I SA/Lu 147/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lipca 2008 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2006 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. nakazuje ściągnąć od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarbu Państwa – kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę [...] tytułem wpisu od skargi, od uiszczenia którego skarżąca została zwolniona; IV. przyznaje adwokatowi I. B. wynagrodzenie w kwocie [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrot wydatków w kwocie [...], które wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. I SA/Lu 147/08 UZASADNIENIE 1. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. Ł., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. / utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] o ustaleniu M. Ł. łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2006 w kwocie 1 209 zł za zabudowaną nieruchomość gruntową, położoną w L. przy ul. Ł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniało, że zgodnie z art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne / Dz. U. z 2005 r. Nr 40, poz. 2027 ze zm. / podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z ewidencji gruntów i budynków wynika, że M. Ł. mocą umowy z 19 grudnia 2005 r./ akt notarialny rep. [...] / stała się właścicielem zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w L. przy ul. Ł.. Ta działka jest użytkiem rolnym w części o powierzchni 0,1386 ha. W części o powierzchni 1655 m² ma przypisany symbol ewidencyjny Bi / inne tereny zabudowane /. Działka jest zabudowana budynkiem mieszkalno - usługowym o całkowitej powierzchni użytkowej 733,92 m². W dniu 7 kwietnia 2005 r. Wydział Architektury i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta potwierdził przyjęcie wniosku – zgłoszenia J. Ł./ poprzedniego właściciela / w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku usługowo – produkcyjno - biurowego na budynek usługowo - mieszkalny. W piśmie z 27 czerwca 2007 r. podał, że na podstawie dokumentacji projektowo - budowlanej powierzchnia pomieszczeń usługowych to 51,10 m². Ich wysokość przekracza 2,20 m. W tych okolicznościach faktycznych Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, że powierzchnia 0,1386 ha to grunt rolny, który nie jest gospodarstwem rolnym i podlegał opodatkowaniu podatkiem rolnym według stawki 139,40 zł za hektar. Powierzchnia gruntu 1655 m² o symbolu ewidencyjnym Bi podlegała opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki 0,32 zł za m², przewidzianej dla gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. W ocenie organu podatkowego budynek mieszkalno - usługowy podlegał opodatkowaniu stawką dla budynków mieszkalnych 0,54 zł za 1 m², z wyjątkiem powierzchni 51,10 m², to jest powierzchni usługowej budynku mieszkalno – usługowego. Powierzchnia usługowa budynku mieszkalno - usługowego podlegała opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki 5,71 zł za 1 m² dla budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. M. Ł. nie figuruje w ewidencji przedsiębiorców. Część budynku o charakterze usługowym nie jest w posiadaniu przedsiębiorcy i nie jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze tytułem podstawy prawnej rozstrzygnięcia podatkowego wskazało art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm. – dalej u.p.o.l. /, uchwałę Nr 827/XXXV/2005 Rady Miasta z 17 listopada 2005 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2006 r. / Dz. Urz. Województwa Lubelskiego Nr 243, poz. 3769 ze zm. /, Komunikat Prezesa GUS z 17 października 2005 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres pierwszych trzech kwartałów 2005 r. / M. P. Nr 62, poz. 867 /. Samorządowe Kolegium Odwoławcze argumentowało, że organ podatkowy nie jest uprawniony do przyjmowania w decyzjach podatkowych innego nazewnictwa przedmiotów opodatkowania niż przyjęte w przepisach prawa materialnego, w uchwale Rady Miasta. Powołana uchwała Rady Miasta z 17 listopada 2005 r. w § 1 wyraźnie rozróżnia: - grunty i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, - grunty i budynki pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, - budynki mieszkalne. Dla każdego z tych przedmiotów opodatkowania przewiduje odrębną stawkę podatku. W tej sprawie część gruntu i część budynku zostały opodatkowane jako pozostałe, nie jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ podatkowy nie kwestionuje twierdzenia M. Ł., że grunt i budynek, to przedmioty opodatkowania niezajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. 2. M. Ł. złożyła skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 2 a, art. 5 ust. 1 pkt 2 e u.p.o.l. Argumentowała, że organ podatkowy pominął stan faktyczny. Grunt i budynek nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Nie jest możliwe prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej na opodatkowanej nieruchomości ze względów technicznych i prawnych. Powierzchnia 51,10 m² budynku jest powierzchnią mieszkalną, ponieważ tak jest użytkowana. Inny sposób użytkowania nie jest możliwy ze względów technicznych i prawnych. Wszystkie zainstalowane media na tej nieruchomości są przystosowane tylko do obsługi obiektu mieszkalnego. Dlatego cały budynek podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako mieszkalny. Powierzchnia działki w wymiarze 1655 m² o symbolu ewidencyjnym Bi jest w części zajęta pod budynek mieszkalny, w części stanowi drogę dojazdową do tego budynku, w części stanowi podwórko przed budynkiem mieszalnym. Ta powierzchnia gruntu nie ma żadnego związku z działalnością gospodarczą. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko i argumentację, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Jednak nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne. 5. Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków w rozpatrywanym roku podatkowym przedmiot opodatkowania stanowił własność M. Ł. Obejmował: - działkę gruntu o numerze ewidencyjnym [...], położoną w L. przy ul. Ł. o powierzchni 0,3041 ha, w tym 0,1386 ha o symbolu ewidencyjnym R i 0,1655 ha o symbolu ewidencyjnym Bi; - budynek położony na działce [...] opisany w ewidencji budynków jako mieszkalno – usługowy o całkowitej powierzchni użytkowej 733,92 m². Zgodnie z dokumentacją projektową sporządzoną dla opisanego budynku mieszkalno - usługowego, powierzchnia pomieszczeń usługowych to 51,10 m². Ich wysokość to od 2,90 m do 3,05 m. Pozostała powierzchnia użytkowa budynku jest mieszkalną i jest wykorzystywana na cele mieszkalne. Skarżąca M. Ł. nie prowadzi działalności gospodarczej. Grunt i budynek w żadnej części nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Te okoliczności faktyczne nie były przedmiotem sporu skarżącej z organem podatkowym. 6. Ma rację organ podatkowy, kiedy rozważania prawne rozpoczyna od powołania art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne / Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm. / i na tej podstawie prawnej stwierdza, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są podstawą wymiaru podatków. Za stanowiskiem prawnym w sprawie II FSK 326/06 należy wskazać, że w myśl art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że wymiar podatku od nieruchomości powinien być dokonywany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Z tego stanowiska prawnego organ podatkowy nie wyprowadził prawidłowych wniosków, ocen przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. Treść art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oznacza, że kiedy organ podatkowy dokonuje oceny prawnej między innymi przedmiotu opodatkowania, to powinien treść ewidencji gruntów i budynków wykładać w zgodzie z przepisami o sposobie jej prowadzenia. Kiedy organ podatkowy ustalił, że ewidencja budynków opisuje przedmiot opodatkowania jako budynek mieszkalno – usługowy, to nie mógł pominąć przy ocenie prawnej tego przedmiotu opodatkowania rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków / Dz. U. Nr 38, poz. 454 /, wydanego na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z § 63 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku stanowiącego część składową gruntu są między innymi: - oznaczenie funkcji podstawowej budynku / pkt 5 /, - łączne, wyrażone w m2, pole powierzchni użytkowej wszystkich lokali w budynku / pkt 13 lit. a /, pomieszczeń przynależnych do lokali / pkt 13 lit. b /. Zgodnie § 65 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków ze względu na podstawową funkcję użytkową budynki dzieli się na następujące rodzaje: 1/ budynki mieszkalne, 2/ budynki przemysłowe, 3/ budynki transportu i łączności, 4/ budynki handlowo-usługowe, 5/ zbiorniki, silosy i budynki magazynowe, 6/ budynki biurowe, 7/ budynki szpitali i zakładów opieki medycznej, 8/ budynki oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe, 9/ budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa, 10/ inne budynki niemieszkalne. Zgodnie z § 65 ust. 2 powołanego rozporządzenia przynależność budynku do odpowiedniego rodzaju ustala się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych, wprowadzonej na podstawie przepisów o statystyce publicznej. Te zasady normuje rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych KŚT / Dz.U. Nr 112, poz. 1317 ze zm. /. To rozporządzenie do grupy 1 zalicza budynki, lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu niemieszkalnego. W tej grupie wyróżnia podgrupy: - budynków niemieszkalnych o symbolu 10, - budynków mieszkalnych o symbolu 11 - lokali, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu niemieszkalnego o symbolu 12. W podgrupie budynków niemieszkalnych o symbolu 10 wyróżnia rodzaje / nawiasy podają symbole przypisane wyodrębnionemu rodzajowi /: - budynki przemysłowe / 101 /; - budynki transportu i łączności / 102/; - budynki handlowo – usługowe / 103 /; - zbiorniki, silosy i budynki magazynowe / 104 /; - budynki biurowe / 105 /; - budynki szpitali i zakładów opieki medycznej / 106 /; - budynki oświaty, nauki, i kultury, budynki sportowe / 107 /; - budynki produkcyjne, usługowe, gospodarcze dla rolnictwa / 108 /; - inne budynki niemieszkalne / 109 /. W podgrupie budynków mieszkalnych o symbolu 11 wyróżnia jedynie rodzaj budynków mieszkalnych / symbol 110 /. Powołane rozporządzenie w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych w części III zawiera uwagi szczegółowe odnośnie zaliczenia budynku do właściwej grupy, podgrupy, rodzaju. Uwagi szczegółowe zawierają wskazanie, że w przypadku budynków o różnym przeznaczeniu o zaliczeniu do właściwej podgrupy i rodzaju decyduje główne jego przeznaczenie. Budynki mieszkalne / grupa 1, podgrupa 11, rodzaj 110 / opisuje jako obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W tym stanie prawnym organ podatkowy zasadnie zwrócił uwagę, że opis budynku w ewidencji gruntów / mieszkalno-usługowy / nie był wystarczający dla prawidłowej oceny prawnej przedmiotu opodatkowania. Obok funkcji podstawowej obejmował funkcję dodatkową. W tych okolicznościach organ podatkowy prawidłowo skorzystał z informacji organu, dysponującego dokumentacją projektową budynku mieszkalno – usługowego dla ustalenia powierzchni mieszkalnej oraz usługowej budynku. Dopiero całokształt tak zgromadzonych dowodów pozwalał organowi podatkowemu ocenić, która z funkcji budynku ujawnionych w ewidencji budynków jest podstawową według stanu ewidencyjnego, opisuje przedmiot opodatkowania i decyduje o prawnej ocenie przedmiotu opodatkowania. Przyjmując dotychczasowe, niesporne ustalenia organu podatkowego, to powierzchnia 682,82 m² budynku mieszkalno – usługowego / 733,92 m² - 51,10 m ² / z całkowitej powierzchni użytkowej 733, 92 m ² jest mieszkalną, wykorzystywaną przez podatnika na cele mieszkalne. Te ustalenia prowadzą do oceny prawnej, że ewidencja budynków ujawniła funkcję mieszkalną budynku jako podstawową, opisującą przedmiot opodatkowania. Powierzchnia usługowa nie wyznaczyła podstawowej funkcji budynku. To oznacza, że na podstawie stanu ewidencyjnego przedmiot opodatkowania jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.a u.p.o.l. Powierzchnia usługowa budynku 51, 10 m² , przy całkowitej powierzchni użytkowej 733,92 m², sama nie dała podstawy zaliczenia przedmiotu opodatkowania do kategorii budynków niemieszkalnych. Jej rozmiar nie wykluczył zaliczenia przedmiotu opodatkowania do kategorii budynków mieszkalnych. Opodatkowanie powierzchni budynku mieszkalnego / całej bądź części / z wyłączeniem stawek dla budynków mieszkalnych przewiduje art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.b u.p.o.l. / § 1 pkt 2 lit.b uchwały Rady Miasta 827/XXXV/2005 /. To wyłączenie obejmuje budynki mieszkalne, ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Brzmienie całego art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. / § 1 pkt 2 uchwały Rady Miasta 827/XXXV/2005 / prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie w każdym przypadku wyłączył powierzchnię usługową w budynku mieszkalnym z opodatkowania stawką dla budynków mieszkalnych. Dlatego organ podatkowy nieprawidłowo sporną powierzchnię usługową 51, 10 m² w budynku mieszkalnym o powierzchni mieszkalnej 682,82 m ², poddał reżimowi opodatkowania z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.e u.p.o.l. w związku z § 1 pkt 2 lit.i uchwały Rady Miasta Nr 827/XXXV/2005. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.e u.p.o.l. stanowi o stawce dla "pozostałych" budynków lub ich części, to jest nieobjętych zakresem art. 5 ust.1 pkt 2 lit.a do lit.d rozważanej ustawy / § 1 pkt 2 lit.a do lit.h uchwały Nr 827/XXXV/2005 /. Natomiast w tej sprawie cały przedmiot opodatkowania to budynek mieszkalny z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l. / § 1 pkt 2 lit.a uchwały Nr 827/XXXV/2005 /. Okoliczność, że w budynku mieszkalnym część powierzchni użytkowej to powierzchnia usługowa / której wielkość nie wykluczyła zaliczenia przedmiotu opodatkowania do budynków mieszkalnych / sama nie prowadzi do skutków podatkowych innych niż te wynikające z głównego, mieszkalnego przeznaczenia, sposobu wykorzystywania budynku i sama nie uzasadnia opodatkowania stawką inną niż przewidziana dla budynku mieszkalnego. 7. Ma rację organ podatkowy, kiedy stwierdza, że ta powierzchnia działki [...], która jest oznaczona symbolem ewidencyjnym Bi / inne tereny zabudowane w rozumieniu § 68 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków /, to przedmiot opodatkowania z art. 2 ust. 1 pkt 1 według stawki z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.l. w związku z § 1 pkt 1 lit. c uchwały Rady Miasta Nr 827/XXXV/2005. Argumenty skarżącej nie podważają legalności stanowiska organu podatkowego w tym zakresie. Ta powierzchnia przedmiotu opodatkowania nie jest objęta zakresem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a – b u.p.o.l / § 1 pkt 1 lit. a – b uchwały Nr 827/XXXV/2005 /. Wbrew zarzutowi skargi organ podatkowy nie opodatkował tej powierzchni gruntu jako zajętej czy związanej z działalnością gospodarczą. 8. Ma rację organ podatkowy, kiedy stwierdza, że ta powierzchnia działki [...], która jest oznaczona symbolem ewidencyjnym R / grunty orne w rozumieniu § 68 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków / i nie przekracza 1 ha, podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym / Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm. dla rozpatrywanego stanu prawnego /. Ta część rozstrzygnięcia podatkowego nie była przedmiotem sporu podatnika z organem. 9. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji ma podstawę prawną w art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 223 § 2 w związku z art. 200 oraz art. 250 tej ustawy.