III SA/Łd 936/21

Dnia 2 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Dominika Ratajczyk-Panek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2022 roku sprawy ze skargi M. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na latach 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r., poz. 182 ze zm.) oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacie typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1196 ze zm.), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił M.O. przyznania pomocy finansowej z tytułu operacji typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich". Nie zgadzając się z tą decyzją M.O. wniósł za pośrednictwem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność. W uzasadnieniu podniesiono, że skarga jest przedwczesna. W zaskarżonej decyzji skarżący został pouczony przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który w sprawie jest organem pierwszej instancji, o prawie wniesienia odwołania do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W związku z tym powinien być świadomy, że w pierwszej kolejności koniecznym było złożenie odwołania do organu wyższego stopnia. Skarżący pominął etap dwuinstancyjności postępowania i nie złożył odwołania do organu drugiej instancji. Skarżący przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego nie wyczerpał środka zaskarżenia w postaci odwołania od decyzji z [...] r. do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Prawomocnym postanowieniem z 31 sierpnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 3572/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Na rozprawie 2 marca 2022 r. pełnomocnik organu administracji wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność z powodu niewyczerpania trybu zaskarżenia, tj. niewniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę: jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1); wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (pkt 2); gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3); jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (pkt 4); jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5); jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (pkt 5a); jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Zgodnie z 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Jednakże w myśl art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego uwarunkowana jest uprzednim wyczerpaniem środków zaskarżenia służących skarżącemu w postępowaniu przed organem administracji. Postawiony w art. 52 § 1 p.p.s.a. warunek dopuszczalności skargi ma charakter bezwzględny. Oznacza to, że niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje, że złożona do sądu administracyjnego skarga oceniona zostanie jako niedopuszczalna, co z kolei skutkować będzie jej odrzuceniem, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 3 listopada 2016 r., II GSK 4843/16). Jak wynika z akt administracyjnych, zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania 6.2. "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na latach 2014-2020 oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacie typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W sprawach, których przedmiotem jest przyznanie pomocy w tej kategorii działań i poddziałań, przepisy wskazanej ustawy nie przewidują możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji wydanych przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji. Dyrektor oddziału regionalnego Agencji, wydający decyzję dotyczącą przyznania pomocy w tej kategorii spraw, jest organ pierwszej instancji. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1505, ze zm.) w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych – dyrektor oddziału regionalnego. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie wniósł zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołania od decyzji z [...] r. i przedwcześnie złożył do sądu administracyjnego skargę na tę decyzję. Zgodnie z powołanymi przepisami, tak wniesioną skargę należy uznać za niedopuszczalną, gdyż skarżącemu przysługiwało odwołanie od zaskarżonej decyzji do Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, o czym został w tej decyzji pouczony. Skarżący nie mógł pominąć tego środka zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu. Skoro zatem nie został wyczerpany niezbędny, przedsądowy tok postępowania, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., to uznać należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna i z tej przyczyny podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a, sąd orzekł jak w postanowieniu. is