III SA/Łd 927/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005r. przy udziale - - - - - - sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty spłaty nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego o d d a l a s k a r g ę. Decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...]czerwca 2003 roku E. M. została pozbawiona od dnia 5 lipca 2000 roku prawa do zasiłku przedemerytalnego, przyznanego jej na mocy decyzji z dnia [...] lutego 1998 roku do czasu uzyskania prawa do emerytury. Organ administracji ustalił, iż E. M. z dniem 5 lipca 2000 roku otrzymała emeryturę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i nie powiadamiając o tym fakcie Powiatowego Urzędu Pracy i nadal pobierała równolegle świadczenie przedemertylatne mimo utraty uprawnienia do jego uzyskania. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., Prezydent Miasta S. zobowiązał E. M. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego za okres od 5 lipca 2000 roku do 30 kwietnia 2003 roku w kwocie 18.782,30 zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W oparciu o powyższą decyzję E. M. wpłaciła na konto Powiatowego Urzędu Pracy kwotę 10.000 zł , a następnie pismem z dnia 12 września 2003 r. wystąpiła do Powiatowego Urzędu Pracy w S. z prośbą o rozłożenie na raty pozostałej do spłacenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] maja 2004 roku Prezydent Miasta S., po zasięgnięciu opinii Powiatowej Rady Zatrudnienia rozłożył skarżącej pozostałą do spłaty z tytułu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego kwotę 9.636, 62 zł na 12 miesięcznych rat (pierwsza rata w wysokości 805,70 zł, a pozostałe 11 rat w wysokości 805,05 zł płatne do 20-ego każdego miesiąca). Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca kwestionując zasadność rozstrzygnięcia i obciążenia jej kwotą nienależnie wypłaconego świadczenia przedemerytalnego. Skarżąca wskazała, iż świadczenie zostało jej wypłacone z winy urzędników Powiatowego Urzędu Pracy i to oni powinni być obciążeni obowiązkiem jego zwrotu. Ponadto podniosła, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji materiamo-rodzinnej, a uzyskiwane przez nią dochody nie pozwalają jej na spłatę pozostałych rat nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego, gdyż utrzymuje rodzinę niepracującej córki. Decyzją z dnia [....] sierpnia 2004 roku Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta S. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że od dnia 5 lipca 2000 r skarżąca pobierała emeryturę jednocześnie w okresie od dnia 5 lipca 2000 r. do dnia 30 kwietnia 2003 r. pobierała zasiłek przedemerytalny. Zatem z dniem 5 lipca 2000 r. E. M. przestała spełniać warunek określony w art. 2 ust. l pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004 r., dlatego zgodnie z art. 37 n ust. l powołanej ustawy. Prezydent Miasta S. zasadnie zobowiązał skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy w kwocie 18.782,30 zł. Skarżąca wpłaciła na konto Powiatowego Urzędu Pracy w S. kwotę 10.000 zł celem spłaty części nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego zwracając się o rozłożenie na raty pozostałej do spłaty kwoty 9.636,62 zł. Prezydent Miasta S. stosownie do treści art. 28 ust. 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty lub po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, ustalono, iż skarżąca znajduje się w bardzo dobrej sytuacji materialno-bytowej. Skarżąca wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, dochód na osobę w jej rodzinie wynosi 1.940,80 zł, skarżąca nie ma nikogo na utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] maja 2004 r., orzekająca o rozłożeniu spłaty nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego na 12 miesięcznych rat została wydana prawidłowo. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż skarżąca może wystąpić do organu I instancji o przesunięcie terminu zapłaty rat. Na powyższą decyzję w dniu 15 września 2004 roku E. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi domagając się rozłożenia pozostałej do spłaty kwoty na dogodne raty bez odsetek. W uzasadnieniu podniosła, iż Wojewoda [...] potraktował ja jak osobę winną, podkreśliła, iż nie wyłudziła świadczenia przedemerytalnego, a było ono jej niesłusznie wypłacane przez dwa i pół roku z powodu braku kompetencji pracowników Powiatowego Urzędu Pracy w S. Podniosła, iż w S. przebywała tylko czasowo, gdyż większość czasu spędzała w miejscowości R., gdzie opiekowała się rodzicami męża. Skarżąca nie miała świadomości, że prze ten czas otrzymuje podwójne świadczenia, gdyż dysponentką jej konta bankowego, na które wpływały pieniądze, była jej córka, która nagle straciła pracę i została bez środków do życia i dlatego skarżąca zmuszona była wspierać ją finansowo. Oświadczyła, iż nie jest w stanie spłacać rat w wysokości wynikającej z kwestionowanej decyzji administracyjnej, gdyż w dalszym ciągu pomaga rodzinie córki i jej sytuacja życiowa jest bardzo trudna. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko oraz argumentację podnoszoną w toku dotychczasowego postępowania. Wskazał, iż decyzje: pozbawiająca skarżącą prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz zobowiązująca ją do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy są prawomocne, dlatego za bez znaczenia w sprawie uznać należy argumenty skarżącej dotyczące zasadności zwrotu nienależnie pobranego świadczenia emerytalnego. Wskazał ponadto, iż z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, iż sytuacja skarżącej jest dobra, i uwzględniając koszty utrzymania skarżącej i jej męża, a także pomoc materialną dla rodziny córki uznać należy, iż ustalony przez organ I instancji sposób pozostałej do spłaty kwoty zadłużenia w postaci 12 rat po 805 zł jest prawidłowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w rozstrzyganej sprawie była ocena zgodności z prawem decyzji Wojewody [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] maja 2004 roku orzekającej o rozłożeniu spłaty nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego w kwocie 9.636, 62 zł na 12 miesięcznych rat po 805 zł. Z niekwestionowanego przez strony stanu faktycznego sprawy wynika, iż prawomocną decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., Prezydent Miasta S. zobowiązał E. M. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego za okres od 5 lipca 2000 roku do 30 kwietnia 2003 roku w kwocie 18.782,30 zł. Na podstawie wskazanej decyzji skarżąca wpłaciła 10.000 zł na konto Powiatowego Urzędu Pracy i 12 września 2003 roku wystąpiła z wnioskiem o rozłożenie na raty pozostałej do zapłacenia kwoty wszczynając w ten sposób postępowanie w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym podstawę rozstrzygnięcia organów administracyjnych obu instancji w sprawie niniejszej stanowił przepis art. 28 ustęp 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514) w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o rozłożenie na raty pozostałej do spłaty kwoty nienależnie pobranego świadczenia. Stosownie bowiem do przepisu art. 30 ustęp 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1254) obowiązującej od dnia 1 czerwca 2004 roku do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepis art. 28 ustęp 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi, iż starosta może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty lub po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia. Użyte w tym przepisie sformułowanie "starosta może w szczególnie uzasadnionych przypadkach", wskazuje, iż rozłożenie na raty nienależnie pobranego świadczenia pozostawione zostało swobodnemu uznaniu administracyjnemu. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli uznania administracyjnego pod kątem celowości i słuszności, badać może jedynie, czy skarżona decyzja mogła być wydana w oparciu o swobodne uznanie organu administracyjnego oraz czy granice owego "luzu decyzyjnego" nie zostały przez organ przekroczone. Uznanie administracyjne może zostać zakwestionowane przez Sąd wówczas, gdy narusza przepisy postępowania administracyjnego dotyczące obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie. Niechcąc narazić się na zarzut dowolności postępowania organ administracji w uzasadnieniu decyzji uznaniowej powinien wskazać fakty uznane za udowodnione, oraz dowody na których oparł się przy wydaniu swojej decyzji. W ocenie Sądu administracyjnego w rozstrzyganej sprawie dokonując rozłożenia na raty pozostałej do zwrotu kwoty nienależnie pobranego przez E. M. świadczenia przedemerytalnego organy nie naruszyły granice swobodnego uznania administracyjnego w ramach, którego rozłożenie to nastąpiło. Prezydent Miasta S. wydał swoją decyzję w oparciu o wyniki przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, w którym ustalono, iż sytuacja materialna skarżącej jest dobra. Skarżąca wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód, na który składa się emerytura skarżącej oraz jej męża wynosi 3.881,86 zł,. Miesięczne koszty eksploatacji mieszkania skarżącej zamykają się kwotą około 586 zł miesięcznie. Ponadto E. M. płaci 127, 57 zł miesięcznej raty z tytułu wykupu na własność mieszkania oraz 828,23 zł z tytułu raty zaciągniętej pożyczki hipotecznej, około 70 zł wynosi także miesięczna rata z tytułu ubezpieczenia posiadanego przez nią samochodu. Po uwzględnieniu wskazanych wydatków na utrzymanie skarżącej oraz jej mężowi pozostaje kwota około 2.269 zł powyższe nawet uwzględniając wskazane przez skarżącą wydatki na leki w wysokości 150 zł miesięcznie pozwala przyjąć, iż ustalając sposób spłaty pozostałej do uiszczenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego na 12 rat po 805 zł każda organ administracyjny nie przekroczył granic swobodnego uznania. Skarżona decyzja wydana została w oparciu o wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy, który oceniony został zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. W tym miejscu należy także podkreślić, iż córka skarżącej jest osobą pełnoletnią posiadającą własną rodzinę, a więc skarżąca nie jest już stosownie do przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zobowiązana do jej alimentacji. Tak więc pomoc finansowa udzielana rodzinie córki na, którą powołuje się E. M., aczkolwiek zasługuje na uznanie z punktu widzenia zasad współżycia społecznego pozostaje bez wpływu na ocenę sytuacji materialnej skarżącej w rozstrzyganej sprawie. Wskazać należy także, iż powołane w skardze do sądu administracyjnego argumenty dotyczące zasadności obciążenia skarżącej obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego pozostają bez znaczenia dla rozstrzyganej sprawy. Kwestia obowiązku zwrotu świadczenia przedemerytalnego pobieranego przez skarżącą równolegle z emeryturą została przesądzona prawomocną decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku, która nie podlega kontroli sądu w tym postępowaniu. Reasumując powyższe należy stwierdzić, iż decyzja uznaniowa może zostać uchylona przez sąd jedynie w wypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Organy obu instancji z należytą starannością oceniły argumenty przedstawione przez skarżącą, a zajętemu przez nie stanowisku w kontekście jego uzasadnienia nie sposób postawić zarzutu dowolności. Nie można bowiem postawić Wojewodzie [...] zarzutu przekroczenia granic przysługującego mu uznania administracyjnego z tego jedynie powodu, iż rozłożył pozostałą do spłaty kwotę nienależnie pobranego przez skarżącą świadczenia przedemerytalnego na zbyt wysokie w jej odczuciu raty. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 roku oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] maja 2004 roku wydane zostały w zgodzie z obowiązującym prawem i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.