III SAB/Łd 7/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. D. na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie przydziału lokalu postanawia - odrzucić skargę. A.D. E. D. złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie przydziału lokalu dla osoby niepełnosprawnej. W skardze tej skarżący wniósł o nakazanie organowi wydania decyzji o przydziale lokalu dla osoby niepełnosprawnej w terminie dwóch tygodni w celu zamieszkania w godziwych warunkach. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Ł. wniósł o jej odrzucenie wskazując, że w aktualnym stanie prawnym najem lokalu mieszkalnego nie wynika z decyzji administracyjnej, lecz z umowy cywilnoprawnej. Uczynienie zadość żądaniu skarżącego nie jest zatem możliwe w drodze aktu administracyjnego. Jeżeli sprawa o zawarcie umowy najmu nie jest sprawą administracyjną, lecz cywilną, to nie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu w jej załatwieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Sprawami sądowoadministracyjnymi są sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz inne sprawy, do których z mocy odrębnych ustaw stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, ale tylko w przypadkach o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. Wniesiona w rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy bezczynności Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego. W skierowanej do Sądu skardze skarżący zawarł żądanie nakazania organowi wydania decyzji o przydziale lokalu. W obecnie obowiązującym stanie prawnym kwestie związane z najmem lokali mieszkaniowych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy regulują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (tekst jedn. – Dz.U. z 2005r., nr 31, poz. 266 ze zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 oraz ust. 2 tej ustawy do zadań własnych gminy należy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej, w tym zapewnianie lokali socjalnych oraz lokali zamiennych, a także zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. W celu realizacji tychże zadań gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy oraz wynajmować lokale od innych właścicieli i podnajmować je osobom, których gospodarstwa domowe osiągają niski dochód (art. 20 ust. 1 i 2a ustawy). Zarówno odpłatne używanie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy (art. 5 ustawy), jak i najem wydzielonych z tego zasobu lokali socjalnych (art. 23 ustawy) oraz najem tymczasowych pomieszczeń (art. 25b ustawy) regulowane są umowami cywilnoprawnymi, a nie w formie aktów administracyjnych wydawanych w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. – Dz.U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Wszelkie spory wynikłe na tle zawierania umów, jak również realizacji uprawnienia przez osobę zakwalifikowaną i wpisaną na listę oczekujących na najem lokalu rozstrzygane są w postępowaniu cywilnoprawnym przed sądami powszechnymi. W tej sytuacji uznać należy, że skoro organ administracji, któremu skarżący zarzucił bezczynność nie ma kompetencji do władczego rozstrzygania w formie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu mieszkalnego, to wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na marginesie tych rozważań należy jednak zauważyć, że kontrola działania organów w tej materii nie jest jednak tak do końca wyłączona. Zgodnie bowiem z art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: - Dz.U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) przepisy art. 101 tej ustawy stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Niewykonywanie czynności nakazanych prawem to również brak realizacji działań w ramach zakresu zadań określonego organu jednostki samorządu terytorialnego. W orzecznictwie wskazuje się, że taka sytuacja może mieć miejsce, gdy wbrew przepisom uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy organ nie umieszcza na liście osób oczekujących osoby, która złożyła stosowny wniosek, albo też nie rozpatruje wniosku o przydział lokalu poza kolejnością (vide: postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 26 października 2009r., sygn. akt IV SAB/Gl 37/09 – opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednakże art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym warunkuje dopuszczalność zaskarżenia bezczynności do sądu administracyjnego naruszeniem interesu prawnego skarżącego. Nadto przepis ten uzależnia dopuszczalność skargi od uprzedniego bezskutecznego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Z akt sprawy nie wynika, aby wymóg ten skarżący spełnił. Poza tym, jak już wyżej była o tym mowa, w skardze skarżący w sposób wyraźny określił, że zarzucana organowi bezczynność polega na braku wydania decyzji o przyznaniu mu lokalu mieszkalnego. Z tych względów Sąd orzekł, jak w postanowieniu. A.D.