I SA/Lu 1027/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. L. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu w sprawie ze skargi B. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu. Postanowieniem z dnia 4 października 2013 r. referendarz sądowy odmówił B. L. przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 29 grudnia 2013 r., złożonym w przepisanym przez prawo terminie zainteresowany złożył sprzeciw od ww. postanowienia. Zarządzeniem przewodniczącego z dnia 5 listopada 2013 r. wezwano stronę do podpisania sprzeciwu w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Zarządzenie doręczono skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego, w dniu 22 listopada 2013 r., zaś termin do jego wykonania upłynął bezskutecznie w dniu 29 listopada 2013 r. Wobec powyższego Sąd postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r. odrzucił sprzeciw strony. Po otrzymaniu powyższego rozstrzygnięcia zainteresowany w dniu 24 stycznia 2014 r. (data nadania) uzupełnił braki formalne sprzeciwu, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie był w stanie odebrać przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu ponieważ przebywał w Warszawie, celem poszukiwania zatrudnienia. Jest on bowiem osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Uchybienie terminu było zatem - jego zdaniem - spowodowane przyczynami obiektywnymi, niezależnymi od niego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpocząć należy od wskazania, że zgodnie z art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu, jest bezskuteczna Jednakże w świetle art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z przepisu tego wynika zatem, że konieczną, a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. Wszelkie zaniedbania grożą poważnymi konsekwencjami, często niemożliwymi do zniwelowania. Przy czym to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 P.p.s.a. W tym miejscu należy wskazać, że sposób rozumienia pojęcia "brak winy w uchybieniu terminu" nie budzi wątpliwości w praktyce orzeczniczej. Przyjmuje się, że o braku winy można mówić wtedy, gdy mimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, termin został naruszony. Jednocześnie omawiany brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2007 r., II OSK 479/07, LEX nr 344095). W niniejszej sprawie - w ocenie Sądu - strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, w związku z czym nie można jej przypisać, iż wykazała się należytą starannością przy prowadzeniu niniejszej sprawy sądowej. Innymi słowy niedochowanie przez stronę terminu nie było bowiem następstwem okoliczności od niej niezależnych, lecz wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. W szczególności - zdaniem Sądu - przebywanie poza miejscem zamieszkania nie stanowi przeszkody, której strona nie mogła usunąć dokładając szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Przede wszystkim fakt przebywania poza miejscem zamieszkania nie zwalniał strony z należytej dbałości o swoje interesy, a ewentualne wyjazdy związane z poszukiwaniem pracy nie są przeszkodami nieprzewidywalnymi, nagłymi, których strona nie mogła przezwyciężyć. Z całą pewnością skarżący miał świadomość toczącego się z jego inicjatywy postępowania sądowoadministracyjnego i planując w tym okresie czasowe opuszczenie miejsca zamieszkania, winien mieć na uwadze możliwość otrzymywania korespondencji od tut. Sądu i w związku z tym winien dołożyć należytej staranności, zapewniając sobie informacje o przesyłanej na jego nazwisko korespondencji. Osoba należycie dbająca o swe interesy winna tak zorganizować odbiór korespondencji, mając świadomość przebywania poza miejscem zamieszkania, aby uniknąć ewentualnych ujemnych skutków związanych z niemożnością osobistego odbioru. Zdaniem Sądu pozyskiwanie na bieżąco wiedzy o wpływie kierowanej do skarżącego korespondencji i zapoznawanie się z jej treścią stanowiło wyłącznie kwestię dołożenia należytej staranności w dbaniu o własne interesy, a skarżący nie wykazał, iż nie było to możliwe. Reasumując, należy wskazać, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. W ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił w niniejszej sprawie braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.