III SA/Łd 972/12

Dnia 6 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Protokolant Ref. staż. Przemysław Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 roku sprawy ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za udział w grze hazardowej urządzanej bez zezwolenia postanawia: 1. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; 2. zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne; W dniach 4-23 listopada 2011 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego I w Ł. przeprowadzili w Sp z o. o. A., kontrolę w zakresie przestrzegania ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w związku z organizacją "Radiowego Konkursu Urodzinowego". Na podstawie zgromadzonych w toku kontroli materiałów dowodowych organ podatkowy ustalił, iż kontrolowana Spółka przeprowadziła Radiowy Konkurs Urodzinowy, w trakcie którego wypłaciła wygrane pieniężne. Omawiane przedsięwzięcie wypełniało, zdaniem organu, definicję loterii audioteksowej. Zgodnie zatem z art. 7 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, jego urządzenie wymagało uzyskania stosownego zezwolenia, którego organizator nie posiadał. Jednym z uczestników biorących udział w tym przedsięwzięciu, który uzyskał wygraną, była W.M.. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. wszczął postępowanie zmierzające do określenia kary pieniężnej z tytułu uczestnictwa i uzyskania wygranej w grze losowej urządzanej bez stosownego pozwolenia, a następnie decyzją z dnia [...] nr [...] nałożył na W.M. karę pieniężną w wysokości 3.150,00 zł. W ocenie Naczelnika, warunki konkursu urządzanego przez Sp z o. o. A., wyczerpały ustawowe wymogi określone w art. 2 ust. 1 pkt. 11 ustawy o grach hazardowych, kwalifikujące go jako grę losową (loterię audioteksową), dla zorganizowania której niezbędne było uprzednie uzyskanie stosownego zezwolenia właściwego dyrektora izby celnej. Była to bowiem gra o wygrane pieniężne, której wynik zależał od przypadku, a warunki gry określał regulamin. Z uwagi na fakt, iż organizator konkursu nie otrzymał stosownego zezwolenia, organ, na podstawie art. 89 ust 1 pkt. 3 ustawy o grach hazardowych, nałożył na skarżącą karę pieniężną odpowiadającą 100% uzyskanej wygranej. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła W.M., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o grach hazardowych oraz Konstytucji RP. Jak podała, biorąc udział w przedmiotowym "Radiowym Konkursie Urodzinowym" była przekonana, iż jest on legalny, w czym utwierdzał ją fakt szerokiego reklamowania organizowanego konkursu. Wskazała, iż z informacji uzyskanych z radia nie wynikało, że jest to gra losowa wymagająca zezwolenia, już tym bardziej że takiego zezwolenia organizator nie posiada. Strona nie zgodziła się z faktem ukarania jej za to, że wprowadzono ją w błąd. Podniosła, iż jej udział w tym konkursie był podyktowany chęcią wzbogacenia się, ale nie miała świadomości, że bierze udział w przedsięwzięciu nielegalnym. W jej ocenie, w myśl zasady praworządności, nie może to powodować nakładania kary. Zadaniem skarżącej, nie można bowiem popełnić czynu umyślnego, jeżeli pozostaje się w błędzie, co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego. Dodatkowo strona zakwestionowała, iż przedmiotowy konkurs można zakwalifikować do gry losowej. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając, że Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procesowego, a wydana przez niego decyzja jest prawidłowa. W.M. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego zawartym w decyzji [...] z dnia [...] i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 122, art. 124, art. 187, art. 191 i art. 210 § 1 oraz art. 229 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nakładającej karę pieniężną za udział w nielegalnej grze hazardowej, w sytuacji niewyjaśnienia kwestii winy strony i świadomości udziału w grze hazardowej, urządzanej bez stosownego zezwolenia lub koncesji przez organizatora. Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o grach hazardowych poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie wymaga badania kwestii winy uczestnika w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia, w sytuacji, gdy penalny charakter tego przepisu powoduje, że koniecznym jest wnikliwe badanie tych kwestii, a interpretacja przeciwna sprzeczna jest z zasadą winy wynikającą zarówno z zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji), jak i zasady godności człowieka jako najwyższego i niezbywalnego dobra (art. 30 konstytucji) oraz art. 2 ust 1 pkt 11 ustawy o grach hazardowych poprzez błędne przyjęcie, że konkurs, w którym brała udział wymagał stosownej koncesji lub zezwolenia jako gra hazardowa. Podkreśliła, iż kwestia konstytucyjności art. 89 ustawy o grach hazardowych badana jest przez Trybunał Konstytucyjny (sygn. P 32/12), do którego zwrócił się WSA w Gliwicach w sprawie sygn. akt III SA/Gl 1979/11. Z uwagi na powyższe W.M. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł., wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik skarżącej oraz pełnomocnik organu złożyli zgodny wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego zadanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1979/11, co do zgodności art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych z art. 2, art. 30 i 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu skargi sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z wymienionego przepisu wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko na wniosek strony skarżącej, w którym uprawdopodobni ona istnienie przesłanek, wymienionych w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Katalog przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd jest zatem uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo: wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, iż art. 61 § 3 powołanej ustawy zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Uprawdopodobnienie nie może jednak opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym pozwalającym zająć w sprawie stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która ze swych twierdzeń wywodzi określone skutki prawne (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J. Jodłowskiego, Warszawa 1989, str. 426). Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia), Sąd bierze pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 roku, sygn. akt II OZ 155/05, opubl. OSS 2005/3/72). Niemniej jednak, przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia) i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie uprawdopodobniła ona, iż wykonanie decyzji objętej wnioskiem wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wniosek nie zawiera w tym zakresie żadnego uzasadnienia. Najdobitniej wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04 (niepubl.), w którym stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Skarżąca nie powołała się tymczasem na żadne okoliczności faktyczne, podnosząc jedynie, że wniosek o wstrzymanie jest uzasadniony w świetle pytania prawnego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sygn. akt III SA/Gl 1979/11. W ocenie Sądu, okoliczność ta nie stanowi jednak przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Rozpatrywanie przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego, zadanego w sprawie, która może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej, nie jest przesłanką do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wymienioną w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 powyższej ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. W odniesieniu natomiast do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 postanowienia, wskazać należy, iż w myśl przepisu art. 126 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może zawiesić postępowanie na zgodny wniosek stron. Z powyższego wynika, że podstawową przesłanką do zawieszenia postępowania sądowego jest zgodny wniosek wszystkich stron zmierzający do uzyskania orzeczenia sądu o zawieszeniu postępowania. Ponadto określenie "sąd może zawiesić postępowanie" oznacza, że postanowienie o zawieszeniu postępowania sąd wydaje w przypadkach, gdy uzna to za celowe i stwierdzi, że czynność stron polegająca na złożeniu wniosku nie zmierza do obejścia prawa. W niniejszym stanie faktycznym Sąd uznał, iż zawieszenie postępowania na zgodny wniosek wszystkich stron jest dopuszczalne i nie prowadzi do obejścia prawa. Strony postępowania wskazały bowiem, że w ich ocenie dla rozstrzygnięcie sprawy istotne znaczenie może mieć rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego zadanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1979/11, co do zgodności art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych z art. 2, art. 30 i 32 ust. 1 Konstytucji RP. Powyższa sprawa posiada przed Trybunałem sygn. akt P 32/12 i nie została jeszcze zakończona wydaniem orzeczenia. Podkreślić należy, iż pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dotyczy zgodności z Konstytucją art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o grach hazardowych, a zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja opiera się na art. 89 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 3 tej ustawy, jednak z uzasadnienia powyższego pytania prawnego wynika jednoznacznie, iż Sąd zakwestionował konstytucyjność całego art. 89 ustawy o grach hazardowych. Argumentacja zawarta w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1979/11 wprost odnosi się zarówno do art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 i 89 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o grach hazardowych, jak również do art. 89 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 3 tej ustawy. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. akt P 32/12 oraz rozważania zawarte w uzasadnieniu tego orzeczenia mogą mieć zatem istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej. Zasadne jest więc zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zadane w sprawie o sygn. akt: III SA/Gl 1979/11. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie na podstawie art. 126 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. D.Cz.