie stanowi niezbędnych kosztów postępowania, o których mowa w art. 204 oraz w art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z 19.11.2010 r., sygn. akt I OSK 112/10; postanowienie NSA z 16.06.2004 r., sygn. akt FSK 93/04, z 17.09.2010 r., sygn. akt II OSK 854/09, z 06.10.2010 r., sygn. akt II OSK 1900/10). W sprawie niniejszej adwokat E. Z. przedłożyła dokumenty potwierdzające sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia zażaleń od dwóch postanowień Sądu z 2 marca 2016 roku (postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji) i z 18 kwietnia 2016 roku (postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną sporządzoną osobiście przez skarżącego). Niemniej jednak mając na uwadze ww. orzeczenia NSA należy podkreślić, że wśród czynności wymienionych w § 18 ust. 1 pkt 2 wskazanego rozporządzenia nie ma czynności prawnej polegającej na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia. Wprawdzie ustawodawca w § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d cytowanego rozporządzenia wskazuje ogólnie na postępowanie zażaleniowe, jednak należy przyjąć, iż zarówno wykładnia literalna jak i celowościowa tego przepisu nakazuje uznać, iż postępowanie zażaleniowe wszczęte jest dopiero w momencie wniesienia zażalenia. Powyższe skutkuje tym, iż wynagrodzenie może być przyznane w postępowaniu zażaleniowym za wniesienie zażalenia, a taka sytuacja nie miała tu miejsca. Ponadto przepis ten we wcześniejszych podpunktach odnosi się, za jaką opinię może być przyznane wynagrodzenie, a nie jest to opinia wskazana we wniosku. Brak jest zatem podstaw prawnych do zaliczenia wynagrodzenia adwokata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia do niezbędnych kosztów postępowania. Z powyższych względów, na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a - d rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz na podstawie art. 205 § 2 i art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.