I SA/Lu 100/08
WyrokWSA w Lublinie2008-05-28
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Bogusław Wiśniewski, Jerzy Drwal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z powodu zawyżenia powierzchni wnioskowanych działek, nie ustalając jednoznacznie stanu posiadania tych gruntów w dacie złożenia wniosku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ naruszył przepisy postępowania, które mogły istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Kluczowe było ustalenie stanu posiadania spornych gruntów w dacie złożenia wniosku o płatność. Organ nie dokonał tego w sposób należyty, opierając się na ogólnym stwierdzeniu niepełnego posiadania i pomijając analizę dowodów oraz rozbieżności w zeznaniach stron. Bez prawidłowego ustalenia posiadania, odmowa przyznania płatności z powodu zawyżenia powierzchni była dowolna.Stan faktyczny
Skarżąca M. G. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. Dyrektor ARiMR odmówił przyznania płatności, uznając, że skarżąca zadeklarowała zawyżoną powierzchnię gruntów, w tym działek, które były przedmiotem sporu o dzierżawę z innym rolnikiem, A. B. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organowi błędne ustalenia faktyczne i brak rozważenia dowodów potwierdzających jej użytkowanie gruntów. Sąd administracyjny uznał, że organ naruszył przepisy postępowania, nie ustalając prawidłowo stanu posiadania spornych działek.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Asesor WSA Jerzy Drwal, , Protokolant Stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 maja 2008 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. - uchyla zaskarżoną decyzję.
I SA/Lu 100/08
UZASADNIENIE
1. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa / ARiMR /, po rozpatrzeniu odwołania M. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm. – k.p.a. /, art. 5a ust. 3 i 4 ustawy z 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa / Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 264 ze zm./, art. 3 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz oddzielnej płatności z tytułu cukru / Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz.40 ze zm. /, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] o odmowie przyznania M. G. płatności do gruntów rolnych.
Dyrektor Oddziału ARiMR uzasadniał, że M. G. 7 maja 2006 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wnosiła o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do 17 działek rolnych o łącznej powierzchni 14,38 ha.
Wnioskodawczyni w odniesieniu do działek A, F, M zadeklarowana zawyżoną powierzchnię; w odniesieniu do działek D, O zadeklarowała zaniżoną powierzchnię.
Wniosek M. G. obejmuje działki położone w gminie B. obręb D. o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...], które są objęte wnioskiem A. B. o przyznanie płatności bezpośrednich. Te działki są własnością A. M., która je wydzierżawiła M. G.umową z 19 lutego 2002 r. Następnie wydzierżawiła je A. B. umową z 5 sierpnia 2005 r. A. M. złożyła do KRUS w B. wniosek o rozwiązanie umowy dzierżawy z 9 maja 2005 r. Obie umowy dzierżawy zostały ujęte w rejestrze umów zgłoszonych do ewidencji. Żadna nie została ujawniona w operacie ewidencyjnym. Umowa dzierżawy z 5 sierpnia 2005 r. została wykreślona z rejestru umów zgłoszonych do ewidencji.
Dyrektor Oddziału ARiMR uzasadniał, że na działkach [...]i [...] M. G.jesienią 2005 r. dokonała oprysku perzobójczego, w 2006 r. dokonała drugiego pokosu traw na powierzchni około 0,35 ha / za oświadczeniem M. G., zeznaniami K. D. i R. G. /. A. B. dokonał koszenia i zbioru siana w lipcu 2006 r. / za oświadczeniem A. B., zeznaniami A. K. i F. B. /.
Na działkach [...],[...] M. G. jesienią 2005 r. wykonała oprysk perzobójczy, wiosną 2006 r. zasprężynowała te grunty, czego nie potwierdzają świadkowie. M. G. przyznała, że nie obsiała tych gruntów, bo nie zdążyła. Wcześniej obsiał je A. B.. A. B. wiosną 2006 r. dokonał siewu, kultywacji i zbioru zboża / za oświadczeniem A. B. i zeznaniami F. B., A. T., K. D. /.
Na działkach [...],[...] M. G. w 2006 r. dokonała siewu nawozów, drugiego skosu traw, zbioru siana / za oświadczeniem M. G. i zeznaniami Z. B., K. D. /. A. B. wiosną 2006 r. usunął krzaki, wykosił i zebrał pierwszy pokos traw / za oświadczeniem A. B. i zeznaniami A. T., A. K., K. D. /.
Dyrektor Oddziału ARiMR uzasadniał, że M. G. nie poinformowała ARiMR o zdezaktualizowaniu wniosku w odniesieniu do działek E / powierzchnia / i G / uprawa /. Miała obowiązek stosownego poinformowania organu i była o nim pouczona.
Dyrektor Oddziału ARiMR w tych okolicznościach stanął na stanowisku, że działki numer: [...],[...],[...],[...],[...],[...] należało potraktować, jako zawyżenie powierzchni wnioskowanych działek. Wniosek został rozpatrzony w odniesieniu do powierzchni 10,26 ha. Różnica między powierzchnią wnioskowaną a stwierdzoną to 40,16 %. Taka różnica uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanej płatności.
Argumentował, że w tym postępowaniu organ ma ustalić, kto użytkuje działki objęte więcej niż jednym wnioskiem, komu przysługuje płatność. Nie rozstrzyga sporu między posiadaczami.
Argumentował, że podstawą odmowy przyznania wnioskowanej płatności było naruszenie przez beneficjenta art. 2 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru. Przepis ten stanowi, że prawo do ubiegania się o uzyskanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych ma producent rolny, będący posiadaczem gospodarstwa rolnego, na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska.
Zważył, że posiadanie gruntów rolnych to jedna z obligatoryjnych przesłanek uzyskania płatności. Posiadaczem działek rolnych jest właściciel, dzierżawca, użytkownik, zarządca czy osoba mająca inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Przytoczył art. 336 i art. 337 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny / Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm. /. Wywodził, że o istnieniu posiadania decyduje faktyczne władztwo nad rzeczą. Tytuł prawny tego władania nie jest istotny. Chcąc ustalić posiadacza gruntów rolnych objętych wnioskiem o płatność, należy ustalić kto te grunty utrzymuje w dobrej kulturze rolnej w roku przypadającym na rok ubiegania się o płatność. M. G. nie udowodniła pełnego posiadania w 2006 r. działek numer: [...],[...],[...],[...],[...],[...]w rozumieniu powołanych przepisów. Dlatego należało je potraktować, jako zawyżenie powierzchni wnioskowanej. Zawyżenie wnioskowanej powierzchni o 40,16 % uzasadnia zastosowanie art. 138 ust. 1 rozporządzania Komisji / WE / Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady / WE / NR 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia. Ten przepis przewiduje rygor odmowy przyznania płatności bezpośrednich przy tej wielkości zawyżenia powierzchni wnioskowanych działek.
2. M. G. złożyła skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR. Zarzuciła sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym materiałem dowodowym przez uznanie, że istnieją podstawy do odmowy przyznania wnioskowanych płatności. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 zgonie z wnioskiem złożonym organowi.
Uzasadniała, że bezspornie udowodniła użytkowanie i utrzymywanie w dobrej kulturze rolnej działek numer: [...],[...],[...],[...],[...],[...] w 2006 r. Dowody zgromadzone przez organ nie dowiodły bezspornie, by nie użytkowała tych działek w 2006 r. Umowa dzierżawy z 5 sierpnia 2005 r. z A. B. została wykreślona z rejestru umów zgłoszonych do ewidencji gruntów. Kiedy była zawierana umowa dzierżawy spornych gruntów przez A. M. z jej mężem w 2002 r., to nie były one uprawiane od 15 lat. Zaległości podatkowe od tych gruntów wynosiły 15000 zł. Jej mąż nakładem swojej pracy i swoich środków doprowadził te grunty do stanu pozwalającego na ich użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem. Opłacał podatki. Właścicielka tych gruntów wniosła powództwo o ich wydanie przeciwko M. G., dzierżawcy. Powództwo zostało oddalone / sprawa [...]/. Organ nie rozważył rozbieżności w twierdzeniach A. B., K. D.. Organ pominął, że działka numer [...] nie była przedmiotem umowy dzierżawy z A. B.. Organ pominął, że niemożność użytkowania gruntów w całości była spowodowana przyczynami niezależnymi od wnioskodawczyni. Jedyną przeszkodą w użytkowaniu całej powierzchni spornych gruntów były bezprawne działania A. B.. Organ bezpodstawnie stwierdził zawyżenie powierzchni działek we wniosku, bezpodstawnie odmówił przyznania wnioskowanych płatności. Sporne działki użytkowała w taki sposób, który utrzymywał je w dobrej kulturze rolnej.
3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło istotnie wpływać na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /.
5. Rozpatrywana płatność na 2006 r., objęta wnioskiem skarżącej złożonym 7 maja 2006 r., to płatność przewidziana w art. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru / Dz. U. z 2004 r. Nr 6 poz. 40 ze zm.; tytuł ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2006 r. /. Jest poddana unormowaniom tej ustawy, przy spełnieniu przesłanki z art. 53 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego / Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm. /.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi"; ust. 2 warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy płatność na wniosek producenta rolnego przyznaje, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; ust. 4 wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej / Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm. /, wydanym na podstawie na podstawie art. 2 ust. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych:
- § 1 ust. 1 utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest: uprawa roślin lub ugorowanie - w przypadku gruntów ornych; koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca - w przypadku łąk; koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 30 września - w przypadku łąk trzęślicowych, zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt; wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw lub koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca - w przypadku pastwisk;
- § 2 ust. 1 uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku w terminie do dnia 15 lipca: koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów; ust. 2 grunt orny nie powinien być ugorowany przez okres dłuższy niż 5 lat;
- § 4 grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami z wyjątkiem drzew i krzewów niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody, mających znaczenie dla ochrony wód i gleb, niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną oraz z wyjątkiem gruntów, na których prowadzone są plantacje wierzby wykorzystywanej do wyplatania.
Zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji / WE / Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców / Dz. U. UE. L. 04.345.1 / z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia / WE / Nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia / WE / Nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli ta różnica przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.
Te unormowania wyznaczały zakres okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia wniosku skarżącej.
6. Poza sporem była okoliczność, że skarżąca złożyła wniosek w terminie. Skutecznie złożony wniosek zobowiązywał organ do ustalenia czy wnioskodawczyni obejmuje wnioskiem działki, które posiada, jako producent rolny w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru. To oznacza, że organ miał obowiązek ustalić czy działki zadeklarowane we wniosku są w posiadaniu skarżącej. To oznacza, że organ powinien ustalić w pierwszej kolejności stan posiadania deklarowanych gruntów w dacie złożenia wniosku o przyznanie rozpatrywanej płatności.
W tym miejscu należy wskazać na stanowisko prawne w sprawie II GSK 53/07, w której Naczelny Sąd Administracyjny zważył że " Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych / Dz. U. Nr 6 z 2004 r., poz. 40 ze zmianami / producentowi rolnemu przysługują płatności na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Również przepis art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności / Dz. U. Nr 10 z 2004 r., poz. 76 ze zmianami / definiuje pojęcie "producenta rolnego", jako osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że decyzje administracyjne dotyczące przyznania bądź odmowy przyznania płatności bezpośrednich mogą być podejmowane po uprzednim ustaleniu, czy producent rolny jest czy nie jest posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku. Ustawodawca wskazując na posiadanie, jako ustawową przesłankę warunkującą rozpoznanie wniosku, odnosi to pojęcie do "posiadania" w rozumieniu przepisów ustawy z 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny / Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zmianami /. Jednocześnie należy stwierdzić, że z treści art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich wynika, że warunkiem otrzymania przez producenta rolnego płatności obszarowej jest spełnienie kumulatywnie trzech przesłanek, to jest wykazanie faktu posiadania gospodarstwa rolnego, utrzymywanie gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz wykazanie, iż łączna powierzchnia działek rolnych kwalifikujących się do objęcia płatnościami bezpośrednimi jest nie mniejsza niż 1 hektar. Oznacza to, że wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić aktualny stan posiadania gruntów rolnych, na dzień złożenia wniosku,...".
Bez ustalenia stanu posiadania spornych działek w dacie, kiedy skarżąca deklarowała je we wniosku o przyznanie płatności, dowolne jest stanowisko organu o zawyżeniu powierzchni deklarowanych działek o powierzchnię działek numer: [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Organ pomija, że wnioskodawca prawidłowo deklaruje grunty rolne, które posiada, kiedy składa wniosek. W tej sprawie brak jest stanowczych ustaleń organu na okoliczność posiadania spornych gruntów w dacie złożenia wniosku przez skarżącą o przyznanie płatności, w dacie ich deklarowania organowi. Ten brak uniemożliwia stwierdzenia czy deklarowany we wniosku skarżącej stan posiadania spornych działek odpowiadał rzeczywistemu.
Dla ustalenia zakresu posiadania spornych gruntów w dacie ich deklarowania przez skarżącą istotne znaczenie będą miały zakłócenia posiadania skarżącej przed datą złożenia wniosku. Organ powinien stanowczo ustalić czy te zakłócenia doprowadziły do trwałej utraty posiadania przez skarżącą i kiedy / w jakiej dacie /, czy też mimo zakłóconego posiadania / w tym przywrócenia utraconego / skarżąca nie utraciła go w sposób trwały i użytkowała sporne grunty w taki sposób, który był utrzymywaniem ich w dobrej kulturze rolnej.
Organ powinien stanowczo ustalić okresy zakłócenia posiadania skarżącej spornych działek po dacie złożenia wniosku o przyznanie płatności, po dacie ich zadeklarowania organowi, czy te zakłócenia doprowadziły do trwałej utraty posiadania przez skarżącą spornych działek i kiedy / w jakiej dacie /, czy wykluczyły ich użytkowanie i utrzymywanie w dobrej kulturze rolnej przez skarżącą, czy też mimo zakłóconego posiadania / w tym przywrócenia utraconego / skarżąca nie utraciła go w sposób trwały i użytkowała sporne działki w taki sposób, który był utrzymywaniem ich w dobrej kulturze rolnej.
Powyższych ustaleń organ nie dokonał. Organ powinien ustalić konkretne okresy zakłócenia posiadania skarżącej, jego zakres, skutki w każdym konkretnym przypadku. Organ powinien wskazać dowody, na podstawie których dokonał tych ustaleń i wyjaśnić dlaczego są to dowody wiarygodne, dlaczego odmawia wiarygodności pozostałym dowodom. Następnie poddać te ustalenia prawnej ocenie w świetle przesłanek przyznania wnioskowanej płatności. Rozważyć i ocenić, które zakłócenia posiadania skarżącej spornych działek uzasadniają stwierdzenie, że skarżąca spornych działek nie posiadała, nie użytkowała, nie utrzymywała w dobrej kulturze rolnej. Przedstawić te rozważania i ocenę w uzasadnieniu decyzji. Na tym etapie postępowania organ tego nie dokonał.
Organ dowolnie uzasadnia odmowę przyznania skarżącej wnioskowanej płatności niepełnym posiadaniem. Pomija, że nie każde zakłócenie posiadania / spór o posiadanie / powoduje jego utratę, powoduje brak przesłanki użytkowania i brak przesłanki utrzymywania w dobrej kulturze rolnej. Pomija w dotychczasowej argumentacji przesłankę utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej.
Organ w uzasadnieniu swego stanowiska poprzestaje na przytoczeniu fragmentów twierdzeń skarżącej, drugiego wnioskodawcy A. B., świadków. Nie dokonuje oceny wiarygodności twierdzeń każdej z tych osób. Nie wyjaśnia, którym twierdzeniom przyznaje walor wiarygodności i dlaczego, którym odmawia wiarygodności i dlaczego. Nie rozważa i nie ocenia całokształtu tych twierdzeń. Pomija zawarte w nich rozbieżności. Nie podaje, które okoliczności przyjmuje za udowodnione, a które za nieudowodnione. Nie wyjaśnia dlaczego pomija prowadzenie dowodu z zeznań właścicielki spornych gruntów, która je wydzierżawiała; z akt sprawy cywilnej z powództwa A. M. przeciwko dzierżawcy o wydanie spornych gruntów. Z akt postępowania przed organem wynika, że są to źródła dowodowe na okoliczności stanu posiadania spornych gruntów, ich użytkowania, utrzymywania w dobrej kulturze rolnej, które mogą mieć znaczenie dla 2006 r. Te źródła dowodowe nie zostały przez organ rozważone. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia przyczyn tego zaniechania.
7. Tak przeprowadzone postępowanie wyjaśniające narusza zasady postępowania z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 k.p.a., narusza ustawowe wymogi prowadzenia postępowania dowodowego z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., narusza ustawowe wymogi decyzji z art. 107 § 1, § 3 k.p.a. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania są tymi, które mogły istotnie wpływać na wynik sprawy.
W tych okolicznościach, na tym etapie postępowania, dowolne jest stanowisko organu o zasadności zastosowania art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji / WE / Nr 1973/2004. Stwierdzone zawyżenie powierzchni deklarowanych gruntów o powierzchnię sześciu spornych działek nie ma aktualnie uzasadnienia w ustaleniach faktycznych, w ocenie dowodów. Poprzestanie na ogólnym stwierdzeniu niepełnego posiadania spornych działek w 2006 r. nie spełnia kryterium legalności.
Natomiast ma rację organ, kiedy stwierdza, że nie jest istotny tytuł posiadania, dobra czy zła wiara posiadacza, że nie jest powołany do rozstrzygania sporu o posiadanie czy o tytuł prawny do gruntu objętego wnioskiem skarżącej.
8. Na tym etapie postępowania przedwczesna jest ocena merytorycznej zasadności stanowiska skarżącej o spełnieniu przesłanek uprawniających do przyznania wnioskowanej płatności. Rozstrzygnie o tym właściwy organ w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.
Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Nie jest uprawniony do zastępowania organu w rozstrzyganiu sprawy administracyjnej.
9. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło