I SA/Lu 1264/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług na październik 2012 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca (ur. 1982 r.) wnioskiem dołączonym do skargi zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku oraz złożonych na wezwanie dokumentów i oświadczeń wynika, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymującą się z dochodów z prac dorywczych w kwocie około 750 zł. Skarżąca mieszka razem z matką i babką w domu jednorodzinnym stanowiącym jej współwłasność (1/3 udziału). Strona wskazała, że matka otrzymuje rentę w kwocie 645 zł, a babka niewielką emeryturę obciążoną dodatkowo zajęciami komorniczymi i wspólnie utrzymują się na bardzo niskim poziomie. Znaczna część środków idzie na ogrzanie domu w którym mieszkają, a który jest zajęty przez komornika i przeznaczony do licytacji. Oprócz wskazanego udziału w prawie własności domu majątek skarżącej stanowią nieściągnięte wierzytelności, które nawet gdyby zostały uregulowane to i tak zostałyby zajęte na poczet zadłużenia jakie posiada wobec banku. Do wniosku skarżąca dołączyła m.in. bankowy tytuł wykonawczy, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, potwierdzenia stanu zadłużenia w banku na kwotę [...]zł oraz historię operacji na koncie kredytowym. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym, o ile wykaże, czyli przedstawi w sposób przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanej powyżej regulacji wynika, że to strona ma przekonać sąd (referendarza sądowego), że znajduje się w wyżej opisanej sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl.). Natomiast w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pomimo nieokreślenia przez ustawodawcę, jakimi względami należy kierować się przy ocenie informacji i oświadczeń strony, sąd ma prawo uznać za niewiarygodne informacje i oświadczenia strony, jeżeli ocena ta będzie opierała się na logicznej i przejrzystej argumentacji, wspartej doświadczeniem życiowym, z której jasno będzie wynikało, jakie twierdzenia strony sąd uznał za nieprawdziwe i z jakich powodów. Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W niniejszej sprawie istnieją bowiem poważne wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej strony, a tym samym brak jest podstaw do uznanie, że spełnione zostały warunki udzielenia żądanego zwolnienia. Jak już wskazano na wstępie, to na stronie ciąży obowiązek wykazania w sposób wyczerpujący i wiarygodny przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego, pochodzące od niej informacje powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, by możliwa była kompleksowa ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. Te natomiast udzielone przez stronę skarżącą nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych. Mianowicie, jak wynika z akt sprawy, skarżąca w chwili obecnej jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Jak wskazała, wcześniej pracowała dorywczo, osiągając dochód w kwocie około 750 zł. Oznacza to, że skarżąca na dzień dzisiejszy nie posiada żadnego dochodu, a osiągany wcześniej (z tytułu prac dorywczych)nie pozwolił jej na poczynienie oszczędności umożliwiających jej bieżące utrzymanie. Jak natomiast wskazała ponosi miesięczne koszty utrzymania takie jak: lekarstwa (150 zł), gaz (50 zł), energia elektryczna (300 zł), abonament TV (20 zł), żywność (200 zł) oraz odzież i środki czystości (ok. 100 zł). Oznacza to, że ponoszone przez stronę wydatki nie znajdują żadnego pokrycia w jej dochodach. Już samo to pozwala uznać twierdzenia skarżącej za niewiarygodne. Z przedstawionej bowiem przez stronę sytuacji wynika, że ponosi ona koszty utrzymania nie posiadając do tego żadnego źródła dochodu, co z kolei uprawnia do stwierdzenia, że skarżąca nie ujawniła źródeł z których czerpie środki na utrzymania. Dużo bardziej wyrazistą okolicznością w kontekście braku dochodów strony jest fakt dokonywania spłat zaciągniętego kredytu. Dla przykładu można podać, że w dniu 19 października 2015 r. na rachunek banku została wpłacona właśnie tytułem spłaty kredytu kwota około 18.000 zł. Zdaniem referendarza sadowego przedstawione okoliczności, wskazują, że oświadczenie skarżącej o jej sytuacji dochodowej jest niepełne, nierzetelne i zupełnie nie odzwierciedla jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Zestawienie dochodów strony z wysokością ponoszonych przez nią wydatków jednoznacznie bowiem świadczy, że skarżąca posiada źródła dochodów, których nie wykazała. Tym samym referendarz sądowy biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego, za niewiarygodne uznaje oświadczenie strony dotyczącej jej sytuacji dochodowej i możliwości płatniczych. Co więcej jeśli skarżącą stać na spłatę kredytu hipotecznego, czego nie można uznać za niezbędna potrzebę życiową, trudno dać wiarę, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowanie. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.