I SA/Lu 1165/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Sędziowie NSA Danuta Małysz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Karolina Orłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. R. Z. na postanowinie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]., Dyrektor Izby Celnej odmówił M.R. Z. (strona, podatnik) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...]. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że decyzją z dnia [...]Naczelnik Urzędu Celnego określił podatnikowi kwotę podatku akcyzowego w wysokości 2.480 zł oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 4.558 zł należnego z tytułu importu towaru. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 8 kwietnia 2013r. Odwołanie od powyższej decyzji strona nadała w Urzędzie Pocztowym w G. w dniu 24 kwietnia 2013 r. W postanowieniu z dnia [...]Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia powyższego odwołania. Postanowienie doręczono stronie w dniu 4 lipca 2013 r. W dniu 18 lipca 2013r. podatnik złożył wniosek o przywrócenie powyższego terminu. Wskazując na przyczyny niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania podał, że w dniach 19-21 kwietnia 2013r. przebywał w S.., gdzie jego małżonka uczestniczyła w zajęciach ze specjalizacji z zakresu stomatologii dziecięcej, a on zajmował się dziećmi. Nadto po powrocie córka bardzo ciężko zachorowała, a on nie dysponował samochodem z powodu kolizji, która miała miejsce w marcu 2013 r. Dyrektor Izby Celnej odmawiając podatnikowi przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazał, że w art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) określono cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie: 1. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, 2. wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, 3. dochowanie 7 dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 4. dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Organ podkreślił, że 7 dniowy termin na złożenia wniosku o przywrócenie terminu z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej jest terminem nieprzywracalnym i należy go liczyć od dnia, kiedy doręczono podatnikowi postanowienie stwierdzające uchybienie (od 4 lipca 2013 r.). Zdaniem Dyrektora Izby Celnej termin ten upłynął bezskutecznie w dniu 11 lipca 2013r., a wniosek strona złożyła dopiero w dniu 18 lipca 2013 r. i tym samym uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Organ podatkowy wskazał, że taki sposób liczenia terminu do złożenia wniosku jest najbardziej korzystny, gdyż strona składając odwołanie po terminie mogła pozostawać w subiektywnym przeświadczeniu, że robi to w terminie. Zatem termin do złożenia podania o jego przywrócenie, rozpoczyna bieg dopiero z chwilą powzięcia wiadomości o uchybieniu terminowi. Okoliczności temu towarzyszące muszą jednoznacznie wskazywać, że strona na ich podstawie miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o fakcie wydania aktu administracyjnego (dacie jego wydania), którego nie zaskarżyła w terminie. Ponadto zdaniem organu podatnik nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu. Okoliczności, na które wskazał, nie można uznać za wyjątkowe. Potrzeba zapewnienia opieki dzieciom, to okoliczności związane z funkcjonowaniem rodziny. Z wniosku nie wynika jak długo trwała choroba córki. Strona nie przedstawiła na potwierdzenie powyższego żadnych dowodów. Organ podatkowy przyznał, że podatnik znajdował się w trudnej sytuacji życiowej, jednak opisane okoliczności nie były wynikiem nagłego zdarzenia, z którym przy dołożeniu należytej staranności nie można było sobie poradzić. Podatnik zdawał sobie sprawę z toczącego się postępowania, miał możliwość osobistego działania, ponieważ w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania był zdolny do wykonywania powszechnych czynności życiowych. Nie wykazał, że nagle i obłożnie zachorował, co uniemożliwiłoby sporządzenie i przesłanie odwołania. Fakt wyjazdu do S. celem opieki nad dziećmi, w czasie gdy małżonka uczestniczyła w zajęciach ze specjalizacji, potwierdził także zdaniem organu, iż strona była zdolna do wykonywania powszechnych czynności życiowych. Podatnik mógł bowiem w tym okresie sporządzić i nadać odwołanie. Ponadto okoliczność udziału w kolizji samochodowej w marcu 2013 r. nie mogła mieć wpływu na ocenę uprawdopodobnienia braku winy, ponieważ decyzja z dnia [...], została doręczona w dniu 8 kwietnia 2013r. a więc już po kolizji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.R.Z. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i nakazania Dyrektorowi Izby Celnej rozpatrzenia odwołania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Zarzucił organowi naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzywrócenie terminu do wniesienia odwołania pomimo uprawdopodobnienia braku winy i nieuwzględnienie jako jednej z przyczyn usprawiedliwiających wniesienie odwołania po terminie opisanego ciągu zdarzeń i potraktowanie ich jak każdego z osobna. Ponadto zarzucił naruszenie art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną interpretację polegającą na bezpodstawnym uznaniu, iż to doręczenie korespondencji stronie jest ustaniem przyczyny uchybienia, od którego liczy się 7 dniowy termin. Ponadto organ błędnie uznał, iż choroba jednorocznego dziecka i konieczność sprawowania nad nim nieustannej pieczy, nie jest okolicznością wyłączającą winę, kiedy to zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego należy jednoznacznie stwierdzić, że rodzic w takiej sytuacji nie pamięta o żadnych obowiązkach, jest bardzo silnie zestresowany, przemęczony ze względu na nieprzespane nocy i ciągłe doglądanie dziecka, co niewątpliwie ma wpływ na możliwości sporządzenia odwołania i udania się na urząd pocztowy celem jego wysłania tym bardziej, że strona nie posiada samochodu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr art. 162 § 1 i § 2 z dnia art. 162 § 1 i § 2. Na wstępie należy wskazać, że w postępowaniu podatkowym uchybienie terminu zachodzi wówczas, gdy czynność procesowa nie została dokonana przez stronę bądź uczestnika postępowania, w ciągu oznaczonego do tej czynności okresu. Zgodnie z art. 162 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Pozytywna decyzja organu podatkowego w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu uzależniona jest więc od spełniania przez stronę następujących warunków: wystąpienia przez stronę do właściwego organu podatkowego z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, uprawdopodobnienia we wniosku, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawie podnieść należy, że skarżący nie wypełnił przesłanek określonych w art. 162 Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] z naruszeniem 7-dniowego terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. W sprawie bezsprzecznie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] (doręczonej skarżącemu w dniu 8 kwietnia 2013r.) bowiem termin ten upłynął w dniu 22 kwietnia 2013 r. Zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Jak wynika ze znajdującego się na kopercie stempla pocztowego w niniejszej sprawie odwołanie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w G.w dniu 24 kwietnia 2013 r., a więc po upływie 14-dniowego terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia art. 162 § 1 i § 2 doręczonym skarżącemu w dniu 4 lipca 2013 r. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminowi do złożenia odwołania. W dniu 18 lipca 2013 r. skarżący złożył osobiście wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z powyższego skarżący w chwili wysłania odwołania działał w subiektywnym przekonaniu, że robi to w terminie. W przeciwnym wypadku razem z odwołaniem złożyłby wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W ocenie Sądu w tak ustalonym stanie faktycznym organ zasadnie przyjął, że o uchybieniu terminowi skarżący dowiedział w dniu 4 lipca 2013 r., kiedy odebrał postanowienie organu odwoławczego z dnia [...]. Zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływał w dniu 11 lipca 2013 r. Zastosowany przez organ sposób liczenia terminu określonego w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej jest akceptowany w literaturze (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J Zubrzycki, Ordynacja Podatkowa Komentarz 2006, str. 642,P. Pietrasz w: C. Kosikowski, L. Etel, J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja Podatkowa, Warszawa 2013 r., str. 925), jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA; z dnia 24 marca 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 1664/98, LEX nr 38681, z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I FSK 373/08, CBOSA, WSA w Szczecinie z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 899/10, CBOSA,). W tych okolicznościach podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej jest nieuzasadniony. Jak wyżej wykazano termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływał w dniu 11 lipca 2013 r. Tymczasem skarżący wniosek ten złożył dopiero w dniu 18 lipca 2013 r., czyli bez zachowania ustawowego terminu przewidzianego na jego złożenie. Podkreślić przy tym należy, że termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (termin 7-dniowy) jest terminem prekluzyjnym, a to znaczy, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna, a termin nie może zostać przywrócony (art. 162 § 3 Ordynacji podatkowej). Oznacza to zatem, że podatnik nie dopełnił jednej z przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]. Z uwagi przy tym na konieczność łącznego spełnienia wymienionych w art. 162 Ordynacji podatkowej przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej, w tym wypadku wniesienia odwołania, brak spełnienia choćby jednej z nich czynił bezprzedmiotową kwestię rozważenia przez organ podatkowy wystąpienia pozostałych przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie. Mimo niezachowania przez skarżącego 7-dniowego terminu określonego w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej i wobec tego bezzasadności wniosku o przywrócenie terminu, organ w zaskarżonym postanowieniu odniósł się również do podnoszonej przez skarżącego przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się do tej części zaskarżonego postanowienia, Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]. Przede wszystkim stwierdzić trzeba, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się między innymi nagłą chorobę strony lub członka rodziny, która nie pozwoliła na dopełnienie określonej czynności procesowej w terminie. Jednak brak winy przy dokonywaniu tej czynności osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, tj. stosowną argumentacją powinna wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji. Przyjęcie zaprezentowanej konstrukcji prawnej oznacza, że od uznania organu administracji publicznej zależy ocena w jakim stopniu dana informacja uprawdopodabnia fakt przytoczony przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 1999r., IV SA 1153/96, Lex nr 45637). Organ orzekający nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści samego przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2002r., V SA 2320/01, LEX nr 109300). Skarżący we wniosku jako przyczyny uchybienia terminowi do złożenia odwołania wskazał: pobyt w dniach 19-21 kwietnia 2013r. w S., gdzie jego małżonka uczestniczyła w zajęciach ze specjalizacji z zakresu stomatologii dziecięcej, a on zajmował się dziećmi, nadto po powrocie córka bardzo ciężko zachorowała, a on nie dysponował samochodem z powodu kolizji, która miała miejsce w marcu 2013 r. Nie podał jednak, jak długo trwała choroba córki, jaki wpływ na nie złożenie odwołania w terminie miał brak samochodu, a także nie wyjaśnił, dlaczego odwołania nie mógł złożyć w czasie pobytu w S. za pośrednictwem poczty. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący nie przedstawił żadnych dowodów. Wobec powyższego, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.