I SA/Lu 135/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 16 kwietna 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. I. Ś. wystąpił do tutejszego Sądu ze skargą na opisaną w sentencji decyzję, wnosząc jednocześnie o zwolnienie go od kosztów postępowania sądowego (wpisom od skargi wynosi 100 zł) oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Ze złożonego na tę okoliczność oświadczenia o majątku i dochodach skarżącego wynika, że skarżąca ur. w 1956 r. prowadzi gospodarstwo domowe razem z synem ur. w 1995 r. Żona skarżącego oraz pozostała trójka dzieci wyjechała natomiast za granicę. Rodzina utrzymuje się z prac dorywczych skarżącego przynoszących dochód "pomiędzy 0 zł - 1500 zł". W zakresie majątku wskazał dom o pow. 100 m2 oraz grunty rolne o pow. 3,56 ha. Następnie w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący oświadczył, iż nie zna wysokości dochodów żony, nie prowadzi żadnych upraw i nie otrzymuje dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych. Wskazał również, że nie posiada żadnych maszyn ani pojazdów, tylko budynek mieszkalny o pow. 300 m2 oraz budynek inwentarski o pow. 50 m2. Jednocześnie dołączył wyciąg z rachunku bankowego B. Ś. za okres od 16 stycznia 2014 do 17 lutego 2014 r., decyzję wymiarową na podatek rolny za 2014 r. (60 zł w czterech ratach), faktury VAT za energię elektryczną (na kwotę 21,27 zł, 97,66 zł, i 110,15 zł) oraz przedsądowe wezwanie do zapłaty za wodę w wysokości 118,18 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowieni adwokata. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy w takim zakresie osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Co przy tym istotne owo wykazanie polegać ma w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że poniesienie kosztów postępowania nie jest możliwe. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 13 marca 2014 r. (sygn. akt I FZ 70/14) treść powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron oczekuje się aktywnej postawy przejawiającej się głównie w dostarczeniu wszelkich żądanych dokumentów źródłowych, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na ich podstawie musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że strona nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania. Obowiązek takiej właśnie współpracy z Sądem nakłada na stronę przepis art. 255 p.p.s.a. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób pełny i przekonywujący, celowo składając jedynie ta dokumenty i oświadczenia, które miały na celu ukazanie sytuacji skarżącego w sposób przemawiający na rzecz przyznania mu prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie nie jest jednak możliwe w sytuacji gdy przedstawiona przez stronę sytuacja materialna i finansowa budzi jakiekolwiek wątpliwości, których strona mimo wezwania nie usuwa. Przede wszystkim skarżący przedłożył wciąg z posiadanego przez jego żonę rachunku bankowego, obejmujący tylko jeden miesiąc, a nie trzy, jak wskazano w wezwaniu. W tej sytuacji zasadnie można mieć wątpliwość, czy jednak na dany rachunek w pominiętym okresie nie wpływały określone kwoty pieniężne, które wnioskodawca mógł podejmować lub przelewać na rzecz innych podmiotów. Jest to tym bardziej uzasadnione, jeśli uwzględni się, że rachunek ten należy do żony skarżącego, a skarżący nie jest osobą zatrudnioną uzyskująca dochód z tego tytułu. Ponadto na rachunku tym w dniu 17 stycznia 2014 r., tj. przed wniesieniem skargi zalegała kwota 610,49 zł. Ponadto niewyjaśniona została sytuacja dochodowa małżonki skarżącego. Oświadczył on jedynie, że nie są mu znane dochody żony, która "prawdopodobnie" pracuje w Londynie. Twierdzeń tych nie można jednak obdarzyć wiarą. Przede wszystkim skarżący pozostaje w związku małżeńskim. Małżonkowie mają natomiast względem siebie obowiązek pomocy wynikający z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który trwa tak długo jak długo istnieje małżeństwo. Wzmiankowany obowiązek obejmuje również prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów. Tymczasem, jak wskazano, skarżący w żaden sposób nie przedstawił aktualnej sytuacji finansowej swojej małżonki. Za niewiarygodne należało również uznać oświadczenie skarżącego odnośnie osiągniętego w okresie ostatnich trzech miesięcy dochodu z tytułu wykonywanych prac dorywczych. Wskazując mianowicie, że nie osiągnął żadnego dochodu, nie wyjaśnił skąd czerpał środki na bieżące utrzymanie rodziny (rachunki za media, odzież, żywność, środki czystości itp.). Konkludując, skoro zatem w realiach niniejszej sprawy skarżący poprzez unikanie jednoznacznego wyjaśnienia wskazanych kwestii uniemożliwił dokonanie dokładniejszej oceny jego sytuacji, to zdaniem referendarza sądowego, przyznanie mu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Z tych względów referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, iż jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na tej podstawie postanowiono jak w sentencji.