I SA/Lu 1238/14
PostanowienieWSA w Lublinie2015-04-23
Skład orzekający: Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, której zarząd został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego z powodu skazania członka zarządu prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, powinna zostać odrzucona z powodu braków uniemożliwiających działanie spółki?Ratio decidendi
Skarga spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega odrzuceniu, jeżeli w momencie jej wniesienia w skład organów spółki (zarządu) występują braki uniemożliwiające jej działanie, co ma miejsce w sytuacji, gdy jedyny członek zarządu został prawomocnie skazany za przestępstwo, co skutkuje jego wykreśleniem z rejestru i brakiem skutecznego organu do reprezentacji spółki. Brak ten, jeśli nie zostanie uzupełniony, prowadzi do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w związku z § 2 PPSA.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego. Z uwagi na nieczytelny podpis, spółka została wezwana do usunięcia braków formalnych, w tym do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentacji. W odpowiedzi spółka przedstawiła wydruki z KRS wskazujące, że prezesem zarządu jest M. K. Następnie Sąd uzyskał informację o wykreśleniu M. K. z urzędu z Krajowego Rejestru Sądowego z powodu prawomocnego skazania za przestępstwo oszustwa, co skutkowało zakazem pełnienia funkcji członka zarządu.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono spółce kwotę 100 zł tytułem wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić A. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu.
Skargą z dnia 6 listopada 2014 r. A. Sp. z o.o. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] nr [...]. Z uwagi na nieczytelny podpis widniejący pod skargą, stosownie do zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z dnia 11 grudnia 2014r. wezwano spółkę do usunięcia braków formalnych skargi m.in. do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS), nadto do wyjaśnienia, kto z imienia i nazwiska podpisał skargę w imieniu spółki w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi M. K. złożył pismo z dnia 7 stycznia 2015r. i wskazał, iż jest prezesem zarządu spółki to on podpisał skargą, jako osoba umocowana do reprezentacji spółki. Dołączył także wydruk z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 25 grudnia 2014 r. Na kolejne na wezwanie Przewodniczącej Wydziału I dołączył poświadczony za zgodność z oryginałem pełny odpis z rejestru przedsiębiorców według stanu na dzień 27 stycznia 2015r.
Wydruk z internetowej Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz odpis z KRS zawierały informację, że organem uprawnionym do reprezentacji skarżącej Spółki jest zarząd oraz, że członkiem zarządu jest M. K. działający jako prezes zarządu.
W dniu 18 marca 2015 r. do tutejszego Sądu wpłynęło pismo z Sądu Rejonowego [...] VI Wydział Krajowego Rejestru Sądowego, dotyczące wykreślenia z urzędu danych zawartych w Dziale 2 Rubryce 1 dotyczących członka zarządu A. Sp. z o.o. – M. P. K., z uwagi na otrzymaną informację z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynika, iż jest on skazany za przestępstwa objęte zakresem art. 18 § 2 Ksh. Do pisma załączono odpis postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lutego 2015 r., sygn. [...] o wykreśleniu jego danych z urzędu na podstawie art. 12 ust. 3 i art. 24 ust. 3 i 4 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym.
Z treści postanowienia wynika, że M. K. jest karany wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie sygn. [...] za czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 kk (oszustwo, czyn ciągły). Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 25 czerwca 2014 r. Zatem Sąd przyjął, że z uwagi na karalność w zakresie opisanym w art. 18 § 2 i § 3 Ksh w stosunku do M. K. istnieje zakaz zajmowania funkcji członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, dlatego zamieszczone w rejestrze dane, są niedopuszczalne ze względu na obowiązujące przepisy prawa i należało wykreślić je z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż stosownie do art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.) osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przy czym na podstawie art. 29 ppsa organ lub osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W razie stwierdzenia braków w składzie właściwych organów na podstawie art. 31 § 1 p.p.s.a. sąd wyznacza odpowiedni termin do ich uzupełnienia.
W przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego w tym celu terminu, sąd odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w związku z § 2 p.p.s.a.
Działanie osoby prawnej przez jej organy w postępowaniu sądowym nie jest związane ze zdolnością sądową tej osoby, ale z jej zdolnością procesową w tym sensie, że brak takiego organu (lub brak w jego składzie) uniemożliwia osobie prawnej korzystanie z posiadanej zdolności procesowej.
Ze złożonej informacji z Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, że organem uprawnionym do reprezentacji był jej zarząd, w którego skład jednoosobowo wchodził M. K. Natomiast z uzyskanych przez Sąd informacji wynika, iż w dniu 25 czerwca 2014 r. uprawomocnił się wyrok skazujący M. K. za czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 kk.
Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ksh członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem może być tylko osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego (art. 286 kk) oraz w art. 585(6), art. 587, art. 590 i w art. 591 ustawy (§ 2), przy czym zakaz, o którym mowa w § 2, ustaje z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, jednakże nie może zakończyć się wcześniej niż z upływem trzech lat od dnia zakończenia okresu odbywania kary (§ 3).
Jak podkreślił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 10 stycznia 2008 r. sygn. IV CSK 356/07, zgodnie z art. 201 § 1 Ksh, zarząd prowadzi sprawy spółki z o.o. i ją reprezentuje, ale skoro uprawniona do sprawowania tej funkcji jest tylko osoba fizyczna, to może ona skutecznie to czynić tylko wtedy, gdy nie utraciła zdolności do pełnienia tych obowiązków. Nie posiadając takich uprawnień, nie może skutecznie reprezentować spółki. Osoby prawne dokonują bowiem czynności procesowych przez swoje organy uprawnione do działania w ich imieniu (art. 67 § 1 k.p.c.), czyli osoby mające zdolność do sprawowania funkcji w danym organie.
Dalej wskazać należy, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje zawiesić postępowanie, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jednak obowiązek taki dotyczy wyłącznie postępowań toczących się. O toczącym się postępowaniu można zaś mówić dopiero po skutecznym wniesieniu pisma inicjującego postępowanie. Wszczęcie postępowania następuje na skutek wniesienia skargi lub wniosku, o którym mowa w art. 63 p.p.s.a., czyniących zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a także spełniających inne wymagania określone w przepisach szczególnych.
Podkreślenia wymaga, iż braki w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą mogą powodować różne skutki w zależności od momentu ich ujawnienia. Braki istniejące w chwili wnoszenia skargi skutkują odrzuceniem skargi, a nie zawieszeniem postępowania (por.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 200 - 202 i 450; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 103 -105 i 348; B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2009, s. 281).
Tymczasem, w dacie wniesienia skargi (6 listopada 2014 r.) skarżąca Spółka, jak wynika z dokumentów otrzymanych przez tutejszy Sąd, nie miała zarządu (organu uprawnionego do reprezentacji), gdyż od uprawomocnienia się wyroku z dnia [...] grudnia 2013 r., zatem od 25 czerwca 2014 r., do składu zarządu Spółki nie powołano nowej osoby. Ponieważ Spółka nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej i procesowej, nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych.
Brak organu uniemożliwia działanie osoby prawnej. Fakt, że spółka nadal istnieje, co za tym idzie ma zdolność sądową i zdolność procesową, nie zmienia postaci rzeczy, iż nie mając organu powołanego do jej reprezentacji, jako osoby prawnej, nie mogła realizować tych zdolności, a zatem jej działanie było uniemożliwione.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W myśl natomiast § 2 tego artykułu z powodu m.in. braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony.
W razie stwierdzenia nieprawidłowości, które mają charakter usuwalny, sąd zobowiązuje stronę do usunięcia braków w tym zakresie w wyznaczonym terminie lub podejmuje działania z urzędu, o których mowa w art. 31 § 1 p.p.s.a. W postanowieniu NSA z dnia 15 maja 2007 r., II FSK 261/07, LEX nr 338295, podkreślono, że odrzucenie skargi z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron może nastąpić dopiero wtedy, gdy strona zostanie wcześniej wezwana do uzupełnienia takiego braku, przy czym wezwanie w trybie art. 31 § 1 p.p.s.a. można wystosować wówczas, gdy brak w postaci zdolności sądowej daje się uzupełnić (Komentarz do art.31 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, M. Niezgódka-Medek).
W sprawie niniejszej mamy do czynienia z sytuacją, w której każdorazowo korespondencję odbiera M. K. (k.13, k.20, k.34), co powoduje, że Sąd nie ma możliwości nawiązać w sposób skuteczny kontaktu ze Spółką. Tym samym uznać należy, iż brak jest możliwości doręczenia korespondencji Spółce, stosownie do wymogów z art. 67 § 3 p.p.s.a.
Podsumowując skoro do prowadzenia spraw spółki z o.o. oraz jej reprezentacji uprawniony jest zarząd, a spółka aktualnie nie posiada tego organu przy czym korespondencja nie może zostać skutecznie spółce doręczona, to w sprawie niniejszej zachodzą braki uniemożliwiające działanie spółki.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło