I SA/Lu 1093/14

PostanowienieWSA w Lublinie2015-12-23

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w postaci ustanowienia kolejnego pełnomocnika z urzędu, jeśli poprzednio wyznaczony pełnomocnik nie spełnił oczekiwań strony, a prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane i zrealizowane?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może przyznać prawa pomocy w postaci ustanowienia kolejnego pełnomocnika z urzędu, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane i zrealizowane poprzez wyznaczenie pełnomocnika przez właściwą korporację prawniczą. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości ustanowienia kolejnego pełnomocnika, gdy dotychczasowy nie spełnił oczekiwań strony. Zastrzeżenia co do sposobu reprezentowania strony przez pełnomocnika należy kierować do właściwego organu samorządu zawodowego.
Stan faktyczny
Skarżący W. B. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu ustanowienia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej, argumentując, że dotychczasowy pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do jej wniesienia i nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Wcześniej, postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 r., skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, który został wyznaczony i reprezentował stronę w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. B. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. z tytułu sprzedaży nieruchomości - w zakresie wniosku W. B. z dnia 21 października 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej postanawia: odmówić W. B. przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, pismem z dnia 23 kwietnia 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła dla strony pełnomocnika z urzędu w osobie adw. M. W. Pełnomocnik skarżącego reprezentował stronę w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a następnie w dniu 20 października 2015 r. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2015 r. W piśmie z dnia 21 października 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się ustanowienia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. Skarżący wniosek uzasadnił tym, że dotychczasowy pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazał również, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 21 października 2015 r. referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., żądanie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzić należy, że żądanie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika było już przedmiotem merytorycznego rozpoznania sądu, bowiem postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym m.in. ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia skarżący nie wniósł sprzeciwu, w związku z czym uzyskało ono skutki orzeczenia prawomocnego (art. 170 p.p.s.a.). Kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie może zatem zostać uwzględniony, ponieważ jego uprawnienie w tym zakresie zostało już zrealizowane. Podkreślić należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma przepisu, który uprawniałby sąd (referendarza sądowego) do ustanowienia dla strony kolejnego profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań. Sąd nie ma wpływu na decyzję w zakresie wyznaczenia konkretnego pełnomocnika, a jego działanie w tym zakresie, zgodnie z art. 253 § 1 p.p.s.a., sprowadza się do wystąpienia do organu właściwej korporacji prawniczej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu dla strony, której przyznano prawo pomocy w tym zakresie. Strona, której przyznano prawo pomocy, jeżeli ma zastrzeżenia do sposobu reprezentowania jej interesów przez wyznaczonego pełnomocnika, może zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego (w przedmiotowej sprawie okręgowej rady adwokackiej). Sąd (referendarz sądowy) nie może wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci ustanowienia innego profesjonalnego pełnomocnika, bowiem wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych w przedmiotowej sprawie jest realizacją prawa pomocy przyznanego stronie wcześniejszym postanowieniem (por. postanowienie NSA z 13 marca 2012 r. (II FZ 29/12 Lex nr 1121119; postanowienie NSA z 28 maja 2013 r., II FZ 303/13 Lex nr 1318936). Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło