III SA/Łd 966/11

Dnia 21 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 12 października 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał Z. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W dniu 5 marca 2012 roku do sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 6 marca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) –zwaną dalej "p.p.s.a." umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazując, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 12 października 2011 roku skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Powyższe prawo pomocy nie zostało cofnięte. Z uwagi na powyższe ponowne żądanie skarżącego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata zawarte w obecnie rozpoznawanym wniosku z dnia 5 marca 2012 roku, wobec prawomocnego przyznania mu prawa pomocy w tym zakresie należało uznać za bezprzedmiotowe. W dniu 14 marca 2012 roku skarżący wniósł sprzeciw na powyższe postanowienie wskazując, iż "jest niezgodne z Konstytucją RP oraz Europejską Kartą Praw Człowieka". Podniósł, iż przyznana z urzędu pomoc prawna nie została skonsumowana z uwagi na brak woli współpracy ze strony pełnomocnika. Wniósł o ponowne przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ, jak wynika z akt sprawy, sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego został wniesiony w ustawowym terminie Sąd jest zobligowany do dokonania oceny sprawy w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Przepis art. 243 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 p.p.s.a.). Jednak wydanie stronie korzystnego orzeczenia co do zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu eliminuje dalsze rozpoznawanie wniosków w tym właśnie zakresie. W niniejszej sprawie w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 12 października 2011 roku Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Powyższe prawo pomocy nie zostało cofnięte. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 roku, sygn. akt III SA/Łd 966/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W dniu 1 lutego 2012 roku skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia powyższego wyroku. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 29 lutego 2012 roku. W dniu 5 marca 2012 roku skarżący złożył ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W ocenie Sądu z uwagi na fakt, iż skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, to ponowny wniosek strony w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowy. W tym miejscu zauważyć należy, iż ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił oczekiwań skarżącego. Niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia w kwestii jego ustanowienia przez Referendarza sądowego bądź Sąd. Nie czyni ono również zasadnym zarzutu pozbawienia strony możliwości obrony swych praw. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych np. udział i reprezentowanie skarżącego na rozprawie, stanowi wykonanie wydanego w przedmiotowej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika ze skarżącym nie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. W przypadku wątpliwości strona niezadowolona z działań pełnomocnika może wystąpić do organu samorządu zawodowego z wnioskiem o dokonanie kontroli zasadności podejmowanych działań. Tenże organ będzie również właściwy do wyznaczenia innego pełnomocnika dla strony. Rola sądu administracyjnego sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że strona występująca z wnioskiem spełnia warunki do otrzymania prawa pomocy w postaci pełnomocnika z urzędu. Wskazanie natomiast konkretnego pełnomocnika oraz ewentualna ocena jego działań jest rolą samorządu zawodowego. W związku z powyższym strona nie może skutecznie wnioskować o wyznaczenie kolejnego adwokata lub radcy prawnego z urzędu, gdyż przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (por. postanowienia NSA z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1076/09 oraz z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 45/10). W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do ponownego orzekania w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata. Zgodnie z przepisem art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 64 § 3 i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. a.ł.