I SA/Lu 1278/15
WyrokWSA w Lublinie2016-03-02
Skład orzekający: Grzegorz Wałejko, Joanna Cylc-Malec, Robert Hałabis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji wymiarowej, gdy strona powołuje się na przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące umorzenia postępowania z powodu przedawnienia, a nie na nadzwyczajne tryby wzruszenia decyzji ostatecznych?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji wymiarowej, ponieważ strona nie powołała się na żaden z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych (wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności, uchylenie lub zmianę decyzji), a przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują innego trybu do wzruszania takich decyzji. Wniosek o uchylenie decyzji na podstawie przepisów stosowanych w toku postępowania podatkowego, a nie w trybach nadzwyczajnych, skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, co zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca B. S. wniosła o uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. określającej jej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok wraz z odsetkami. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, uznając wniosek za bezprzedmiotowy, ponieważ nie został złożony w ramach nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, argumentując m.in. przedawnienie zobowiązania podatkowego i wadliwość decyzji wymiarowej. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) Sędziowie WSA Joanna Cylc-Malec, WSA Robert Hałabis Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia B. S., utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., określającej skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok wraz z odsetkami od nieterminowo uiszczonych zaliczek.
W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że we wniosku z dnia 18 maja 2015 r. pełnomocnik strony zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej o uchylenie decyzji wymiarowej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok oraz odsetek od nieterminowo uiszczonych zaliczek w tym podatku dochodowym.
Organ uzasadniał, że ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej dnia [...] r., została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 3 marca 2004 r. Skarga na tę decyzję została przez WSA w Lublinie oddalona wyrokiem z dnia 16 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 207/04, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt: II FSK 943/05 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
Następnie przytoczył rozstrzygnięcia jakie zapadły w ramach trybów nadzwyczajnych, a dotyczyły tej decyzji ostatecznej. Podał, że decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 31 stycznia 2014 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej dnia [...] r., z uwagi na upływ 5-letniego terminu do złożenia żądania w tym przedmiocie. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej dnia [...] r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 901/14, skargę na tą decyzję oddalił.
W dalszej kolejności skarżąca złożyła w dniu 17 maja 2014 r. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji organu z dnia [...] r.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu z dnia [...] r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy w dniu [...] r. a WSA w Lublinie wyrokiem z dnia 15 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 11/15 skargę na tę decyzję oddalił.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że przekazał, po sprecyzowaniu przez stronę, jej wniosek z dnia 6 marca 2013 r. o umorzenie odsetek za 1996 r. według właściwości do rozpoznania Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w [...]. Podał również, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia prawidłowej wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej za 1996 r., a Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] r., utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. I w tej sprawie WSA w Lublinie wyrokiem z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 527/13 skargę oddalił.
W tych okolicznościach dążąc do ustalenia faktycznego przedmiotu i treści żądania zawartego w piśmie z dnia 18 maja 2015 r. organ wezwał stronę do sprecyzowania zakresu żądania oraz wskazanie jego podstawy prawnej. W odpowiedzi pełnomocnik podał jako podstawę żądania uchylenia decyzji wymiarowych art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 208 § 1 i art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.).
W realiach rozpatrywanej sprawy, organ przyjął więc, że wniosek strony dotyczy uchylenia decyzji ostatecznej, jednakże nie w ramach tzw. trybów nadzwyczajnych, lecz w oparciu o przepisy stosowane w toku postępowania podatkowego.
Odwołując się do regulacji art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej organ argumentował, że aby postępowanie w sprawie administracyjnej mogło się toczyć, przepis prawa musi normować możliwość żądania przez stronę określonego zachowania organu. Natomiast żaden z przepisów Ordynacji podatkowej nie przewiduje możliwości wzruszania decyzji ostatecznych, poza ściśle unormowanymi przypadkami w dziale IV, a konkretnie: rozdział 17 wznowienie postępowania, rozdział 18 stwierdzenie nieważności decyzji, rozdział 19 uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej. Nie istnieje więc, zdaniem organu, sprawa podatkowa, której przedmiotem może być wnioskowane przez podatnika: "uchylenie decyzji wymiarowej wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] r., znak: [...] i utrzymanej w mocy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok oraz odsetek od nieterminowo uiszczonych zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok".
Ponadto organ zauważył, że niewątpliwie upłynął termin pięcioletni o którym mowa w art. 256 § 1 oraz art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi w dniu 3 marca 2004 r. Tym samym 5-letni okres do złożenia wniosku o uchylenie lub zmianę wyżej wymienionej decyzji w trybie nadzwyczajnym, upłynął w dniu 3 marca 2009 r.
Upływ 5 - letniego terminu powoduje zatem, że nie można badać kwestii merytorycznej decyzji, o zmianę, której wnosi strona. Jednakże poza sporem pozostaje kwestia, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. dotyczy określenia zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. oraz odsetek od nieterminowo uiszczonych zaliczek, zatem wykluczone jest stosowanie art. 253 Ordynacji podatkowej (z mocy art. 253b pkt 1 Ordynacji podatkowej).
Podsumowując organ wyjaśnił, że w świetle regulacji art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, przyczyną, z powodu której postępowanie nie może być wszczęte jest między innymi jego bezprzedmiotowość i z taką sytuacja mamy do czynienia w sprawie. Bezprzedmiotowość to brak jest przedmiotu postępowania, to jest samej sprawy, w której organ władny jest rozstrzygać na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach strony.
W sytuacji wystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości organ podatkowy podejmuje orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia i tak też się stało w analizowanej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. S. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz decyzji wymiarowych wydanych w sprawie łącznie z tytułami egzekucyjnymi i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm.), dalej "u.p.e.a."; ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie Dz. U. z 2016 r., poz. 23), Ordynacji podatkowej i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a."), a mianowicie :
1) art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 59 § 1 pkt 9 i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowania tych przepisów z których wynika, że po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego które wygasło, bowiem skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego, powoduje przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji przez wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu administracyjnego, który doprowadził do wadliwego wszczęcia postępowania egzekucyjnego;
2) art. 53a Ordynacji podatkowej poprzez zastosowania go w okolicznościach faktycznych i prawnych do określenia odsetek od nieterminowo uiszczonych zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych, podczas gdy po zakończeniu roku obliczeniowego podatnika, odsetek od zaliczek nie nalicza się - gdyż brak jest do tego podstawy prawnej.
3) art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie tych przepisów w okolicznościach faktycznych i prawnych wygaśnięcia zobowiązania z tytułu przedawnienia;
4) art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a i art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie tych przepisów skutkujących z urzędu wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji wymiarowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. w okolicznościach faktycznych i prawnych wygaśnięcia tegoż zobowiązania z tytułu przedawnienia z dniem 31 grudnia 2002 r., podczas gdy decyzja wymiarowa została wydana dnia [...] r.;
5) art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia pomimo naruszenia tych przepisów przez organ nadzoru jakim jest Dyrektor Izby Skarbowej, w stopniu mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania, wobec jego bezprzedmiotowości spowodowanej wygaśnięciem zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r.;
6) art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że w dacie umorzenia postępowania egzekucyjnego z dnia [...] r., nie nastąpił skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia, podczas gdy, umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 tej ustawy, powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej;
7) art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej poprzez nie uchylenie z urzędu decyzji wymiarowej i nie umorzenie postępowania w niniejszej sprawie, w sytuacji przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r.
8) art. 7 § 3 u.p.e.a. w związku z art. 33 pkt 1 i 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie tych przepisów i odmowę wstrzymania wykonywania czynności egzekucyjnych, w dacie wygaśnięcia zobowiązania, w której niedopuszczalne jest stosowanie środka egzekucyjnego, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany,
9) art. 153 P.p.s.a., poprzez zastosowanie się w zaskarżonym postanowieniu do zasady związania dokonaną wcześniej oceną prawną, w której zaskarżona decyzja wymiarowa w przywołanych postępowaniach administracyjnosądowych nie została rzetelnie skontrolowana w granicach jakie zakreśliła skarga strony.
10) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez nie wyjaśnienie istoty sprawy, to jest nie wykonanie kontroli decyzji ostatecznej pod względem jej zgodności z prawem, w oparciu o którą zostały wydane tytuły wykonawcze i prowadzone jest zaskarżone postępowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do utrzymania w mocy własnego postanowienia w sprawie odmowy uchylenia decyzji wymiarowej wydanej w dacie wygaśnięcia zobowiązania.
W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik skarżącej odwołał się do uchwał NSA w sprawach sygn. akt II FPS 5/09, I FPS 8/13 i II FPS 4/13, jako podstawy zarzutów skargi.
W ocenie pełnomocnika mając na uwadze stan faktyczny i prawny, nie ma żadnej wątpliwości, że zobowiązanie odnośnie odsetek od zaliczek nie uiszczonych w terminie płatności na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1996 r., przedawniło się z dniem 31 grudnia 2001 r, a zobowiązanie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z dniem 31 grudnia 2002 r., zaś decyzja wymiarowa została wydana dnia [...] 2003 r., czyli w dacie wygaśnięcia zobowiązania, co skutkuje, że tytuły wykonawcze wydane w oparciu o tą decyzję - również utraciły swój byt prawny, co stanowi postawę umorzenia tegoż postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie strony nie ma żadnej wątpliwości, że w dacie wydania tytułów wykonawczych w oparciu o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne - obowiązek nie istniał, co stanowi podstawę umorzenia tegoż postępowania egzekucyjnego nie tylko na wniosek, ale przede wszystkim z urzędu z art. 59 § 1 pkt.2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 53a i 70 § 1 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Z wniosku skarżącej o wszczęcie postępowania wynika wyraźnie, że skarżąca wnosiła o uchylenie decyzji wymiarowej wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok oraz odsetek od nieterminowo uiszczonych zaliczek w tym podatku dochodowym. Nie było we wniosku mowy o żądaniu umorzenia prowadzonego obecnie postępowania egzekucyjnego, ani nawet skarżąca nie wspominała, że takie postepowanie jest prowadzone.
Przypomnieć należy, że w rozpatrywanej sprawie decyzja wymiarowa jest ostateczna i prawomocna, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 207/04, oddalił skargę od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt: II FSK 943/05 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
Składając w rozpatrywanej sprawie wniosek o uchylenie decyzji wymiarowej skarżąca powołała się na przepis art. 233 § 1 pkt 2 lit. a), który w postępowaniu odwoławczym jest podstawą do wydania przez organ drugiej instancji decyzji o uchyleniu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i orzeczeniu przez organ drugiej instancji co do istoty sprawy albo o umorzeniu postępowania. Powołała się także na przepis art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, według którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Wskazała również na przepis art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej, według którego zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.
Z uzasadnienia wniosku z dnia 18 maja 2015 r. wynika, że powołanie się na przepisy art. 208 § 1 oraz art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej uczynione zostało w kontekście twierdzenia skarżącej, że zobowiązanie podatkowe przedawniło się z dniem 31 grudnia 2002 r. natomiast decyzja wymiarowa organu pierwszej instancji (Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...]) wydana została dnia [...] r., a więc w sytuacji kiedy należało zastosować wyżej wymienione przepisy Ordynacji podatkowej i umorzyć postępowanie podatkowe. Z uzasadnienia wniosku skarżącej wynika, że w jej ocenie – inaczej niż według ówczesnej oceny organów podatkowych i sądów administracyjnych obydwu instancji - nie wywołało skutecznego przerwania w biegu przedawnienia zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunków bankowych w dniu 22 lipca 2002 r., ponieważ wcześniejsza decyzja wymiarowa będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego została uchylona wyrokiem NSA w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2003 r., sygn. akt I SA/Lu 898/02, co z kolei spowodowało, ze organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Według skarżącej umorzenie postępowania egzekucyjnego w omówionej sytuacji spowodowało uchylenie skutków prawnych podjętych czynności, w tym również skutku w postaci przerwania biegu przedawnienia.
Ponadto według uzasadnienia wniosku skarżącej decyzja wymiarowa w zakresie odsetek została wydana bez podstawy prawnej.
Przypomnieć należy również, że skarżąca próbowała już bezskutecznie doprowadzić do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowej. Jednak Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] r. po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 31 stycznia 2014 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej dnia [...] r., z uwagi na upływ 5-letniego terminu do złożenia żądania w tym przedmiocie. Powyższa decyzja utrzymana została w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 901/14, skargę na tą decyzję oddalił.
W dalszej kolejności skarżąca złożyła w dniu 17 maja 2014 r. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji organu z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu z dnia [...] Decyzja ta został utrzymana w mocy przez organ odwoławczy w dniu [...] r. a WSA w Lublinie wyrokiem z dnia 15 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 11/15 skargę na tę decyzję oddalił.
W tych okolicznościach zrozumiałe jest, że Dyrektor Izby Skarbowej dążąc do ustalenia faktycznego przedmiotu i treści żądania zawartego w piśmie strony z dnia 18 maja 2015 r. wezwał stronę do sprecyzowania zakresu żądania oraz wskazanie jego podstawy prawnej. Ze znajdującego się w aktach sprawy obszernego wezwania wynika, że organ przedstawił możliwe nadzwyczajne tryby wzruszenia decyzji ostatecznych, z podaniem przesłanek wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji oraz uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej, informując jednocześnie, że ten ostatni tryb jest wyłączony z mocy art. 253b pkt 1 Ordynacji podatkowej w stosunku do decyzji ustalającej lub określającej zobowiązanie podatkowe.
W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej wskazał na te same jak wcześniej podstawy żądania uchylenia decyzji wymiarowych, to jest art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 208 § 1 i art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo powołał się na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FPS 8/13, według której uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. postępowania egzekucyjnego, powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, że wydanie decyzji wymiarowej bez podstawy prawnej i z naruszeniem przepisów prawa materialnego jest nie do utrzymania w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej i zasady zaufania do organów podatkowych. W związku z tym w ocenie skarżącej decyzja wymiarowa wydana dnia [...] przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego nie tylko na wniosek podatnika ale przede wszystkim z urzędu.
W związku z powyższymi ustaleniami należy stwierdzić, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na treść art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Według tego przepisu gdy żądanie wszczęcia postępowania podatkowego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W rozpatrywanej sprawie nie ma wątpliwości, że skarżąca nie wnosi o wszczęcie postępowania w którymkolwiek z trybów nadzwyczajnych dających możliwość weryfikacji decyzji ostatecznej. Przekonuje o tym okoliczność, że nadal mimo wezwania skierowanego do niej przez Dyrektora Izby Skarbowej podtrzymała wniosek o uchylenie decyzji wymiarowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej, który w postępowaniu odwoławczym jest podstawą do wydania przez organ drugiej instancji decyzji o uchyleniu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i orzeczeniu przez organ drugiej instancji co do istoty sprawy albo o umorzeniu postępowania.
Zauważyć przy tym należy, że wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie byłoby obecnie możliwe z przyczyn proceduralnych, ponieważ już wcześniej decyzją ostateczną z dnia [...] r., Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 901/14, skargę na tą decyzję oddalił. Zatem w tym zakresie zachodzi powaga rzeczy rozstrzygniętej (res iudicata).
Nie byłoby także możliwe wszczęcie postępowania o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej na podstawie przepisów rozdziału 19 w dziale IV Ordynacji podatkowej, ponieważ taka możliwość wyłączona jest z mocy art. 253b pkt 1 Ordynacji podatkowej w stosunku do decyzji ustalających lub określających wysokość zobowiązania podatkowego.
Treść wniosku skarżącej, jej pisma odpowiadającego na wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej a także zażalenia na postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w pierwszej instancji nie dają jakiejkolwiek podstawy, aby potraktować pismo skarżącej jako wniosek o wznowienie postępowania.
W związku z powyższym organ prawidłowo przyjął, że wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji wymiarowej został złożony poza nadzwyczajnymi trybami wzruszenia decyzji ostatecznych, natomiast przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują żadnego innego trybu do wzruszania takich decyzji.
Dodać należy, że gdyby potraktować pismo skarżącej jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w postępowaniu podatkowym, to oczywiście dotyczyłby takiego wniosku zakaz ponownego orzekania w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (res iudicata). Podobnie zakaz ten dotyczy – jak wcześniej wyjaśniono - ewentualnego ponownego wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji wymiarowej. Natomiast wszczęcie postępowania o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej na podstawie przepisów rozdziału 19 w dziale IV Ordynacji podatkowej nie jest możliwe, ponieważ taka możliwość wyłączona jest z mocy art. 253b pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Podsumowując należy stwierdzić, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił wszczęcie postępowania w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji wymiarowej, ponieważ omówione wyżej przyczyny są takimi innymi przyczynami w rozumieniu art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, z powodu których postępowanie nie może być wszczęte.
W związku z powyższym bezzasadne są wszystkie zarzuty skargi. Dodać należy, że skarżąca w skardze rozszerzyła zakres sprawy wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o uchylenie tytułów wykonawczych, a także zarzucając naruszenie poszczególnych przepisów u.p.e.a. Takie rozszerzenie zakresu sprawy w postępowaniu w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie może mieć żadnego skutku. Postępowanie przed organem podatkowym prawidłowo dotyczyło wyłącznie wyraźnie sformułowanego wniosku o uchylenie decyzji wymiarowej. Nie było w piśmie skarżącej mowy o wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Taki wniosek powinien być skierowany do organu egzekucyjnego, a nie do Dyrektora Izby Skarbowej.
Biorąc pod uwagę omówione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło