III SA/Łd 983/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-11-20

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła pełnych i wystarczających informacji o swojej sytuacji materialnej, mimo wezwania do uzupełnienia braków?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak wywiązania się z obowiązku uzupełnienia wniosku o niezbędne informacje dotyczące sytuacji majątkowej i dochodów stanowi przeszkodę w przyznaniu prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą podatku akcyzowego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku o szczegółowe informacje dotyczące jego sytuacji materialnej, dochodów i wydatków, skarżący nie przedstawił żądanych danych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu J. S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 listopada 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za czerwiec 2012 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu J. S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. M.K. W dniu 27 sierpnia 2013 roku J. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za czerwiec 2012 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości1.292 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach J. S. wskazał jedynie, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jego firma nie przynosi dochodów, jest on obciążony obowiązkiem alimentacyjnym wobec swoich dwóch córek w kwoce 500 zł miesięcznie i choreju na nadciśnienie tętnicze. Z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w formularzu PPF było niepełne bowiem nie została w nim w ogóle wskazana kwota dochodów posiadanych przez wnioskodawcę na utrzymanie, ani wysokość koniecznych wydatków, skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: wskazanie tytułu pranego do nieruchomości stanowiącej adres zamieszkania wnioskodawcy, nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżącego (osobistych oraz firmowych) za ostatnie 2 miesiące, nadesłanie odpisu zeznania podatkowego wnioskodawcy za 2012r rok, nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego; udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz ponoszonych świadczeń alimentacyjnych, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżący nie udzielił żądanych informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przechodząc do oceny przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że J. S. w złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach nie udzielił żadnych informacji dotyczących posiadanych dochodów oraz majątku, nie wskazał też kosztów niezbędnego utrzymania. Złożony na potrzeby prawa pomocy formularz PPF poza danymi personalnymi wnioskodawcy nie zawiera w istocie żadnych danych pozwalających na weryfikację twierdzeń strony o jej trudnej sytuacji życiowej i materialnej uniemożliwiającej podsienie kosztów sądowych. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wskazać należy, iż złożony na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy jest niezbędnym warunkiem formalnym umożliwiającym merytoryczne, a nie formalne rozstrzygnięcie w zakresie złożonego żądania. Jeśli jednak nie zawiera żadnych danych dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawcy, lub dane te są zbyt ogólne i niewystarczające do oceny jego sytuacji majątkowej lub budzą wątpliwości, referendarz sądowy uprawniony jest na podstawie art. 255 p.p.s.a do zażądania dodatkowych informacji i wyjaśnień. Wnioskodawca nie wywiązał się z obowiązku nałożonego, wydanym w trybie art. 255 p.p.s.a., zarządzeniem z dnia 9 października 2013 roku, i nie przedstawił dodatkowych informacji pozwalających usunąć wątpliwości co do jego sytuacji majątkowej, oraz kosztów koniecznego utrzymania co w zestawieniu z lakonicznością informacji zawartych w formularzu PPF nie pozwala na ustalenie kondycji finansowej jego gospodarstwa domowego. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, iż o ile nie przeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, w przypadku, gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie NSA z 18 września 2009 roku sygn. akt II FZ 346/09, postanowienie NSA z 6 lipca 2005 I FZ 33/05 dostępne na www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). . Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło