III SA/Łd 950/04
WyrokWSA w Łodzi2005-03-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy schorzenie krtani u nauczycielki, zdiagnozowane jako przewlekły przerostowy nieżyt gardła i przewlekły nieżyt krtani, może zostać uznane za chorobę zawodową, pomimo braku jednoznacznego wpisania go do wykazu chorób zawodowych i rozbieżności w opiniach lekarskich?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, a opinie lekarskie były lakoniczne, nie zawierały przekonującego uzasadnienia i nie wyjaśniały występujących rozbieżności, co naruszało zasady prawdy obiektywnej i prawidłowego postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u nauczycielki E. Ł., która cierpiała na przewlekły przerostowy nieżyt krtani. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy, uznały, że schorzenie nie spełnia kryteriów choroby zawodowej, ponieważ nie figuruje w wykazie chorób zawodowych i ma charakter zapalny niezwiązany z pracą. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, wskazując na rozpoznanie zgodne z wykazem chorób zawodowych oraz długoletnią pracę w zawodzie nauczyciela.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Asesor Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005 r. przy udziale - - - - - sprawy ze skargi E. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia [...]
III SA/Łd 950/04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją Nr [...]z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. nie stwierdził u E. Ł. choroby zawodowej “przewlekły przerostowy nieżyt krtani" Organ powołał § 1 ust. 1, § 8 ust. 1 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. ) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115)oraz wskazał, że wydając decyzję oparł się o ostateczne orzeczenie lekarskie z dnia 26 kwietnia 2004 r wydane przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. Ustalił, że E. Ł. jest zatrudniona na stanowisku dyrektora w Szkole Podstawowej [...] Nr [...] w [...]. Pracę nauczyciela wykonuje od 1969 r, funkcję dyrektora pełni od [...] września 1985 r. Jako nauczyciel prowadziła zajęcia z języka rosyjskiego, muzyki, plastyki, techniki, wychowania fizycznego i nauczanie początkowe , a jako dyrektor również zajęcia dydaktyczno – wyrównawcze z dziećmi, które mają orzeczony stopień niepełnosprawności , szkolenia okresowe dla nauczycieli, zajęcia z zakresu zapobiegania przemocy oraz z zakresu profilaktyki w aspekcie zagrożeń patologiami społecznymi w środowisku szkolnym. Od 1981 r. pracuje w niepełnym wymiarze godzin dydaktycznych. Pierwsze objawy choroby gardła wystąpiły po około 3 latach pracy w zawodzie nauczyciela. Od 1981 r. systematycznie leczyła się w Poradni Laryngologicznej (ciągła chrypka do zaniku głosu włącznie) . W 2001 r otrzymała skierowanie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z rozpoznaniem “przewlekły przerostowy nieżyt krtani", gdzie po przeprowadzeniu badań stwierdzono, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Na skutek wniesionego odwołania skarżąca zbadana została w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., gdzie brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu uzasadniono tym, że stwierdzone zmiany morfologiczno- czynnościowe w zakresie krtani świadczą o stanie zapalonym. Stwierdzono, że uzasadnione jest skorzystanie z urlopu dla poratowania zdrowia i ponowne rozpoczęcie postępowania diagnostyczno- orzeczniczego po zakończonym leczeniu.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E. Ł., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u E. Ł. choroby zawodowej narządu głosu .
Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. , art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tj. Dz. U. z 1998 r Nr 90 poz. 575 ze zm. ) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. ) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115).
Organ odwoławczy podał, że podstawą wydania decyzji przez organ I instancji były orzeczenia lekarskie po dwukrotnie przeprowadzonych badaniach specjalistycznych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. Poradni Chorób Zawodowych oraz Instytucie Medycyny Pracy w Ł., zgodnie z § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych.. W wyniku przeprowadzonych badań E. Ł. uzyskała orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, bowiem stwierdzone schorzenia nie wykazują klinicznych cech choroby zawodowej narządu głosu,.
Organ wyjaśnił, że schorzeniami zawodowymi spowodowanymi stałym i długotrwałym wysiłkiem głosowym są, wymienione pod poz. 7 wykazu chorób zawodowych (załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z 1983 r) guzki głosowe (śpiewacze) niedowład fałd głosowych i zmiany przerostowe krtani. Natomiast zmiany chorobowe w krtani , które stwierdzono u E. Ł., nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Zarówno orzeczenie lekarskie WOMP jak i orzeczenie IMP są zbieżne w ocenie występujących schorzeń, które nie dają kwalifikacji jako choroba zawodowa, a za ich przyczynę należy przyjąć przewlekły proces zapalny błony śluzowej krtani pozostający bez związku z warunkami pracy.
Organ podkreślił, że w toku postępowania przed organem I instancji przeprowadzono postępowanie epidemiologiczne, z którego wynika , że E. Ł. pracuje jako nauczyciel od 1969 r. Jednak istnienie narażenia nie jest jednoznaczne z zaistnieniem choroby zawodowej. Wobec treści orzeczeń lekarskich, uprawnionych do orzekania specjalistycznych jednostek służby zdrowia ( WOMP i IMP), które stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – inspektor sanitarny nie miał podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej i nie mógł przyjąć zaistniałych schorzeń krtani jako skutku narażenia zawodowego.
Odnośnie zawartego w odwołaniu zarzutu prowadzenia postępowania niezgodnie z obowiązującymi przepisami organ uznał, że są one bezzasadne gdyż jako datę rozpoczęcia postępowania przyjął datę rozpoczęcia postępowania diagnostyczno- orzeczniczego w kierunku choroby zawodowej tj. 8.04.2002 r., co powoduje, że podstawą do rozpatrzenia sprawy jest rozporządzenie Rady Ministrów z 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
W sprawie nie zostały jednak spełnione wymogi zawarte w § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, bowiem stwierdzone u E. Ł. zmiany chorobowe nie wykazują charakterystycznych cech choroby zawodowej narządu głosu i nie są objęte wykazem chorób zawodowych. W tym stanie rzeczy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozważeniu wszystkich przesłanek i nie znajdując uchybień ani pod względem formalno – prawnym ani merytorycznym, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji .
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podobnie jak wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji, E. Ł. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa i jej interesu prawnego.
Podniosła, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na jej wniosek z dnia 5 sierpnia 2002r. skierowany do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł., a więc w okresie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Wskazała, że punkt 7 Wykazu chorób zawodowych, który jest załącznikiem do tego rozporządzenia stanowi, że chorobami zawodowymi są przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym, w tym zmiany przerostowe. Takie właśnie rozpoznanie zawarte jest w orzeczeniu WOMP jak i Instytutu Medycyny Pracy, gdyż stwierdzono u niej “przewlekły przerostowy nieżyt gardła i przewlekły nieżyt krtani" lecz nie nazwano tego chorobą zawodową. Zarzuciła, że zachodzi rozbieżność między rozpoznaniem a decyzją organu I instancji, która “ nie stwierdza /.../ choroby zawodowej – przewlekły przerostowy nieżyt krtani", a ponadto organy obu instancji powołują jako podstawę rozstrzygnięcia rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., ale w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako argument negatywny przywołano fakt braku niedowładu fałdów głosowych, które to schorzenie wymienione jest w punkcie 15 ppkt 3 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r w sprawie wykazu chorób zawodowych /.../ ( Dz. U. Nr 132, poz. 115).
Skarżąca wskazała także, że nie budzi także wątpliwości związek przyczynowy pomiędzy chorobą a warunkami pracy, skoro ponad 30 lat pracowała w zawodzie nauczyciela, a Inspektor Sanitarny stwierdził narażenie zawodowe w środowisku pracy .
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Podkreślił ponownie, że stwierdzone u skarżącej zmiany chorobowe w krtani nie figurują w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia RM z 18.11.1983 r., a ich przyczyną jest przewlekły proces zapalny błony śluzowej krtani pozostający bez związku z wykonywaną pracą nauczyciela. Zasadniczą przesłanką , jaką kierował się organ nie uznając występującego schorzenia narządu głosu za chorobę zawodową, był brak potwierdzenia u skarżącej cech choroby zawodowej przez uprawnione placówki medyczne.
Na rozprawie w dniu 16 marca 2005 r. skarżąca popierała skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to , że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja zaś lub postanowienie, stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ), podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi :
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
3/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie skargę należało uwzględnić z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na jej wynik.
Na wstępie wskazać należy, że w dacie wydawania decyzji przez organ I i II instancji obowiązywało już rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132 poz. 1115), które weszło w życie 3 września 2002 r, uchylając dotychczas obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z 1983 r. Jednak zgodnie z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych /.../ postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów.
Organ odwoławczy wskazując jako podstawę prawną wydania decyzji przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294, zm. Dz. U. z 1989 r Nr 61, poz. 364 ) powołał się na fakt rozpoczęcia w niniejszej sprawie postępowania diagnostyczno- orzeczniczego w kierunku choroby zawodowej w dniu 8 kwietnia 2002 r. W załączonych aktach administracyjnych brak jest jednak dokumentów potwierdzających ten fakt. Skarżąca wprawdzie konsekwentnie podkreśla, że postępowanie w sprawie powinno toczyć się w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z 18.11.1983 r., jednak jako datę rozpoczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej podaje dzień 5 sierpnia 2002 r. To, że wszczęcie postępowania w każdej z tych dat stanowi podstawę do rozstrzygania w sprawie na podstawie starych przepisów, nie zmienia faktu, że występujące rozbieżności mogą wywoływać wątpliwości co do staranności oceny zebranego materiału, a brak kompletnych akt administracyjnych uniemożliwia sądowi ich wyeliminowanie i ponadto narusza art. 54 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wątpliwości te pogłębia fakt, że w aktach przesłanych do sądu znajdują się dwa orzeczenia Poradni Chorób Zawodowych WOMP w Ł. z różnych dat tj. 18 sierpnia 2003 r. (lub 31 lipca 2003 r) i 18 lipca 2003 r. różniące się także treścią, gdyż jedno odwołuje się do wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2003 r ( winno być 2002 r) , a drugie zawiera uwagę, że zostało wydane zgodnie z § 10 rozporządzenia RM z 30 lipca 2002 r. ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115) . Skwitowanie przez organ w uzasadnieniu decyzji, tak istotnych różnic w dokumentach uwagą “ dokonano korekty daty oraz uzupełniono informację o pominięty § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07. 2002 r." narusza nie tylko art. 7 i 8 k.p.a. ale także art.. 77 § 1 k.p.a. nakazujący organowi administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i art. 80 k.p.a.
W istniejącej sytuacji można mieć bowiem wątpliwości który wykaz chorób zawodowych był brany pod uwagę przy ocenie schorzeń narządu głosu występujących u skarżącej i stanowił podstawę do zawarcia w orzeczeniu WOMP stwierdzenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Trafnie przy tym zarzuca skarżąca, że organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły w sposób dostatecznie wnikliwy, dlaczego mimo rozpoznania u skarżącej, przez lekarzy WOMP, przewlekłego przerostowego nieżytu gardła, nie uznano tego schorzenia za chorobę zawodową.
Zgodnie z punktem 7 Wykazu Chorób Zawodowych ( załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych – Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. ) chorobami zawodowymi są przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym ( guzki śpiewacza, niedowłady strun głosowych , zmiany przerostowe).
Wątpliwości tych nie usunęło orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy , które rozpoznało u skarżącej przewlekły nieżyt krtani ze zmianami obrzękowymi w przedniej części fałdów głosowych po stronie lewej .
Orzeczenie nie wyjaśnia ma czym polega różnica w obu rozpoznaniach, czy zmiany obrzękowe fałdów głosowych są czymś innym niż przewlekły przerostowy nieżyt gardła. Ponadto, stwierdzenie w orzeczeniu IMP, że “zmiany morfologiczno – czynnościowe w zakresie krtani świadczą o stanie zapalnym" nie było wystarczające do ustalenia, tak jak to uczynił organ, że przyczyną schorzeń występujących u skarżącej jest przewlekły proces zapalny błony śluzowej krtani, pozostający bez związku z warunkami pracy.
Taki wniosek z treści orzeczenia wprost nie wynika, co uzasadnia zarzut, że ocena materiału dowodowego była dowolna.
Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294, zm. Dz. U. z 1989 r Nr 61, poz. 364 ), za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.
Aby dane schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową :
1/ stwierdzona choroba musi być wymieniona w Wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia i
2/ w środowisku pracy muszą występować czynniki szkodliwe dla zdrowia, które mogły wywołać tę chorobę.
W wyroku z dnia 3 lutego 1999 r. - III RN 110/98 ( Prok i Pr 1999/7-8/56) Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w Wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie.
Domniemanie takie może zostać obalone przez zakład pracy w toku postępowania przed organami inspekcji sanitarnej, jeżeli zakład pracy wykaże, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, to jednak została spowodowana przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą ( OSNCP z 1985 r z. 4, poz. 53). Pogląd ten został podtrzymany także w kolejnych orzeczeniach Sądu Najwyższego ( wyrok z 11 marca 1999 r III RN 128/98 – OSP 1999/24/771, wyrok 4 czerwca 1998r II RN 36/98 – OSNAPiUS 1999/6/192 ).
Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za utrwalony należy uznać pogląd, że w świetle § 1 wskazanego wyżej rozporządzenia z 1983 r., jeżeli orzeczenie lekarskie rozpoznaje chorobę zawodową, a dochodzenie epidemiologiczne wykazuje, że czynniki szkodliwe występowały w środowisku pracy, przesłanki wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej należy uznać za spełnione ( wyrok NSA z 23.03.1999 r I S.A. 1420/98 ). Stanowisko to akceptuje w pełni także Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym skladzie.
Wystąpienie wyżej wskazanych przesłanek lub ich brak, organ orzekający obowiązany jest ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, które w zakresie ustalania stanu faktycznego przyjmują – jako naczelną - zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a.
Inspektora sanitarnego prowadzącego postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej obowiązują wszystkie reguły dotyczące przebiegu postępowania określone w tym kodeksie, zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Ponadto, wydana decyzja musi odpowiadać wymogom określonym w art. 107§ 1 i 3 k.p.a.
W niniejszej sprawie odmowę uznania u E. Ł. choroby zawodowej narządu głosu organy obu instancji uzasadniły treścią orzeczenia Poradni Chorób Zawodowych WOMP w Ł. i orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł.– jednostek organizacyjnych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych ( § 7 rozporządzenia ).
W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjmowany był pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie § 7-9 rozporządzenia i braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (np. wyrok NSA z 9.07.1998 r II SA 634/98 – Pr. Pracy 1998/12/38, wyrok NSA z 24.02.1998 r I S.A. 1520/97 - ONSA 1998/4/150). Także orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i prowadzi do odmowy stwierdzenia choroby ( wyrok NSA z 24.05.2001 r. I SA 1801/00 – nie publikowany).
Równocześnie jednak powszechnie przyjmuje się, że te orzeczenia lekarskie są opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. i jako opinie biegłego podlegają ocenie organu wydającego decyzję w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a.
Wydanie decyzji administracyjnej o stwierdzeniu choroby zawodowej lub odmowie stwierdzenia takiej choroby, w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy, w tym orzeczenie lekarskie, należy już bowiem do właściwego inspektora sanitarnego.
Ponieważ orzeczenia zakładów służby zdrowia właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych są traktowane w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych jak opinie biegłych, muszą być one umotywowane w sposób zrozumiały dla stron, organów orzekających, a także dla Sądu, który nie posiada wiedzy medycznej, a obowiązany jest ocenić, czy wydane na podstawie takich orzeczeń decyzje są zgodne z prawem ( wyrok NSA z 15.04.1998 r I S.A. 2074/97 – nie publikowany).
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 lutego 1999 r – sygn. II SA/Wr 1452/97 ( ONSA 2000/2/63), orzeczenie jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego. Wprawdzie w kodeksie postępowania administracyjnego nie określono wymagań jakim powinna odpowiadać opinia biegłego, ale z samej istoty tego dowodu wynika, że oprócz konkluzji powinna zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań przeprowadzonych przez daną jednostkę, ale również do innych zebranych dowodów, zwłaszcza gdy wynikają z nich odmienne oceny.
Warunków tych nie spełniały opinie stanowiące podstawę wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Opinie te były lakoniczne , nie zawierały przekonującego uzasadnienia i nie wyjaśniały występujących w sprawie rozbieżności
Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone ( wyrok NSA z 5.11.1998 r. I S.A.1200/98 – nie publikowany).
Wskazane powyżej uchybienia uzasadniają postawienie zarzutu nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a tym samym naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający winien na wstępie uzupełnić akta administracyjne o brakujące dokumenty ( m.in. o skierowanie do WOMP, jakie skarżąca otrzymała z Poradni Medycyny Rodzinnej w S. w 2001 r., wniosek rozpoczynający postępowanie) , a następnie zwrócić do Instytut Medycyny Pracy o ponowne zbadanie skarżącej i wydanie uzupełniającej opinii, która powinna wyjaśniać wszystkie powyżej już wskazane wątpliwości.
Dopiero po uzyskaniu pełnej i wyczerpującej opinii , organ będzie mógł ocenić, czy rozpoznane u E. Ł. schorzenia mogą być uznane za chorobę zawodową , co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Zawarte w decyzji rozstrzygnięcie winno bowiem stanowić logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego oceny w świetle obowiązujących przepisów prawa.
Uzasadnienie faktyczne i prawne winno wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ załatwiając sprawę. Może ona bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane jej są przesłanki powziętej decyzji .
Uzasadnienie powinno odzwierciedlać tok rozumowania organu, a więc zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji . Z uwagi na brak przymiotu wykonalności , orzekanie w trybie art. 152 p.s.a . o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał za bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło