I SA/Lu 1054/96
WyrokWSA w Lublinie1997-09-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, która nie dokonała zgłoszenia rejestracyjnego jako podatnik podatku od towarów i usług przed wykonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu, ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony lub do zwrotu różnicy podatku?Ratio decidendi
Spółka cywilna, jako odrębny podatnik podatku od towarów i usług, ma obowiązek złożyć zgłoszenie rejestracyjne przed wykonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu. Niewykonanie tego obowiązku skutkuje utratą prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony oraz do zwrotu różnicy podatku, zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy o VAT. Organy podatkowe są związane tym przepisem, a przyczyny niedopełnienia obowiązku rejestracyjnego nie mają wpływu na zastosowanie sankcji.Stan faktyczny
Spółka cywilna BHZ "P." w L. nie złożyła zgłoszenia rejestracyjnego jako podatnik VAT przed wykonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu we wrześniu 1993 r., czyniąc to dopiero w grudniu 1993 r. Urząd Skarbowy określił spółce zobowiązanie podatkowe w VAT za okres wrzesień-grudzień 1993 r., odmawiając prawa do obniżenia podatku naliczonego. Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy, argumentując, że spółka cywilna jest odrębnym podatnikiem i obowiązek rejestracji ciążył na niej. Spółka wniosła skargę do NSA, kwestionując decyzję.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi BHZ "P." w L. na decyzję Izby Skarbowej w L. z dnia 24 lipca 1996 r. (...) w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres wrzesień-grudzień 1993 r. - skargę oddala.
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 lipca 1996 r. (...) na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania BHZ "P." w L. z 10 maja 1996 r. od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) z 29 kwietnia 1996 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres wrzesień-grudzień 1993 r. - Izba Skarbowa w L. utrzymała powyższą decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swojej decyzji Izba Skarbowa podała, że spółka cywilna jako jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej jest - w myśl przepisów art. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług - odrębnym od tworzących ją podmiotów podatnikiem. Jest odrębnym od jej wspólników podmiotem praw i obowiązków wynikających z tej ustawy. Prawa i obowiązki, wspólnika zarejestrowanego jako podatnik podatku od towarów i usług nie są jednocześnie prawami i obowiązkami spółki cywilnej.
Obowiązek złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 9 ust. 1 cyt. ustawy, ciążył na Spółce jako samodzielnym podatniku. Spółka nie dokonując zgłoszenia rejestracyjnego pozbawiona została na mocy przepisów art. 25 ust. 3 cyt. ustawy - prawa do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego. Aktu rejestracji nie zastępuje bowiem fakt posługiwania się przez Spółkę numerem identyfikacji podatkowej jednego ze wspólników.
Decyzja Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 29 kwietnia 1966 r. określająca zobowiązanie podatkowe za okres, w którym Spółka działała bez wymaganego zgłoszenia rejestracyjnego, podjęta została w wykonaniu ww. przepisów prawa.
Wobec powyższego Izba Skarbowa stwierdza, że decyzja Urzędu Skarbowego wydana została zgodnie z przepisami prawa i brak jest podstaw do jej zmiany bądź uchylenia.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka Biuro Handlu Zagranicznego "P." w L., w której nie precyzując wniosków podano, iż zaskarżona decyzja jest krzywdząca, bowiem rozliczanie podatku było prawidłowe, zaś posługiwanie się numerem identyfikacyjnym jednego ze wspólników było nieświadome, na co również nie zwrócił uwagi wcześniej Urząd Skarbowy.
W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ podatnicy, o których mowa w art. 5 tej ustawy, są zobowiązani przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 2, złożyć w urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne. Istotą tego przepisu jest między innymi wyodrębnienie przez właściwe urzędy skarbowe podatników płacących podatek VAT oraz podatników zwolnionych od tego podatku. Rejestracja powoduje nadanie każdemu podatnikowi numeru identyfikacyjnego, co umożliwia zwrot podatków bezpośrednich, jak i pośrednich. Bezspornym jest, iż spółka jako podmiot gospodarczy rozpoczęła wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu od września 1993 r., natomiast zgłoszenie rejestracyjne złożyła w dniu 23 grudnia 1993 r. Zgodnie z art. 25 ust. 3 ww. ustawy obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego. Oznacza to, iż spółka nie miała prawa do obniżania kwot podatku należnego o podatek naliczony oraz do zwrotu różnicy podatku. Konsekwencje dotyczące zaniechania przez podatnika rejestracji, o jakiej mowa wyżej wynikają wprost z przepisów prawa niezależnie od przyczyn, które spowodowały niedopełnienie tego obowiązku przez podatnika, zaś organy podatkowe są związane tym przepisem, dlatego nie można zasadnie twierdzić, iż zaskarżona decyzja narusza prawo.
Z tych też przyczyn skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło