III SAB/Łd 25/24

Dnia 4 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.W. na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi w sprawie nierozpoznania wniosku o przyznanie uprawnienia do karty parkingowej postanawia: odrzucić skargę. d.j. 10 sierpnia 2023 r. do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wpłynęło odwołanie H.W. od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 3 lipca 2023 r. 22 sierpnia 2023 r. organ zawiadomił skarżącego o niemożności rozpoznania odwołania w ustawowym terminie z powodu dużej ilości procedowanych spraw. Nowy termin rozpatrzenia sprawy został wyznaczony do 31 października 2023 r. Zawiadomieniem z 15 września 2023 r. poinformowano skarżącego, że termin posiedzenia składu orzekającego Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi w sprawie został wyznaczony na 9 października 2023 r. Wnioskiem z 3 października 2023 r. H.W. zwrócił się o usprawiedliwienie jego nieobecności na posiedzeniu 9 października 2023 r. z uwagi na czynniki ekonomiczne i zły stan zdrowia, a także o zaoczne rozpatrzenie sprawy przez organ. Zawiadomieniem z 28 listopada 2023 r. poinformowano skarżącego, że termin posiedzenia składu orzekającego Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi w niniejszej sprawie został wyznaczony na 11 grudnia 2023 r. Zawiadomieniem z 8 lutego 2024 r. poinformowano skarżącego o pozostawieniu jego odwołania z 10 sierpnia 2023 r. bez rozpoznania z powodu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa na posiedzeniu składu orzekającego 11 grudnia 2023 r. 1 marca 2024 r. skarżący wniósł do organu odwołanie do "sądu pracy". W piśmie 7 marca 2024 r. organ poinformował skarżącego, że sądy powszechne są właściwe do rozpatrywania odwołań od orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności wydanych przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności jako organ drugiej instancji. Natomiast od orzeczeń organów pierwszej instancji przysługuje prawo wniesienia odwołania do wojewódzkiego zespołu, z którego to prawa strona skorzystała, wnosząc 10 sierpnia 2023 r. odwołanie od orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Postępowanie przed organem drugiej instancji zostało zakończone pozostawieniem odwołania bez rozpoznania, które nie następuje ani w drodze postanowienia, ani decyzji, lecz pismem zwykłym, a tym samym stronie nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. Wobec tego odwołanie do sądu pracy jest bezprzedmiotowe, a strona może złożyć ponowny wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności, co też skarżący uczynił 26 marca 2024 r. 30 kwietnia 2024 r. H.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi w sprawie nierozpoznania jego wniosku o przyznanie uprawnienia do karty parkingowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej z uwagi na jej bezprzedmiotowość, wskazując, że w świetle przepisów dotyczy ona sprawy zakończonej przed organem odwoławczym zgodnie z obowiązującymi przepisami. W wykonaniu zarządzenia sędziego z 25 czerwca 2024 r. skarżący został wezwany do wykazania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi wniósł w trybie art. 37 § 1-3 k.p.a. do organu ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, pod rygorem uznania, że nie wniósł takiego ponaglenia i odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącemu 4 lipca 2024 r. Wezwano także organ administracji do wyjaśnienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, czy skarżący wniósł takie ponaglenie. W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi w piśmie z 4 lipca 2024 r. wskazał, że skarżący nie złożył wyżej opisanego ponaglenia, a wszystkie jego pisma zostały przekazane przez organ do sądu wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę 4 czerwca 2024 r. Skarżący zaś w piśmie z 10 lipca 2024 r. oświadczył, że wniósł ponaglenie i przytoczył treść art. 36 § 1 oraz art. 37 § 1 i 2 k.p.a. 19 lipca 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pismo organu, do którego załączono ponaglenie skarżącego z 8 lipca 2024 r., wniesione 9 lipca 2024 r. (k. 25-26). Wobec powyższego w wykonaniu zarządzenia sędziego z 25 lipca 2024 r. wezwano skarżącego do wyjaśnienia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, czy wskazanym w piśmie z 10 lipca 2024 r. ponagleniem jest ponaglenie z 8 lipca 2024 r., wniesione do Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi 9 lipca 2024 r., czy też wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 § 1-3 k.p.a. przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi 30 kwietnia 2024 r. oraz wykazania tej okoliczności pod rygorem uznania, że ponaglenie takie zostało wniesione 9 lipca 2024 r. (po wniesieniu skargi). W piśmie z 13 sierpnia 2024 r. skarżący oświadczył, że wniósł ponaglenie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi. Nie wskazał jednak kiedy i nie udokumentował tej okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Sąd ustala zatem, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę: jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1); wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (pkt 2); gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3); jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (pkt 4); jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5); jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (pkt 5a); jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji, gdy przepis prawa przewiduje działanie organu, zaś organ jest w zwłoce, gdyż w wymaganym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadzi postępowanie i nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź czynności. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 czerwca 2001 r., IV SA 961/99). Zgodnie z art. 52 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ponaglenie jest wymagane wtedy, gdy sprawa, której dotyczy skarga na bezczynność lub przewlekłość, prowadzona jest w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego lub przy ich zastosowaniu. W przypadku przewlekłości czy bezczynności organu w sprawie administracyjnej, strona, przed wniesieniem skargi obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 k.p.a., który w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W § 3 tego artykułu przewidziano, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Tym samym, skargę do sądu administracyjnego, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać wniesienie ponaglenia. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia przed wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. Jeżeli strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2020 r., I FSK 495/20). Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi w sprawie nierozpoznania wniosku o przyznanie uprawnienia do karty parkingowej. Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpał służących mu środków zaskarżenia w zakresie skargi na bezczynność organu, gdyż nie wniósł do właściwego organu ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Skarżący wniósł skargę na bezczynność 30 kwietnia 2024 r., zaś ponaglenie z 8 lipca 2024 r. złożył dopiero 9 lipca 2024 r., po doręczeniu 4 lipca 2024 r. wezwania sądu do wykazania, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi wniósł ponaglenie w opisanym powyżej trybie. W związku z powyższym sąd uznał, że wniesienie skargi na bezczynność organu było niedopuszczalne, a skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na brak poprzedzenia jej ponagleniem. Należy zwrócić uwagę, że organ administracji pouczył skarżącego w zawiadomieniu z 28 listopada 2023 r. o prawie złożenia ponaglenia w przypadku niezałatwienia sprawy w wyznaczonym terminie. W oparciu o art. 53 § 2b p.p.s.a. można wnieść skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, o ile nadal trwa stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. uzasadnienie uchwały NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 oraz uchwały NSA z 7 marca 2022 r., II OPS 1/21). Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. d.j.