I SA/Lu 1191/99

WyrokWSA w Lublinie2001-01-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek pouczania podatnika o przepisach prawa, według których powinien prowadzić działalność gospodarczą, w sytuacji gdy podatnik działa w dobrej wierze i w zaufaniu do organów państwa?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie mają obowiązku pouczania podatników o przepisach prawa, według których powinni prowadzić działalność gospodarczą. Obowiązek udzielania niezbędnych informacji, wynikający z art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej, odnosi się do strony postępowania i jest związany z przebiegiem danego postępowania, a także uzależniony od złożenia przez stronę wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji organu podatkowego. Twierdził, że działał w dobrej wierze, składając deklaracje PIT-5 i nie został poinformowany o bezprzedmiotowości założenia księgi podatkowej. Organ podatkowy wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego i zaległość podatkową z powodu niezłożenia zeznania rocznego oraz nieuiszczenia podatku w terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie, a także nie zapłacona w terminie zaliczka na podatek lub rata podatku. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wyjaśnia, że po złożeniu /21-22 stycznia 1998 r./ zawiadomienia i odstąpieniu od zastosowania sankcji karnych uznał, że dopełnił wymaganych formalności. Nikt go nie poinformował, że założenie księgi podatkowej jest bezprzedmiotowe. Skoro chciano go ukarać za nieterminowe założenie księgi, to znaczy, że traktowano go jako podatnika opodatkowanego na zasadach ogólnych. Gdyby wówczas stwierdzono, że zawiadomienie jest bezprzedmiotowe, to już w momencie rozpatrywania podania o ukaranie należało go o tym poinformować. Działał w dobrej wierze, w zaufaniu do organów państwa, składając co miesiąc deklarację PIT-5. (...) W sprawie niniejszej nie jest sporne, że skarżący, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie złożył zeznania rocznego o wysokości uzyskanego przychodu i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, o którym mowa w par. 16 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, wobec czego organ podatkowy uprawniony był do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego /art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych/. Jednocześnie skoro wskutek wszczętego postępowania organ podatkowy stwierdził, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku, korzystając z kompetencji wynikającej z art. 21 par. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, organ ten uprawniony był do określenia zaległości podatkowej. Zgodnie z art. 51 par. 1 i 2 powołanej ustawy - Ordynacja podatkowa zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie, a także nie zapłacona w terminie zaliczka na podatek lub rata podatku. Zauważyć także należy, że organy podatkowe prawidłowo uwzględniły kwoty uiszczone przez skarżącego tytułem zaliczek na podatek dochodowy /na zasadach ogólnych/, jako część należnego podatku zryczałtowanego od przychodów ewidencjonowanych, mającą wpływ na wysokość zaległości podatkowej. Odnosząc się do zarzutów skargi, to żaden z przepisów prawa nie nakłada na organy podatkowe obowiązku pouczania podatników o przepisach prawa, według których powinni prowadzić działalność gospodarczą. Wynikający z art. 121 par. 2 obowiązek udzielania niezbędnych informacji odnosi się do strony postępowania i został związany z przebiegiem danego postępowania oraz uzależniony od złożenia przez stronę wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło