III SA/Łd 950/11

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A. III SA/Łd 950/11 Uzasadnienie Skarżący R. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. W wyniku wezwania do uiszczenia wpisu sądowego skarżący w dniu 13 października 2011 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przedkładając wypełniony formularz "PPF". Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynikało, że skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek o zwolnienie z kosztów skarżący podniósł jedynie, iż nie posiada środków na opłacenie wpisu. Jak wynikało z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M. T oraz córką N. T. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 58 m2. Oświadczył, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. Jak wyjaśnił, jego żona jest osobą bezrobotną. Zgodnie z oświadczeniem, jedyny dochód skarżącego stanowi dochód z tytułu prac dorywczych w wysokości ok. 1.000 zł. Skarżący wskazał także na ponoszone wydatki, określając je na kwotę ok. 1.000 zł (w tym: opłaty – 600 zł, wyżywienie – 300 zł oraz środki czystości – 100 zł). W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie strony skarżącej o jej stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji referendarz wezwał stronę skarżącą, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do nadesłania w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. Zażądano w związku z tym przekazania następujących informacji i dokumentów: poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu zeznania podatkowego za 2010 rok lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych w tym roku dochodów skarżącego i jego żony; złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego lub jego żonę rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy; przedstawienia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o fakcie zarejestrowania jako osoby bezrobotnej żony skarżącego M. T; wyjaśnienia w jaki sposób (na jakie cele) wydatkowane zostały środki majątkowe uzyskane ze sprzedaży pojazdu marki A., zbytego w marcu 2009 r. na kwotę 27.000 zł. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 25 października 2011 r. Pełnomocnik strony skarżącej nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie mimo upływu wskazanego w wezwaniu 14-dniowego terminu na odpowiedź. W piśmie wzywającym do uzupełnienia informacji o stanie rodzinnym, majątku i dochodach znalazło się pouczenie, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przekazał wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jego stanu majątkowego informacji. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem. W szczególności nie przedstawił żadnych informacji, tj. poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych swoich i żony za 2010 rok lub odpowiedniego zaświadczenia z urzędu skarbowego o osiąganych w tym okresie dochodach; nie przedłożył żądanych wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych, zaświadczenia z urzędu pracy o fakcie zarejestrowania żony jako osoby bezrobotnej, a także informacji o sposobie wydatkowania i celach na jakie zostały przeznaczone środki majątkowe uzyskane ze sprzedaży pojazdu marki A., zbytego przez skarżącego w marcu 2009 r. na kwotę 27.000 zł. Informacje te, w szczególności dotyczące zeznań podatkowych, posiadanych rachunków i lokat bankowych i zgromadzonych na nich środkach finansowych, czy informacje o sposobie rozdysponowania uzyskanych ze sprzedaży pojazdu środkach pieniężnych mogą mieć istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości zarobkowych skarżącego, a tym samym jego faktycznych możliwości płatniczych. Wszystkie te informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony. W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie rodzinnym i majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez stronę skarżącą na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym strona pozbawiła referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny jej zdolności płatniczych. Wskazać w związku z tym należy, iż orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że niedopełnienie w całości lub choćby w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09). W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem strona skarżąca odmówiła przekazania dodatkowych informacji w związku z wezwaniem do ich przedłożenia. Brak precyzyjnych i pełnych informacji o stanie majątkowym skarżącego może zatem w takiej sytuacji stanowić o odmowie przyznania jej prawa pomocy, na co wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie. W świetle powyższych ustaleń, złożone przez stronę skarżącą oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy nie wykazała w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.