III SA/Łd 978/19
WyrokWSA w Łodzi2020-02-11
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym za podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia w celu fałszowania danych jest karą, od której można się uwolnić na podstawie przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d. (zdarzenia i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiedzialność za naruszenie przepisów transportu drogowego, w tym za manipulowanie danymi z tachografu, ma charakter obiektywny i nie wymaga winy. Przesłanki z art. 92c ust. 1 u.t.d., pozwalające na zwolnienie z odpowiedzialności, nie mogą być interpretowane rozszerzająco i wymagają wykazania przez przedsiębiorcę, że do naruszenia doszło z powodu nadzwyczajnych, niespodziewanych zdarzeń, których nie mógł przewidzieć pomimo dołożenia należytej staranności. W tym przypadku skarżący nie wykazał zaistnienia takich okoliczności, a jedynie świadomie podłączył niedozwolone urządzenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł na H. Ł. za naruszenie przepisów transportu drogowego, polegające na podłączeniu do tachografu niedozwolonego urządzenia (magnesu) w celu fałszowania danych rejestrowanych przez tachograf. Naruszenie stwierdzono podczas kontroli drogowej. H. Ł. odwołał się od decyzji, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2020 roku sprawy ze skargi H. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.), dalej u.t.d., Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 32 ust. 3, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tekst jedn. Dz.U. UE.L. 2014. 60.1 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia na H. Ł. kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na H. Ł. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie polegające na podłączeniu do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu.
Powyższą okoliczność stwierdzono w dniu 3 czerwca 2019 r. podczas kontroli drogowej pojazdu marki Volvo o nr rej. [...] oraz naczepy marki Humbaur o nr rej. [...] na drodze krajowej nr 94 w miejscowości [...]. Dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t, a pojazdem kierował H. Ł. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy. Kierowca wykonywał przewóz w swoim imieniu i na swoją rzecz. Przebieg kontroli został udokumentowany w protokole kontroli nr [...] z dnia 3 czerwca 2019 r.
Od powyższej decyzji H. Ł. złożył odwołanie, w którym zarzucając naruszenie:
- art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 75, art. 81 oraz art. 156 § 1 k.p.a. poprzez nie ustalenie i nie zebranie materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji i poczynieniu ustaleń niezgodnych z zebranym materiałem;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego, które powinno wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej – w przypadku gdy organ pominął milczeniem fakty i dowody wskazane w trakcie postępowania wyjaśniającego
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12 000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do treści z art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 zł.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9, załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).
Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia l lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, póz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt l lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d., w tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych , co oznacza, że regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Nie ma również zastosowania art. 189e oraz art. 189f k.p.a., ponieważ kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie znajduje art. 92b ust. 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia polegającego na podłączeniu do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiana lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystania z tego urządzenia lub przedmiotu, tj. Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 32 ust. 3 rozporządzenia 165/2014, zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Zgodnie z art. 34 rozporządzenia 165/2014, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv):
a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub
b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych,w jakie wyposażony jest tachograf.
Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu.
Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.
Konsekwencją powyższego rozwiązania jest treść Ip. 6. l .3 załącznika nr 3 do u.t.d., który karą pieniężną w wysokości 10 000 zł sankcjonuje podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu.
W niniejszej sprawie na podstawie analizy danych cyfrowych pobranych podczas kontroli drogowej ustalono, że w dniu kontroli kierowca używał niedozwolonego urządzenia w postaci magnesu do fałszowania swoich rzeczywistych aktywności. Podczas kontroli analiza wydruków z urządzenia rejestrującego wykazała, że kontrolowany pojazd poruszał się w godz. 00:00 - 00:59 (czas UTC). Następnie w godz. 00:59-01:32 (czas UTC) na wydruku pojazdu został zarejestrowany odpoczynek. Ponadto tuż przed kontrolą drogową samochód prowadzony przez skarżącego zatrzymał się na kilka minut w odległości 150-200 m od samochodu służbowego inspekcji transportu drogowego. Podczas kontroli kierowca wyjaśnił, że powodem rejestracji odpoczynku w czasie kiedy pojazd poruszał się był magnes, który umieścił na impulsatorze przy skrzyni biegów. Kierowca wyjaśnił, że kiedy zobaczył niebieskie sygnały świetlne pojazdu inspekcji zatrzymał się i zdjął magnes z impulsatora. W ten sposób została zarejestrowana jedna minuta jazdy przed kontrolą drogową. Kierowca oświadczył, że przewożąc ładunek do [...] na wysokości [...] założył magnes po to, by zdążyć w drodze powrotnej na pogrzeb członka rodziny. Magnes został załączony do akt sprawy, jako dowód w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 92b u.t.d. ustawy nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem ustawodawca przyznał możliwość zastosowania tego przepisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca.
Ponadto skarżący nie wskazał okoliczności których nie mógł przewidzieć oraz na które nie miał wpływu, co oznacza, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Skarżący w toku postępowania nie wskazał także żadnych okoliczności nadzwyczajnych lub nieprzewidzianych, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 92c u.t.d. Nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego również żadnych dowodów, które mogłyby obalić ustalenia organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć.
Zdaniem organu odwoławczego postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
- błędne zastosowanie przepisów u.t.d. przez organ I instancji oraz błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. kiedy polskie ustawodawstwo nie zezwalało na użycie ww. podstaw prawnych;
oraz naruszenie przepisów postępowania, tj.;
- art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 75, art. 81 oraz art. 156 § 1 k.p.a. poprzez nie ustalenie i nie zebranie materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji i poczynieniu ustaleń niezgodnych z zebranym materiałem dowodowym;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego decyzji, które powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej – w przypadku gdy organ pominął milczeniem fakty i dowody wskazane w trakcie postępowania wyjaśniającego;
- art. 10 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przedstawionych przez stronę dowodów;
- art. 2 oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji RP poprzez złamanie generalnych zasad k.p.a., naruszenie przepisów u.t.d. i ignorowanie przepisów wspólnotowych.
W oparciu o postawione zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przy czym , co wymaga podkreślenia, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując w tak zakreślonej kognicji sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż zarówno objęta wniesioną skargą decyzja Głównego Inspektora Transportu drogowego z dnia [...], jak i decyzja ją poprzedzająca są zgodne z prawem.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 92a ust. 1 wskazanej wyżej ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.)- dalej: u.t.d. Zgodnie z wymienionym przepisem podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w tym przepisie, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych art. 92 ust. 3 u.t.d.). W art. 92 a ust. 1 u.t.d. ustalono odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92 ust. 1u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa w art. 92a ust.1 u.t.d., jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania wynikających z przepisów prawa nakazów i zakazów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewniania wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów.
Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ co do zasady zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 2 i 3 a u.t.d. oraz załącznika nr 3 do ustawy. Stosownie do lp. 6.1.3. załącznika nr 3 do u.t.d. podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.
W polskim porządku prawnym obowiązują przepisy prawa unijnego, w tym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 dotyczące tachografów stosowanych w transporcie drogowym. W rozporządzeniu tym wskazano, że przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy mają obowiązek zapewniać poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. W świetle powołanego rozporządzenia każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach. Ponadto w rozporządzeniu wskazano, że przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, powinny przeprowadzać regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielać kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. (art. 32 ust. 1 i 3 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014).
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęto po przeprowadzeniu kontroli drogowej pojazdu kierowanego przez skarżącego. W trakcie kontroli funkcjonariusze inspekcji transportu drogowego stwierdzili używanie niedozwolonego urządzenia (magnesu) w celu fałszowania odczytów tachografu.
Powyższą okoliczność potwierdza treść, załączonego do akt sprawy, protokołu kontroli drogowej sporządzonego w dniu 3 czerwca 2009 r. W załączniku do protokołu zawarto opis naruszenia, cyt. " Podczas kontroli kierowca wyjaśnił, że powodem rejestracji odpoczynku w czasie kiedy pojazd poruszał się był magnes umieszczony przez pana Ł. na impulsatorze przy skrzyni biegów... Kierowca oddał magnes inspektorowi. Pan Ł. wyjaśnił, że jadąc z ładunkiem do [...] na wysokości [...] założył magnes, po to aby zdążyć w drodze powrotnej na pogrzeb członka rodziny".
Skarżący podpisał okazany mu protokół oraz poczynił pod nim adnotację, cyt. "Protokół przeczytałem, nie mam uwag i potwierdzam powyższe". W trakcie postępowania administracyjnego oraz w skardze do sądu nie podważał istnienia okoliczności opisanych w protokole, w szczególności faktu podłączenia do tachografu magnesu celem przerabianie danych rejestrowanych przez tachograf.
Art. 92a ust. 1 u.t.d stanowiący podstawę wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia. Ustawodawca umożliwił obalenie wskazanego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92 b ust. 1 i art. 92 c u.t.d, które stanowią wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz, a tym samym nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że w zakresie norm wynikających z art. 92 b ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się przypadki związane z niewłaściwym użytkowaniem tachografu, wszelkie ingerencje w jego działanie, w tym również niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W przypadkach zaistnienia takich naruszeń przedsiębiorca może zwolnić się od odpowiedzialności jedynie w wyniku wykazania przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d. (por. wyrok NSA z 25 września 2014 r. sygn. akt II GSK 1027/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 222/14, dostępne w CBOSA).
Zgodnie z art. 92 c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Przepis ten przewiduje możliwość zwolnienia podmiotu wykonującego przewóz od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, przy czym możliwość ta uzależniona jest od wykazania przez przedsiębiorcę, że dołożył on należytej staranności organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Podmiot ten nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa.
W ocenie sądu trafne jest stanowisko organu, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. Nie wykazał bowiem wystąpienia okoliczności przewidzianych w tym przepisie, tj. nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, a których jako doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Organy administracji obu instancji prawidłowo przyjęły, że odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie ponosi skarżący, który świadomie podłączył do tachografu przedmiot przeznaczony do przerabianie danych rejestrowanych przez to urządzenie.
Uwzględniając powyższe uznać należy, że niezasadne są zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa materialnego to jest błędne zastosowanie przez organ I instancji przepisów u.t.d. i zastosowania w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 kiedy polskie ustawodawstwo nie zezwalało na użycie ww. podstaw prawnych., a także naruszenia przepisów postępowania- artykułów 77 § 1, 107 w z. z art. 7, 8, 15 , art. 81 , 156 § 1 k.p.a.
Strona skarżąca nie uzasadniła dlaczego uważa za błędne zastosowanie przepisów u.t.d. przez organ administracji I instancji.
Zdaniem sądu przepisy art. 92 a ust. 1 i 7 u.t.d. i załącznika nr 3 lp. 6.1.3. znajdowały zastosowanie w sprawie w przypadku stwierdzenia podłączenia przez stronę do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystania z tego urządzenia lub przedmiotu.
Z kolei stosownie do art. 4 punkt 22 h) u.t.d. odpowiedzialność z art. 92 a ust. 1 dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ut.d., jak wskazanych w tym przepisie aktów, w tym rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014. Dlatego też oparcie rozstrzygnięć organów obu instancji na przepisach ww. rozporządzenia było w pełni zasadne. Przepis art. 32 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014, wskazuje wprost, że zabroniona jest każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować fałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych. Jak zatem wynika z treści tego przepisu nie ma znaczenia gdzie, w jakim fizycznie miejscu, doszło do manipulacji w działaniu urządzenia pomiarowego i mogło ono być związane z zagrożeniem realnym czy teoretycznym. Penalizowany jest sam fakt nieuprawnionej ingerencji w urządzenie i nie ma znaczenia w jakich okolicznościach - zagrożenia czy jego braku, zostało ono dokonane ( v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2019 r. sygn. akt II GSK 2310/17).
W ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji i decyzji ją poprzedzającej przeprowadzone zostały z poszanowaniem zasad określonych we wskazanych w skardze przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłową normę prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
W zaskarżonym rozstrzygnięciu organ odwoławczy w sposób precyzyjny wskazał wiarygodny dowód uzyskany w toku przeprowadzonej kontroli drogowej, w oparciu o który dokonał ustaleń faktycznych sprawy, jak również opisał naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, szczegółowo wyjaśniając przyczyny nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. W działaniu organu sąd nie dopatrzył się wad, które skutkowałby wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślić równocześnie należy, że brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości protokołu kontroli, sporządzanego na podstawie art. 74 ust. 1 u.t.d. Protokół z kontroli drogowej ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a, który korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnych dowodów, które podważałaby prawidłowość ustaleń kontrolnych. Wręcz przeciwnie po zapoznaniu się z treścią protokołu stwierdził, że nie ma uwag i potwierdza jego ustalenia.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. , oddalił skargę.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło