I SA/Lu 122/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzat Fita po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych p o s t a n a w i a zwolnić E. K. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości. Wnioskiem dołączonym do skargi skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na uzasadnienie wniosku podał, że nie ma żadnego majątku, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnych dochodów (od 1 lipca 2013 r. nie pobiera świadczenia rentowego). W codziennej egzystencji pomaga mu najbliższa rodzina. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący wskazał, że nieruchomość w której zamieszkuje należy do córki N. W., która to w całości ponosi koszty jej utrzymania. Żona skarżącego (z którą nie ma ustroju rozdzielności majątkowej) od 12 lat nieprzerwanie przebywa w USA. Małżonkowie nie utrzymują ze sobą kontaktów. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy uznając, że skarżący nie przedstawiła danych dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Od orzeczenia tego skarżący złożył sprzeciw, podnosząc, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, a wszelka pomoc finansowa otrzymywana od dzieci jest zwyczajową pomocą udzielaną w ramach obowiązku alimentacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Tytułem wstępu wskazać należy, że skuteczne wniesienie sprzeciwu przez stroną skarżącą powoduje zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., iż zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Innymi słowy sąd nie ocenia zasadności sprzeciwu i zgodności z prawem postanowienia referendarza sądowego, lecz samodzielnie rozstrzyga o wniosku strony na podstawie oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, które były przedstawione we wniosku i wynikały z dokumentów i oświadczeń przedłożonych przez wnioskodawcę. Dokonując takiej oceny Sąd uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem - jak wynika z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.), dalej p.p.s.a. - o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Mając na uwadze powyższe uregulowanie prawne oraz okoliczności przedstawione we wniosku obrazujące sytuację finansową strony, stwierdzić należy, że kwalifikuje się ona do uzyskania istotnego wsparcia w zakresie związanych ze sprawą kosztów sądowych. Mianowicie w aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się skarżący, koszty sądowe obejmują wpis sądowy w wysokości 500 zł. Oprócz tych kwot skarżący może na kolejnych etapach być zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia (100 zł), skargi kasacyjnej (250 zł) czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku (100 zł). Należy natomiast zauważyć, że skarżący jest osobą nie posiadającą żadnego dochodu, będącą na utrzymaniu swoich dzieci, które ponoszą koszt zakupu lekarstw, żywności i pozostałych niezbędnych w codziennej egzystencji artykułów. Skarżący nie posiada przy tym żadnego majątku, ani przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji przyjąć należało, że uiszczenie występujących w sprawie kosztów sądowych, przekracza zdolności płatnicze skarżącego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.