I SA/Lu 12/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Małek WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie Asesor sądowy Jakub Polanowski (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Karolina Orłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2025 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 listopada 2024 r. nr SKO.41/1247/PO/2024 w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz E. B. kwotę 7516 zł (siedem tysięcy pięćset szesnaście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Wójta Gminy G. (dalej: Wójt, organ pierwszej instancji, organ dotujący) z 16 stycznia 2024 r., znak: OŚ.4431.1.2024, sprostowaną postanowieniem Wójta z 29 października 2024 r., znak: OŚ.4431.1.2.2024, 1) określono zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez organ prowadzący dotowaną placówkę N.1 (dalej także: Przedszkole) w kwocie 209.802,95 zł za rok 2021; 2) stwierdzono, że termin naliczenia odsetek należnych od kwoty wymienionej w pkt 1 naliczonych jak dla zaległości podatkowych datuje się od 22 września 2023 r. W uzasadnieniu Wójt podniósł, że Gmina G. (dalej: Gmina) była zobowiązana do dokonania aktualizacji dotacji w przypadku powzięcia wątpliwości co do prawidłowości jej naliczenia. W wyniku aktualizacji, zgodnie za art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm.; dalej: u.f.p.), dotacja udzielona z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrana nienależycie lub w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Za dotacje pobrane w nadmiernej wysokości uznaje się dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w ustawie z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2029 ze zm.; dalej: u.f.z.o.). Do budżetu Gminy zwrotowi podlega ta część dotacji, która została pobrana w nadmiernej wysokości, zatem w sytuacji wypłaty dotacji w nadmiernej wysokości organ ma obowiązek domagać się zwrotu dotacji nadmiernie wypłaconej. Zgodnie zaś z art. 70 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: O.p.), obowiązkiem zwrotu może być objęta dotacja udzielona do 5 lat wstecz. Wójta wskazał, iż skoro Gmina nie prowadzi samorządowego przedszkola, jest zmuszona, zgodnie z art. 10 u.f.z.o., ustalić graniczącą najbliższą gminę prowadzącą przedszkole o najbardziej zbliżonym wskaźniku dochodów podatkowych na jednego mieszkańca w gminie spełniającą warunki określone w pkt 1 i 2 ust. 1 tego artykułu. Porównanie wskaźnika dochodów podatkowych na jednego mieszkańca Gminy do wskaźnika graniczących gmin (J. , N. , S. i M. ) prowadzono w oparciu o dane przedstawiane co roku przez Ministerstwo Edukacji i Nauki (dalej: Ministerstwo). Wobec tego, że aplikacja na stronie Ministerstwa pojawiła się w marcu 2021 r., to przez pierwsze 2 miesiące roku budżetowego dotacja dla przedszkoli niepublicznych była naliczana w oparciu o wysokość dotacji na jedno dziecko przewidziane w gminie, która była przyjęta za podstawę w poprzednim roku. W roku 2020 dotacja dla przedszkoli niepublicznych działających na terenie Gminy była obliczana w oparciu o dane z gminy S., dlatego też przez pierwsze 4 miesiące, tj. styczeń-kwiecień roku 2021 – również w oparciu o te dane. W drugiej połowie marca 2021 r. Ministerstwo udostępniło aplikację elektroniczną podając wykaz gmin uszeregowanych pod względem najbardziej zbliżonego wskaźnika dochodów podatkowych na jednego mieszkańca, z wyszczególnieniem m.in. prowadzonych przez te gminy przedszkoli i szkół. W roku 2021 gminą o zbliżonych dochodach do Gminy była N.. Przy pierwszej aktualizacji dokonano zmiany gminy przyjętej do porównania w celu naliczenia wysokości dotacji na 1 dziecko w Przedszkolu. Z uwagi na to, że gmina N. podała informację o podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli na rok 2021 dopiero 27 kwietnia 2021 r., dotacja za kwiecień 2021 r. została wypłacona jeszcze w oparciu o dane z gminy S.. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wysokość dotacji na dziecko przedszkolne obliczonej z uwzględnieniem danych z gminy S. – po pierwszej aktualizacji – wyniosła 1.277,78 zł x 75% = 958,34 zł i w oparciu o te dane została wypłacona dotacja za okres od stycznia do kwietnia 2021 r. W przypadku oparcia stawki o dane z gminy N. według pierwszej aktualizacji wysokość dotacji na jedno dziecko w przedszkolu wyniosła 833,05 zł x 75% = 624,79 zł miesięcznie. Dlatego dokonano ponownego przeliczenia dotacji za okres od stycznia do kwietnia 2021 r. w oparciu o wydatki bieżące z gminy N. . Ustalono, że dotacja należna wyliczona w ten sposób za wskazany okres winna wynosić 392.992,91 zł (liczba dzieci w miesiącach: styczeń - 158, luty - 157, marzec - 157, kwiecień - 157, łącznie 629 dzieci x 624,79 zł = 392.992,91 zł), a wypłacono 602.795,86 zł w oparciu o dane z gminy S. (łącznie 629 dzieci x 958,34 zł = 602.795,86 zł). W związku z tym, jak wskazał Wójt, różnica pomiędzy dotacją należną a pobraną za okres od stycznia do kwietnia 2021 r. ostatecznie wynosi 209.802,95 zł. Stąd też, po dokonaniu weryfikacji kwoty dotacji dla Przedszkola, skierowano do E. B. – organu prowadzącego Przedszkole (dalej: strona, skarżąca) pismo z 22 czerwca 2021 r. informujące o możliwości dobrowolnego zwrotu nadpłaconej dotacji za okres styczeń-kwiecień 2021 r. oraz rozłożenia należności na raty, a następnie pismo z 30 sierpnia 2023 r. wzywające do zwrotu nadpłaconej dotacji. Z kolei pismem z 4 grudnia 2023 r. wszczęto postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranej dotacji. Organ pierwszej instancji stwierdził, że do chwili wydania decyzji nie zwrócono dotacji. Organ dotujący dodał, że zmiana wysokości dotacji nie była związana z działalnością Przedszkola, dlatego nie było potrzeby przeprowadzenia czynności kontrolnych. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, decyzją z 14 listopada 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej: Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p., art. 10 ust. 1, art. 17 ust. 4, art. 43 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 3 u.f.z.o., utrzymało w mocy decyzję Wójta. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło, że organ pierwszej instancji miał prawo aktualizować kwotę przyznanej dotacji, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 3 u.f.z.o. Wójt prawidłowo dokonał aktualizacji na podstawie art. 10 ust. 1 tej ustawy, posługując się aplikacją ze strony Ministerstwa, która pojawiła się w marcu 2021 r. dotyczącą porównania wskaźnika dochodów podatkowych na jednego mieszkańca Gminy do wskaźnika graniczących gmin. Organ pierwszej instancji prawidłowo wyliczył też kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy dotacją pobraną a dotacją należną. Kolegium stwierdził, że nie są niezasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania podniesione w odwołaniu. Wójt dysponował wystarczającym materiałem dowodowym w postaci wniosków strony o wypłatę dotacji za miesiące od stycznia do kwietnia 2024 r. i w tym zakresie, co do wyliczenia wysokości dotacji, mógł się cofnąć wstecz. Decyzja Wójta jest oparta na niewadliwej podstawie materialnoprawnej. Zdaniem organu odwoławczego, organ dotujący prawidłowo zastosował art. 252 ust. 1 pkt 2 i art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p., zaś to, że organ pierwszej instancji nie skorzystał z regulacji art. 43 ust. 4 i 5 u.f.z.o., nie oznacza, że pozbawia go to możliwości skorzystania z rozwiązań zawartych w ustawie o finansach publicznych. Organ podkreślił, że jego stanowisko w tym zakresie potwierdza wyrok NSA z 9 stycznia 2024 r., I GSK 1676/22. W skardze do Sądu na decyzję Kolegium strona zarzuciła naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 113 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wójta, sprostowanej postanowieniem z 29 października 2024 r., podczas gdy strona złożyła zażalenie na postanowienie o sprostowaniu, która nie zostało rozpoznane, a zatem postanowienie o sprostowaniu nie miało charakteru ostatecznego i nie było prawomocne, co oznacza, że organ odwoławczy nie mógł utrzymać w mocy decyzji sprostowanej tym postanowieniem, co jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; 2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz do jej załatwienia, to jest: - nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, brak zgromadzenia dokumentów budżetowych, które pozwalałyby na określenie, jaką kwotę dotacji za cały rok budżetowy powinna otrzymać skarżąca; - oparcie decyzji Kolegium na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego, jak również niedostatecznym rozważeniu już zebranego w sprawie materiału dowodowego; - dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, w tym przez dowolne i wybiórcze przeanalizowanie dokumentacji, która stanowiła jedyny dowód jaki organy zgromadziły, odniesienie wydanej decyzji do okresu styczeń-kwiecień, podczas gdy dotacja ma charakter roczny i w takim ujęciu winna być rozpatrywana; - brak zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie – nieumożliwienie wypowiedzenia się co do przeprowadzonego postępowania, niewyznaczenie rozprawy administracyjnej oraz niepoinformowanie o zamiarze wydania decyzji przez Kolegium, w tym wydanie decyzji pomimo złożenia przez skarżącą zażalenia na postanowienie Wójta o sprostowaniu, co uniemożliwiło stronie zajęcie końcowego stanowiska w sprawie; 3. art. 15 w zw. z art. 136 § 1 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wskutek nieprzeprowadzenia własnego postępowania dowodowego i oparcie się na ustaleniach Wójta, podczas gdy obowiązkiem Kolegium było wydanie decyzji w przedmiocie odwołania od decyzji Wójta, po uprzednim merytorycznym zbadaniu okoliczności sprawy; 4. art. 34 ust. 1 i 2, art. 43 ust. 4 i 5 u.f.z.o. w zw. z art. 252 ust. 3 u.f.p. poprzez uznanie, że wypłacona dotacja pobrana była w nadmiernej wysokości, podczas gdy pobrana ona została w wysokości należnej, w oparciu o stawki ustalone przez Wójta, a ewentualna aktualizacja stawki dotacji mogła nastąpić wyłącznie na przyszłość, a nie mogła następować wstecz; 5. z ostrożności procesowej - art. 34 ust. 1 i 2, art. 43 ust. 2 pkt 2 u.f.z.o. poprzez błędne uznanie – w świetle metodologii prezentowanej przez organy obu instancji, którą skarżąca kwestionuje – że dotację za okres od stycznia do kwietnia 2021 r. należało przeliczyć stawką dotacji określoną w ramach pierwszej aktualizacji, podczas gdy zasada roczności dotacji jasno wskazuje, że ustalenie dotacji winno nastąpić w oparciu o stawkę dotacji określoną ostatecznie, a zatem w ramach aktualizacji październikowej. W obszernym uzasadnieniu skargi strona rozwinęła argumentację dotycząca podniesionych zarzutów. Podkreśliła dodatkowo, że stosując w sprawie mechanizm z art. 43 ust. 4 i 5 u.f.z.o., który zakłada ustalanie nowej stawki dotacji na przyszłość i rozliczenia ewentualnej niedopłaty lub nadpłaty w miesiącach kolejnych, nowa stawka nie mogła być pomniejszona o więcej niż 25% średniej arytmetycznej dotychczas wypłacanych stawek dotacji. Mając na uwadze te zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie decyzji obu instancji i umorzenie postępowania bądź o uchylenie tych decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Sąd uwzględnił skargę, jednakże większość podniesionych w niej zarzutów była niezasadna. W pierwszej kolejności należało się odnieść do najdalej idących zarzutów skargi wskazujących na konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, wskutek rażącego naruszenia – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 113 § 3 k.p.a., co wynikać miało z utrzymania w mocy decyzji Wójta, sprostowanej postanowieniem tego organu z 29 października 2024 r., które w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie było ostateczne (stało się ostateczne 13 grudnia 2024 r.). Wyjaśnić należy, że jak wynika z ugruntowanego poglądu orzecznictwa, o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należy mówić w razie łącznego spełnienia trzech przesłanek: oczywistości naruszenia prawa, charakteru przepisu, który został naruszony oraz racji ekonomicznych lub gospodarczych, to jest skutków, jakie wywołuje decyzja obarczona taką wadliwością. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (zob. przykładowo jedynie: wyrok SN z 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94; wyroki NSA z: 18 lipca 1994 r., V SA 535/94; 13 września 2012 r., II GSK 1206/11; 27 lutego 2018 r., I OSK 868/16; 15 marca 2018 r., I OSK 2217/17; 12 stycznia 2023 r., I GSK 639/22). W ocenie Sądu, w sprawie nie ma jakichkolwiek podstaw, aby uznać, że decyzja Kolegium jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie sposób bowiem mówić, aby decyzja ta rażąco naruszała jakikolwiek przepis, w tym wskazane przez stronę przepisy art. 113 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że "Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie", a drugi – "Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję". Zdaniem Sądu, w żadnym razie proste zestawienie tych przepisów nie prowadzi do stwierdzenia oczywistej sprzeczności pomiędzy ich treścią a rozstrzygnięciem objętym zaskarżoną decyzją. Niezależnie od tego nie można również mówić o tym, aby w takim przypadku zaskarżona decyzja rodziła skutki niemożliwe do zaakceptowania w państwie prawa. Takiego stanowiska nie uzasadnia też charakter cytowanych przepisów. Orzekanie w postępowaniu odwoławczym w niniejszej sprawie przez Kolegium i w wyniku tego utrzymanie decyzji pierwszej instancji, w sytuacji gdy jeszcze Kolegium nie rozpoznało zażalenia strony na postanowienie Wójta o sprostowaniu powyższej decyzji, nie stanowi więc rażącego naruszenia wskazanych przez stronę przepisów (ani jakichkolwiek innych). W sprawie nie zachodziła również żadna inna z pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Czym innym jest to, że faktycznie organ – dla porządku – powinien był najpierw ocenić prawidłowość sprostowania decyzji, a następnie rozpoznać odwołanie od tej decyzji. Uchybienie to jednak nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, wobec tego, że postanowieniem z 13 grudnia 2024 r., znak: SKO.41/4457/PO/2024, Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Wójta z 29 października 2024 r., znak: OŚ.4431.1.2.2024, prostujące z urzędu omyłkę w decyzji z 16 stycznia 2024 r. W niniejszej Sąd nie jest uprawniony do kontroli tego postanowienia Kolegium. Zauważyć natomiast należy, że wyrokiem z 23 maja 2025 r., I SA/Lu 112/25, Sąd oddalił skargę strony na to postanowienie. Nie są zasadne zarzuty strony skarżącej wskazujące na wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie przez organ. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości zasadnicze okoliczności, które stanowiły podstawę do dokonania przez organ pierwszej instancji aktualizacja stawki dotacji wypłacanej stronie. Przypomnieć należy, że bezspornie mechanizm kalkulacji dotacji wypłaconej stronie za okres od stycznia do kwietnia 2021 r. opierał się na danych gminy S. i stawka tej dotacji – w przeliczeniu na dziecko przedszkolne – wynosiła 1.277,78 zł x 75% = 958,34 zł. Natomiast w wyniku aktualizacji (uwzględniającej dane z gminy N. ) według pierwszej aktualizacji wysokość dotacji na jedno dziecko w przedszkolu wyniosła 833,05 zł x 75% = 624,79 zł miesięcznie. Zarazem ustalono, że dotacja należna wyliczona w ten sposób za wskazany okres winna wynosić 392.992,91 zł (liczba dzieci w miesiącach: styczeń - 158, luty - 157, marzec - 157, kwiecień - 157, łącznie 629 dzieci x 624,79 zł = 392.992,91 zł), a wypłacono 602.795,86 zł (łącznie 629 dzieci x 958,34 zł = 602.795,86 zł). Organ ustalił przy tym prawidłowo wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne uzasadniające konieczność dokonania aktualizacji stawki dotacji. Wskazał, że od stycznia do kwietnia 2021 r. dotacja dla przedszkoli niepublicznych działających na terenie Gminy była obliczana (tak jak w roku poprzednim) w oparciu o dane z gminy S.. Nie jest kwestionowane też, że w drugiej połowie marca 2021 r. Ministerstwo udostępniło aplikację elektroniczną określającą wykaz gmin uszeregowanych pod względem najbardziej zbliżonego wskaźnika dochodów podatkowych na jednego mieszkańca oraz m.in. informacje na temat prowadzonych przez te gminy przedszkoli. W oparciu o te dane organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w roku 2021 gmina N. posiadała najbardziej zbliżone dochody do Gminy w rozumieniu art. 10 ust. 1 u.f.z.o., co obligowało go do uwzględnienia tej okoliczności w sprawie. W świetle bowiem tego ostatniego przepisu, ilekroć w niniejszym rozdziale jest mowa o najbliższej gminie prowadzącej przedszkole, należy przez to rozumieć w przypadku odpowiednio gminy wiejskiej, gminy miejsko-wiejskiej, gminy miejskiej, miasta na prawach powiatu do 150 tys. mieszkańców albo miasta na prawach powiatu powyżej 150 tys. mieszkańców gminę graniczącą: 1) będącą odpowiednio gminą wiejską, gminą miejsko-wiejską, gminą miejską, miastem na prawach powiatu do 150 tys. mieszkańców albo miastem na prawach powiatu powyżej 150 tys. mieszkańców oraz 2) prowadzącą co najmniej jedno przedszkole, w którym zaplanowane wydatki bieżące finansowane z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej nie przekraczają 50% jego zaplanowanych wydatków bieżących, niebędące przedszkolem specjalnym, oraz 3) o najbardziej zbliżonym wskaźniku dochodów podatkowych na jednego mieszkańca w gminie, przez który należy rozumieć najmniejszą wartość bezwzględną różnicy pomiędzy wskaźnikiem dochodów podatkowych na jednego mieszkańca w gminie dotującej i wskaźnikiem dochodów podatkowych na jednego mieszkańca w gminie spełniającej warunki określone w pkt 1 i 2. Stosownie zaś do art. 17 ust. 4 u.f.z.o., w przypadku braku na terenie gminy przedszkola prowadzonego przez gminę, w którym zaplanowane wydatki bieżące finansowane z udziałem środków pochodzących z budżetu UE nie przekraczają 50% jego zaplanowanych wydatków bieżących, niebędącego przedszkolem specjalnym, kwotę dotacji, o której mowa w ust. 3, określa się w wysokości równej 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli w najbliższej gminie prowadzącej przedszkole, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy. Zarazem nie ulega wątpliwości, że skoro informacje o podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli na rok 2021 w gminie N. ujawnione zostały przez tę gminę 27 kwietnia 2021 r., to od maja 2021 r., przy pierwszej aktualizacji organ dotujący zmienił wysokość stawki dotacji, z uwzględnieniem danych z gminy N. . Organ dysponował przy tym – jak zasadnie ocenił organ odwoławczy – wystarczającym materiałem dowodowym do rozstrzygnięcia sprawy, w postaci wniosków strony o wypłatę dotacji za miesiące od stycznia do kwietnia 2024 r. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy obu instancji zebrały materiał dowodowy, który pozwalał na rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Prawidłowo organy te oceniły, że całokształt materiału dowodowego pozwalał na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia poprzez określenie kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. W aktach administracyjnych znajdują się istotne dla wyniku sprawy informacje o aktualnej liczbie uczniów Przedszkola w miesiącach od stycznia do kwietnia 2021 r. podanych przez skarżącą, których organy nie kwestionowały (zob. karty 1-37 oraz 39-49 akt pierwszej instancji). Niezasadne są więc w tym zakresie zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1 i art. 136 § 1 k.p.a. Nie sposób jednocześnie zarzucić Kolegium dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonej dokumentacji, wskutek czego odniesiono wydaną decyzji do okresu styczeń-kwiecień, podczas gdy dotacja ma charakter roczny i w takim ujęciu winna być rozpatrywana. Przepisy art. 34 ust. 1 i 2 u.f.z.o. wskazują na miesięczny sposób przekazywania dotacji. Z przepisów art. 43 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 3 u.f.z.o. wynika zaś, że aktualizacji dotacji wypłaconej skarżącej można było dokonać w dowolnym miesiącu roku budżetowego, gdyż dopuszcza to ustawodawca w przypadku, jaki miał miejsce w niniejszej sprawie, to jest w tzw. "w szczególnie uzasadnionym przypadku". Z uwagi na brzmienie art. 43 ust. 1 pkt 4 u.f.z.o., to jest posłużenie się zwrotem niedookreślonym "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", zdaniem Sądu, odnosi się on również do sytuacji, gdy aktualizacji dokonuje się z powodu ustalenia przez organ dotujący, że doszło do błędnego skalkulowania kwoty dotacji, w tym wskutek błędnego przyjęcia gminy będącej "najbliższą gminą prowadzącą przedszkole" w rozumieniu art. 10 ust. 1 u.f.z.o. Natomiast art. 43 ust. 2 pkt 3 u.f.z.o. stanowi, że w takim właśnie "szczególnie uzasadnionym przypadku", obowiązkiem organu jest dokonanie aktualizacji kwoty dotacji "w dowolnym miesiącu roku budżetowego". Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty skarżącej dotyczące tego, że aktualizacja stawki dotacji w niniejszej sprawie mogła nastąpić wyłącznie "na przyszłość". Pamiętać bowiem trzeba, że celem aktualizacji jest ustalenie jaka dokładnie kwota przysługuje danemu podmiotowi w roku dotowanym. Regulujące to rozwiązanie prawne przepisy dotyczą sytuacji, gdy okoliczności służące do obliczania kwoty podstawowej ulegną zmianie m.in. poprzez obniżenie dotacji. Przyjęcie wypłaty dotacji w dwunastu miesięcznych ratach ma na celu umożliwienie jednostce samorządu terytorialnego bieżącą weryfikację rzeczywistych potrzeb finansowych placówek oświatowych. Dlatego uznanie, że organ dotujący pozbawiony jest w trakcie możliwości weryfikowania zasadności wielkości wypłacanej dotacji, a mógłby to czynić jedynie "na przyszłość" byłoby sprzeczne przede wszystkim z celem tej dotacji, a także ustaloną przez ustawodawcę formą wypłaty w miesięcznych ratach. Właściwa jednostka samorządu terytorialnego, z której budżetu wypłacane są dotacje ma prawo, a nawet obowiązek, bieżącego kontrolowania prawidłowości korzystania z dopłat przez uprawnione podmioty. Natomiast wadliwe jest stanowisko Kolegium, jakoby organ pierwszej instancji nie był obowiązany do uwzględnienia w sprawie regulacji art. 43 ust. 4 i 5 u.f.z.o. Stosownie do pierwszego z tych przepisów, jeżeli wysokość dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, uległa zmianie, suma kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, stanowi różnicę pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji. W myśl zaś ust. 5 tego artykułu, w przypadku wyrównywania kwoty dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, zgodnie z ust. 4, średnia arytmetyczna kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno- wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, może zwiększyć się maksymalnie o 50% albo zmniejszyć się maksymalnie o 25% średniej arytmetycznej części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji. Wykładnia językowa tych przepisów, uzupełniona wynikami wykładni celowościowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, że zasadniczym celem ich wprowadzenia było – co, jak trafnie podniesiono w skardze, wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej – wykluczenie sytuacji, gdy w wyniku aktualizacji kwot dotacji nastąpi zbyt duży spadek miesięcznej kwoty dotacji na ucznia. Zarazem jak wskazał projektodawca, "ma to na celu zapewnienie stabilności finansowej podmiotów dotowanych", zaś wskazany w ustawie maksymalny procentowy prób zmniejszenia dotacji "zapobiegnie na tyle znacznemu spadkowi dotacji, który mógłby być przyczyną problemów z finansowaniem szkoły przez organ prowadzący". Organy orzekające w sprawie nie zastosowały opisanego wyżej uregulowania mającego charakter gwarancyjny dla skarżącej, a orzeczona do zwrotu kwota dotacji przekracza dopuszczone przez ustawodawcę progi maksymalnego zmniejszenia dotacji, powodując istotnie zbyt duże obciążenie strony jako podmiotu dotowanego, w sytuacji, w której wolą prawodawcy było zapewnienie jej minimalnego poziomu ochrony w tym zakresie, który nie został w sprawie zachowany. Zarazem należy podnieść, że przywołany przez Kolegium wyrok NSA z 9 stycznia 2024 r., I GSK 1676/22, został wydany w sprawie, w której "doszło do aktualizacji podstawowej kwoty tej dotacji w ciągu roku, na podstawie art. 43 ust. 4 i ust. 5 u.f.z.o.". Nie może zatem stanowisko w nim wyrażone uzasadniać poglądu o braku podstaw do zastosowania mechanizmu gwarancyjnego wynikającego z tych właśnie przepisów. Podzielić należy jednak stanowisko Kolegium oparte na tymże wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zakresie w jakim organ ten przyjął, że Wójt prawidłowo oparł swą decyzję na art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 pkt 4 u.f.p. Przepisy te potwierdzają, że: dotacje udzielone z budżetu Gminy pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu Gminy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa wyżej (art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p.); dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 252 ust. 3 u.f.p.); organem pierwszej instancji właściwym do wydawania decyzji w odniesieniu do wskazanych w niniejszej sprawie należności jest Wójt (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p.). Jak wyjaśnił NSA we wspomnianym wyżej wyroku z 9 stycznia 2024 r., I GSK 1676/22, gdy "z końcem roku budżetowego, po ostatecznej weryfikacji wysokości zastosowanej stawki dotacji okaże się, że dotacja oświatowa została wypłacona w zawyżonej wysokości, ustawodawca przewidział możliwość zakwalifikowania jej, zgodnie z dyspozycją art. 252 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 u.f.p., jako pobranej w nadmiernej wysokości". Podkreślił przy tym jednoznacznie NSA, że "przepisy u.f.z.o. nie stanowią pełnej regulacji w tym zakresie". W konsekwencji, nie można uznać za zasadne stanowiska skarżącej, które prowadziłoby do tego, że wobec braku zastosowania w sprawie mechanizmu obniżenia wypłacanych miesięcznie kwot dotacji określonego w art. 43 ust. 4 i ust. 5 u.f.z.o. oraz – jak twierdzi strona – braku możliwości stosowania art. 252 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 u.f.p. organ dotujący utraciłby możliwość doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, poprzez nakazanie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Pamiętać trzeba, że co do zasady dotację w części przewyższającej należną kwotę dotacji należy uznać za pobraną w nadmiernej wysokości, którą strona powinna zwrócona Gminie. Nie ma znaczenia w tym zakresie to, że strona spełniła wszystkie ciążące na niej obowiązki ustawowe, w tym fakt, że dotacja została już przez skarżącą wydatkowana i rozliczona. Organ dotujący, w przypadku stwierdzenia, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości, obowiązany był bowiem zastosować procedurę mającą na celu zwrot nienależnej dotacji, zgodnie z art. 252 u.f.p. Bez znaczenia jest to, że stwierdzenie pobrania dotacji w nadmiernej wysokości nastąpiło w związku czy też bez związku z zachowaniem dotowanego (nawet poprzez błąd dotującego). Stosownie do art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.f.p. okoliczność stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości ma charakter zobiektywizowany. Ponadto przepisy ustawy o finansach publicznych dotyczące gospodarowania środkami publicznymi, w tym dochodzenia w określonych przypadkach ich zwrotu (przykładowo art. 252 u.f.p.) mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem organ dotujący musi ich przestrzegać. Stąd też tego rodzaju działania organu nie mogą być skutecznie kwestionowane poprzez zarzuty naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego wskazanych przez skarżącą (zob. wyroki NSA z: 25 stycznia 2023 r., I GSK 1495/22 oraz 9 stycznia 2024 r., I GSK 1763/22). Niewątpliwie organ pierwszej instancji zapewnił stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu, gdyż w zawiadomieniu z 4 grudnia 2023 r. o wszczęciu postępowania (doręczonym pełnomocnikowi strony 19 grudnia 2023 r.) strona została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7. dni od dnia doręczenia zawiadomienia jednak z tej możliwości nie skorzystała. Uchybienie Kolegium polegające na tym, że organ przed wydaniem decyzji nie skierował do strony zawiadomienia w trybie art. 10 § 1 k.p.a. nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy. Wobec tego, że zdaniem Sądu, materiał dowodowy sprawy nie wymagał uzupełnienia, nie można przyjąć, że skarżąca taki wpływ wykazała. Ponadto, jest bezsporne, że materiał dowodowy zgromadzony przed organem pierwszej instancji nie uległ zmianie i był taki sam w sprawie rozpatrywanej z odwołania przed Kolegium. Zatem również z tego powodu nie można mówić w tym przypadku o uchybieniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję. Naruszenie przepisów postępowania przez Kolegium wynikało z błędnego utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji nieuwzględniającej regulacji art. 43 ust. 4 i 5 u.f.z.o. oraz wadliwego uzasadnienia decyzji w tym zakresie. Natomiast uchylenie przez Sąd decyzji organu pierwszej instancji nie było niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Wobec tego, że sprawa nie wymaga uzupełnienia materiału dowodowego, rzeczą organu odwoławczego będzie w toku ponownego rozpoznania sprawy wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia uwzględniającego zastosowanie mechanizmu gwarancyjnego wynikającego z powołanych wyżej przepisów. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni zatem ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wskazane w wyroku. W oparciu o art. 200, art. 205 § 2 i § 4 oraz 206 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.), Sąd orzekł o zwrocie od organu na rzecz strony kosztów postępowania sądowego. Na zasądzoną od organu kwotę składają się: wpis od skargi (2 099 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej (5 400 zł). Orzeczenie w zakresie kosztów postępowania znajduje swe uzasadnienie m.in. w przepisie art. 206 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Treść tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania Sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej proporcji należy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia jej skargi. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodziła opisana w tym przepisie podstawa miarkowania kosztów postępowania. Z uwagi na fakt, że zdaniem Sądu, jedynie w części zarzuty podniesione w skardze okazały się zasadne, to choć uwzględniając skargę orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości, jednocześnie Sąd stwierdził, że zasadnym było odstąpienie od zasądzenia od organu na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania w części obejmującej równowartość połowy wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika strony. W konsekwencji, zamiast wynikającej z przywołanych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości kwoty wynagrodzenia wynoszącej 10 800 zł, zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kwoty 5 400 zł z tytułu zwrotu kosztów wynagrodzenia jej pełnomocnika. Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł, jak w sentencji.