III SAB/Łd 37/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skargi J. T. na przewlekłe postępowanie Starosty [...] w sprawie zorganizowania stażu i przyznania prawa do stypendium 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat I. P. – K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej J. T. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat I. P. – K. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W piśmie opatrzonym datą "16 czerwca 2015 r." J. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...]. W skardze tej J T. wniosła o stwierdzenie przewlekłości i przyznanie odszkodowania za 7 miesięcy, za każdy miesiąc 844 zł (kwota stypendium od 17 kwietnia 2014 r. do 7 listopada 2014 r.) oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca wskazała, że w dniu 14 kwietnia 2014 r. złożyła do Starosty [...] wniosek o przyznanie prawa do stypendium na pół roku oraz o zawarcie umowy - zorganizowanie stażu. W piśmie z dnia 17 kwietnia 2014 r. Starosta [...] negatywnie ustosunkował się do wniosku skarżącej. W dniu 23 kwietnia 2014 r. skarżąca złożyła odwołanie od pisma z dnia 17 kwietnia 2014 r. W piśmie z dnia 28 kwietnia 2014 r. Starosta [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W dniu 7 maja 2014 r. skarżąca złożyła "skargę" do Wojewody [...]. W dniach 7 lipca, 25 sierpnia, 5 i 15 września 2014 r. skarżąca skierowała do Wojewody [...] kolejne pisma. Wojewoda [...] uznał, że pismo z dnia 17 kwietnia 2014 r. stanowi decyzję, którą uchylił decyzją z dnia[...]. W ocenie skarżącej pismo z dnia 17 kwietnia 2014 r. nie jest jednak decyzją. W dniu 10 kwietnia 2015 r. skarżąca złożyła do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi otrzymała postanowienie Wojewody [...] z [...]. Skarżąca podkreśliła, że składała liczne pisma "w formie odwołania". Przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...] polega na tym, że nie wydał decyzji administracyjnej w dniu 17 kwietnia 2014 r., tylko 7 listopada 2014 r., tj. po około 7 miesiącach. Opóźniał rozliczenie stażu ("zakończonego 11 marca 2014 r., rozliczonego 19 maja 2014 r., 23 maja 2014 r. przesłanego pocztą"). W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że skarżąca złożyła w piśmie z dnia 10 kwietnia 2015 r. zażalenie do Wojewody [...] na przewlekłe prowadzenie przez Starostę [...] postępowania w sprawie zorganizowania stażu i przyznania skarżącej prawa do stypendium na pół roku, co powoduje również wyczerpanie trybu, o którym stanowi art. 52 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie za niezasadne i w dniu 30 kwietnia 2015 r. doręczył skarżącej postanowienie rozstrzygające zażalenie. Zdaniem organu administracji skarżąca złożyła skargę po upływie terminu przewidzianego na jej złożenie. Biorąc pod uwagę treść art. 53 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. 30-dniowy termin na złożenie skargi winien być liczony od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia zażalenia. Skuteczne złożenie skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego wymaga zachowania 30-dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia skarżącej postanowienia rozstrzygającego zażalenie. Miarodajna dla zachowania terminu do wniesienia skargi z art. 53 p.p.s.a. jest data nadania (złożenia) skargi do organu właściwego w rozumieniu art. 54 § 1 p.p.s.a. Za datę złożenia skargi uznać należy datę nadania jej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do Starosty[...]. Organ wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę[...]. Starosta po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu 7 listopada 2014 r. wydał decyzję, którą w dniu 10 listopada 2014 r. przekazał placówce pocztowej celem doręczenia skarżącej. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] wpłynęła do Powiatowego Urzędu Pracy w dniu 13 października 2014 r. Starosta [...] nie uchybił zatem miesięcznemu terminowi na załatwienie sprawy, określonemu w przepisach K.p.a., nadając decyzję w placówce pocztowej w dniu 10 listopada 2014 r. Skarżąca jako datę początkową dla swoich wyliczeń czasu trwania przewlekłości niesłusznie uwzględnia datę złożenia przez nią wniosku wszczynającego postępowanie, tj. 14 kwietnia 2015 r. Ten wniosek został rozpoznany, a decyzja wydana w dniu 17 kwietnia 2014 r. Decyzja ta była dotknięta uchybieniami. Wobec jej wadliwości, została przez Wojewodę [...] uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia i w wyniku ponownego jej rozpatrzenia rozstrzygnięta merytorycznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art.3 § 2 pkt 8 wymienionej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...] w sprawie wszczętej wnioskiem J. T. z dnia 14 kwietnia 2014 r. o przyznania stypendium z tytułu odbywania stażu. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga kwestia dopuszczalności skargi. W ocenie sądu skarga była dopuszczalna, gdyż przed jej wniesieniem wyczerpano środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 § 1 K.p.a. W dniu 10 kwietnia 2015 r. skarżąca złożyła do Wojewody [...] - w trybie art. 37 K.p.a. - zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Starostę [...]. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione, które doręczył skarżącej w dniu 30 kwietnia 2015 r. Należało zatem uznać, że skarżąca przed wniesieniem skargi wyczerpała środek prawny, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (§ 2 art. 53). Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 53 § 3 p.p.s.a.). Wprawdzie skarżąca wniosła skargę do WSA w Łodzi pismem z dnia 16 czerwca 2015 r., które zostało przekazane do organu administracji w dniu 22 czerwca 2015 r., jednak terminy przewidziane w art. 53 p.p.s.a. nie dotyczą skargi na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Skargę taką można zatem wnieść w każdym czasie po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia lub po złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa (patrz: Andrzej Kabat, Komentarz do art. 53 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Opublikowano LEX 2013). Sąd nie podziela więc poglądu organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że skuteczne złożenie skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego wymaga zachowania 30 – dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia postanowienia rozstrzygającego zażalenie. Należy zaznaczyć, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a., względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wskazał, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2010 r., II GPP 5/10, Lex nr 753418; wyrok NSA z 7 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1852/12). Natomiast w wyroku z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "w doktrynie wskazuje się, że celem objęcia kognicją sądów administracyjnych kwestii badania przewlekłości postępowania przed organami administracji publicznej było wymuszenie nadania czynności organu administracji publicznej sprawnego biegu, a więc zrealizowanie interesu publicznego (sprawnego funkcjonowania aparatu administracji publicznej), przy jednoczesnym polepszeniu sytuacji prawnej obywatela - przyznanie dodatkowego instrumentu prawnego służącego osiągnięciu jego interesu prawnego (P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, z. 5)". Ogólna zasada szybkości i prostoty postępowania administracyjnego skonkretyzowana została w art. 35 K.p.a., który określa maksymalne ustawowe terminy załatwiania spraw, przewidując dla spraw wymagających postępowania wyjaśniającego miesiąc na ich załatwienie (art. 35 § 3 K.p.a.), a dla spraw szczególnie skomplikowanych dwa miesiące na ich załatwienie od daty złożenia wniosku (art. 35 § 3 K.p.a.). Jednocześnie w art. 35 § 2 K.p.a. ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek niezwłocznego załatwiana spraw, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Zasada praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się m.in. do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwienia spraw określonych w art. 35 i 36 K.p.a. (art. 6 K.p.a.). Obowiązek załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z zasadami wyrażonymi w art. 7 i 8 K.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2014 r. wystąpiła do Starosty [...] o przyznanie na pół roku prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu. Pismem z dnia 17 kwietnia 2014 r. Starosta [...] rozpoznał wniosek skarżącej. Powyższe pismo Wojewoda [...] uznał za decyzję administracyjną i w wyniku rozpoznania odwołania skarżącej decyzją z dnia [...] uchylił tę decyzję. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] wpłynęła do Powiatowego Urzędu Pracy w dniu 13 października 2014 r. W dniu 6 listopada 2014 r. Starosta [...] odmówił przyznania J. T. prawa do stypendium od dnia 14 kwietnia 2014 r. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła w dniu 19 listopada 2014 r. odwołanie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 228/15 WSA w Łodzi oddalił skargę. Z powyższego wynika, że po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] Starosta [...] miał wydać decyzję merytorycznie kończącą postępowanie w sprawie. Z akt sprawy o sygn. akt III SA/Łd 228/15 wynika, że pismem z dnia 17 października 2014 r. Starosta [...] wezwał J. T. do złożenia wyjaśnień, zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego. W dniu 6 listopada 2014 r. J. T. złożyła wyjaśnienia, że żąda przyznania stypendium z dniem złożenia wniosku, tj. z dniem 14 kwietnia 2014 r. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Starosta [...] wydał w dniu [...] decyzję odmawiającą przyznania prawa do stypendium od dnia 14 kwietnia 2014 r. Powyższa decyzja wydana więc została w ciągu miesiąca od dnia doręczenia organowi I instancji akt sprawy wraz z decyzją Wojewody [...] z dnia [...], tj. wydana została zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. Oceniając zatem całość przebiegu sprawy stwierdzić należy, że postępowanie prowadzone przez Starostę [...] nie było przewlekłe. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd skargę oddalił. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. d.j.