III SAB/Łd 3/13

Dnia 11 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. Z. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. S. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność organu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. i wniósł o: - przymuszenie ZUS-u do wydania decyzji korygującej decyzję z dnia 10 czerwca 2009 roku w trybie natychmiastowym - wydanie postanowienia o zawieszeniu prowadzonej egzekucji do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia spornych kwestii a w szczególności ustalenia faktycznego zadłużenia względem ZUS-u. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy, że decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. zobowiązał S. Z. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego w kwocie 16 237,89 złotych i odsetek w kwocie 3614,33 złote. Ponieważ kwoty z decyzji zostały zapłacone tylko w nieznacznej części, została wszczęta egzekucja, początkowo z uwagi na miejsce zamieszkania przy ulicy A. 4/67 w Ł. toczyła się przed Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. - G., następnie po zmianie miejsca zamieszkania na miejscowość B. 2 przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w B. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą SAB/Łd 36/12. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy skarga dotycząca "wydania postanowienia o zawieszeniu prowadzonej egzekucji do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia spornych kwestii, a w szczególności ustalenia faktycznego zadłużenia względem ZUS-u", została wyłączona do odrębnego postępowania i jest przedmiotem niniejszej sprawy. Zarządzeniem z dnia 15 lutego 2013 roku sędzia sprawozdawca wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni kopii tytułu wykonawczego o nr [...] wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. na podstawie którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne oraz wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego skierowanego do organu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedstawił zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank wystawione w dniu 28 sierpnia 2012 roku przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., pismo opatrzone datą "27 sierpnia 2012 roku" skierowane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł., pismo opatrzone datą 9 września 2012r. skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- G. zawierające wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wyjaśnienia podstaw wystawienia tytułu wykonawczego oraz pismo opatrzone datą "9 września 2012 roku" zatytułowane "skarga zobowiązanego" skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Z treści powyższego pisma skierowanego do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. opatrzonego datą "9 września 2012 roku" wynika, że skarżący działając na podstawie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j Dz.U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) zaskarżył czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o zajęciu prawa majątkowego z dnia 28 sierpnia 2012 roku i związku z tym wniósł o "uchylenie zajęcia w całości i nakazanie wstrzymania egzekucji do czasu wyjaśnienia rozbieżności zawartych w decyzjach ZUS z dnia [...] i [...]". Zarządzeniem z dnia 12 marca 2013 roku sędzia sprawozdawca wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez wykazanie (udokumentowanie), iż przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia tj. Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zgodnie z treścią art. 37 § 1 k.p.a. Powyższe zarządzenie doręczono skarżącemu w dniu 20 marca 2013 roku. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, w dniu 26 marca 2013 roku, skarżący ponownie nadesłał pismo opatrzone datą "9 września 2012 roku" zatytułowane "skarga zobowiązanego" skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., wyjaśniając, że jest to zażalenie na dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. zajęcie moich praw majątkowych na rzecz ZUS. Podniósł, że niewłaściwe nazwanie wniesionego do Izby Skarbowej pisma nie powinno tamować rozpoznania sprawy i udzielenia właściwej odpowiedzi gdyż zgodnie z art. 7 kpa przemawia za tym słuszny interes obywatela i nie tytuł pisma a jego treść ma decydujące znaczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz 270) –zwaną dalej- p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia cytowanego powyżej art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., w myśl którego skarga na bezczynność jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzję, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa i pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył postępowania w terminie wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por wyrok NSA z dnia 4 marca 2003r., sygn. akt IV SAB/Wa 109/07). Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że warunkiem prawidłowego rozpoznania skargi na bezczynność jest przede wszystkim ustalenie, co jest przedmiotem złożonej przez stronę skargi na niedziałanie organu administracji publicznej. Ustalenie przedmiotu żądania strony determinuje bowiem odpowiedź na pytanie, czy żądaniu temu po stronie organu administracji odpowiada prawnie zdeterminowany obowiązek działania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że z licznych pism skarżącego (w tym z pisma z dnia 5 lutego 2013r. precyzującego przedmiot zaskarżenia – k nr 30 akt sądowych) wynika, że przedmiotem skargi jest bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegająca na niewydaniu postanowienia o zawieszeniu prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika natomiast, że decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. zobowiązał skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego w okresie od dnia 6 do 21 kwietnia 2006 roku w łącznej kwocie 638,96 zł. Z kolei, decyzją z dnia [...] odmówił S. Z. prawa do zasiłku chorobowego i zobowiązał do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego za okres od 22 kwietnia 2006 roku do 4 października 2006 roku; od 2 lutego 2007 roku do 14 maja 2007 roku; od 18 czerwca 2007 roku do 31 lipca 2007 roku; od 3 września 2007 roku do 8 października 2007 roku; od 4 marca 2008 roku do 21 maja 2008 roku; od 17 czerwca 2008 do 22 września 2008 roku w kwocie 16.237,89 zł oraz odsetek w wysokości 3.614,33 zł. Wskazane decyzje zostały wysłane na adres; Ł., ul. A. 4/67. Z uwagi na nieuregulowanie wskazanych należności Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Na podstawie wskazanego powyżej tytułu wykonawczego w dniu 28 sierpnia 2012 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. - jako właściwy organ egzekucyjny w związku ze zmianą przez skarżącego miejsca zamieszkania (tj. B. 2, [...] Sz.) wystawił w dniu 28 sierpnia 2012 roku zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego. W piśmie opatrzonym datą "27 sierpnia 2012 roku" skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł., w związku toczącym się postępowaniem egzekucyjnym, S. Z. wniósł o "przedstawienie całkowitego rozliczenia zajętych na podstawie tej decyzji środków zgodnie z wyliczonymi w decyzji okresami rzekomego nie podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na opłacenie składki za kwiecień 2006 roku w niepełnej wysokości". Wniósł również o przedstawienie jakie kwoty poszczególnych zasiłków chorobowych wymienionych w decyzji z dnia [...] stanowią wyliczoną sumę 19.852,22 zł i wystawienie zaświadczenia o wysokości wyegzekwowanych należności w okresie od czerwca 2009 roku do chwili obecnej. W piśmie z dnia 9 września 2012 roku skarżący wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.– G. z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wyjaśnienia podstaw wystawienia tytułu wykonawczego przez ZUS. W kolejnym natomiast piśmie opatrzonym datą "9 września 2012 roku" skarżący wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ze skargą na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., wnosząc o "uchylenie zajęcia w całości i nakazanie wstrzymania egzekucji do czasu wyjaśnienia rozbieżności zawartych w decyzjach ZUS z dnia [...] i [...]". Do powyższej skargi skarżący załączył wniosek z dnia 9 września 2012 roku skierowany do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – G. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W dniu 26 października 2012r. S. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę, w której jako przedmiot zaskarżenia wskazał, "bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. w przedmiocie wydania postanowienia o zawieszeniu prowadzonej egzekucji do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia spornych kwestii, a w szczególności ustalenia faktycznego zadłużenia względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych". Na tle przedstawionego stanu faktycznego sprawy podnieść należy, że bezczynność organu administracji, na którą zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przysługuje skarga do sądu administracyjnego, może wszakże zachodzić jedynie wówczas, gdy zobowiązany przepisem prawa właściwy organ nie podejmuje w konkretnej sprawie rozstrzygnięcia (decyzji lub postanowienia, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, że brak jest podstaw do postawienia organowi administracji zarzutu pozostawania w bezczynności, w sytuacji gdy organ ten nie prowadzi żadnego postępowania pozostającego w związku z zarzutem strony. Innymi słowy, aby można było przyjąć, iż dany organ administracji właściwy do rozpoznania sprawy kończącej się wydaniem decyzji (postanowienia) pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy, w sprawie tej musi toczyć się postępowanie administracyjne. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010r., sygn. akt II GSK 827/09, dostępny w Systemie Informacji Prawnej- Lex nr 746256). Tymczasem w niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie prowadzi w sprawie skarżącego postępowania egzekucyjnego. Istotnie, jak wynika z korespondencji prowadzonej ze skarżącym oraz odpowiedzi na skargę, ZUS wystawił tytuł wykonawczy, jednak postępowanie egzekucyjne jest prowadzone , początkowo z uwagi na miejsce zamieszkania przy ulicy A. 4/67 w Ł. przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.- G., a następnie po zmianie miejsca zamieszkania na miejscowość B. 2 przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Należy również podkreślić, że skarżący wezwany do przedstawienia wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nadesłał pismo z dnia 9 września 2012 roku skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – G. zawierające wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz skierowaną, w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., skargę zobowiązanego na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w postaci zajęcie jego prawa majątkowego u Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – G. Reasumując, powyższe ustalenia bezspornie świadczą o tym, że ZUS nie prowadzi żadnego postępowania administracyjnego (egzekucyjnego), którego przedmiotem byłoby zawieszenie postępowania egzekucyjnego, postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez ZUS tytułu wykonawczego nr [...] prowadzą organy skarbowe. Tym samym w świetle przedstawionych okoliczności brak było również podstaw do przyjęcia, iż ZUS pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 8 p.p.s.a. W sytuacji natomiast, gdy skarga na bezczynność została skierowana pod adresem organu administracji publicznej, który nie jest właściwy do jej załatwienia skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 547/04, z aprobującą glosą B. Adamiak, OSP 2006/5/62). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił. a.ł.