I SA/Lu 15/05
PostanowienieWSA w Lublinie2005-01-06
Skład orzekający: Danuta Małysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowania administracyjnego, która dotyczy jej indywidualnych praw i obowiązków, postępowanie sądowe powinno zostać umorzone, czy też kontynuowane z udziałem spadkobierców?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie dotyczącej indywidualnych praw i obowiązków zmarłego podatnika, takich jak umorzenie zaległości podatkowej, podlega umorzeniu. Prawo do żądania umorzenia zaległości podatkowej nie jest prawem majątkowym przechodzącym na spadkobierców, a ich odpowiedzialność za zaległości spadkodawcy jako osoby trzecie jest orzekana w odrębnym postępowaniu. W związku z tym, wynik postępowania nie dotyczy interesu prawnego spadkobierców.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości w podatku dochodowym za 1991 rok. W trakcie postępowania przed NSA (a następnie WSA) zmarł pierwotny skarżący. Po ustaleniu spadkobierców, sąd administracyjny rozpoznał sprawę i postanowił umorzyć postępowanie, uznając, że kwestia umorzenia zaległości podatkowej dotyczy wyłącznie osoby zmarłego i nie przechodzi na spadkobierców.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 stycznia 2005 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2005 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. W., A. J. G., M. K. W., Ł. H. W., A. M. W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku dochodowego za 1991 rok postanawia - umorzyć postępowanie.
Skargą z dnia 14 lutego 1997 roku T. W. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie decyzję Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...], odmawiającą uwzględnienia jego wniosku o umorzenie zaległości w podatku dochodowym za rok 1991.
Dnia 30 lipca 1998 roku Sąd powziął wiadomość o tym, że T. W. zmarł. Wobec tego, postanowieniem z dnia 17 sierpnia 1998 roku postępowanie w sprawie zostało zawieszone na podstawie art.92 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.59 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn.zm./.
Z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn. zm./ i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne, a to zgodnie z art.3, art.85 i art.106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/. Stosownie przy tym do art.97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądem właściwym w niniejszej sprawie jest, zgodnie z art.13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
Na wezwanie Sądu, pismem z dnia 29 grudnia 2004 roku żona zmarłego T. W. – G. wskazała, iż spadkobiercami po T. W. są, zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Lubartowie z dnia 19 maja 2000 roku, w sprawie I Ns 197/00, G. W., córka zmarłego A. J. G. oraz jego wnuki M. K. W., Ł.H. W. i A. M.W..
Wskazanie spadkobierców pozwoliło na podjęcie zawieszonego postępowania stosownie do art.128 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co było konieczne, gdyż w czasie, gdy postępowanie jest zawieszone sąd może podejmować jedynie czynności zmierzające do podjęcia postępowania lub wstrzymania wykonania aktu lub czynności /art.127 § 3 powołanej ustawy/.
Natomiast rozpoznając sprawę z udziałem spadkobierców skarżącego stwierdzić należało, że postępowanie podlega umorzeniu.
Jak wskazano wyżej, przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest rozstrzygnięcie o możliwości skorzystania przez skarżącego z instytucji prawnej umorzenia zaległości podatkowej, regulowanej art.31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 roku o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. Nr 108 z 1993r., poz.486 z późn.zm./, w odniesieniu do zaległości podatkowej w podatku dochodowym za 1991 rok, a więc powstałej przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn.zm./. Przepisy tej ostatniej ustawy przewidują wprawdzie odpowiedzialność spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawców na określonych w kodeksie cywilnym zasadach odpowiedzialności za długi spadkowe i stanowią, że w razie śmierci strony w toku postępowania jest ono kontynuowane z udziałem jej spadkobierców /art.97 § 1, art.98 § 1, art.100 i nast./, jednakże z mocy art.332 tej ustawy do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w powołanej wyżej ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Zgodnie z przepisami ustawy o zobowiązaniach podatkowych i kodeksu postępowania administracyjnego po śmierci podatnika jego spadkobierca nie staje się stroną prowadzonego w stosunku do spadkodawcy postępowania podatkowego, a jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spadkodawcy jest, zgodnie z art.40 i art.44 tej ustawy, odpowiedzialnością osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe, o której organ podatkowy orzeka w odrębnym postępowaniu. W świetle przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych z samego tylko posiadania statusu spadkobiercy nie odpowiada się zatem za zaległości podatkowe spadkodawcy i nie ma podstaw do uznania spadkobiercy za stronę postępowania podatkowego toczącego się uprzednio z udziałem spadkodawcy.
Także jeśli chodzi o żądanie umorzenia zaległości podatkowych, to nie jest to majątkowe prawo podatkowe, które przechodzi na spadkobierców odpowiadających za zaległości podatkowe spadkodawcy jako osoby trzecie.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że przedmiot niniejszego postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a wynik tego postępowania nie dotyczy interesu prawnego spadkobierców. Uzasadnia to umorzenie postępowania na zasadzie art.161 § 1 pkt 2 i § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło