I SA/Lu 15/13

I SA/Lu 15/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia przyznać A. B. prawo pomocy i zwolnić od kosztów sądowych. I SA/Lu 15/13 UZASADNIENIE Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych. Z twierdzeń skarżącej i przedłożonych dokumentów wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe z dziećmi – R. i K.. Dzieci uczą się. Uzyskuje miesięcznie dochód w kwocie 800 zł z tytułu najmu oraz po 1000 zł alimentów na każde dziecko. Ma udział do 2/3 części w nieruchomości zabudowanej domem o powierzchni 180 m² oraz wspólną z mężem działkę budowlaną o powierzchni 30 arów. Udział w zabudowanej nieruchomości jest obciążony hipoteką na rzecz organu podatkowego, a w odniesieniu do działki niezabudowanej organ podatkowy skierował wniosek o wpis hipoteki przymusowej. Od października 2012 r. nie prowadzi działalności gospodarczej z uwagi na trudną sytuację na rynku. Stałe miesięczne koszty utrzymania wynoszą od 2600 zł do 3000 zł. W utrzymaniu pomaga skarżącej rodzina. Dochód z działalności gospodarczej za 2012 r. uzyskała w wysokości rzędu 17.700 zł i pokrył wcześniejszą stratę na poziomie 12.500 zł. W październiku 2012 r., na zakończenie działalności gospodarczej, sprzedała solarium za kwotę 10.000 zł i ta kwota stanowiła zasadniczą część przychodu z działalności gospodarczej w 2012 r. Tę kwotę przeznaczyła na spłatę wcześniejszych zobowiązań. Kwota ze sprzedaży mieszkania w Warszawie (898.000 zł) została przeznaczona na spłatę kredytu hipotecznego, na rozliczenia z mężem oraz na życie. W lutym 2013 r. skarżąca uzyskała kredyt w kwocie 8.000 zł. Okres kredytowania wynosi dwa lata. Zgodnie z harmonogramem spłat miesięczna kwota spłaty to od 454 zł do 378 zł. Wniosek skarżącej zawiera żądanie osoby fizycznej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.12.270 - p.p.s.a.). Dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie skarżąca powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd, rozpatrując wniosek po sprzeciwie od postanowienia z dnia 31 stycznia 2013 r., postanowieniem z dnia 28 marca 2013 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Stanął na stanowisku, że skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny braku możliwości poniesienia kosztów sądowych, na tym etapie wpisu od skargi w kwocie 1707 zł. W świetle twierdzeń skarżącej regularnie uzyskuje miesięczne dochody w kwocie 2800 zł, które w całości przeznacza na bieżące, konieczne utrzymanie jej samej i dzieci (2600 zł do 3000 zł miesięcznie). Jednak w lutym 2013 r. skarżąca zdecydowała się na zaciągnięcie kredytu, z którym wiąże się dodatkowy wydatek na poziomie od 450 zł do 370 zł miesięcznie. Skoro skarżąca zdecydowała się na takie dodatkowe obciążenie finansowe w skali miesiąca, to dostrzega w swojej sytuacji materialnej jeszcze inne źródła środków finansowych, ponad alimenty na rzecz dzieci i czynsz z tytułu najmu. To oznacza, że sytuacja materialna skarżącej nie została przedstawiona w sposób zupełny przy ubieganiu się o prawo pomocy w zakresie kosztów sądowych. Przy ocenie możliwości finansowych skarżącej nie można także pomijać, że działalność gospodarcza za 2012 r. przyniosła istotne środki finansowe, nawet po pokryciu straty. Porównanie wysokości miesięcznych dochodów skarżącej z wysokością miesięcznych stałych wydatków na bieżące utrzymanie i na spłatę kredytu (podawane przez skarżącą i wynikające z przedłożonych dokumentów) prowadzi do wniosku, że skarżąca nie przedstawiła w sposób zupełny swojej sytuacji materialnej. Sąd I instancji ocenił, że w takiej sytuacji przyznanie wnioskowanego prawa pomocy byłoby dowolnym, pozbawionym ustawowych przesłanek, przerzuceniem ciężaru kosztów sądowych na współobywateli. Sąd II instancji, rozpatrując zażalenie skarżącej, uchylił postanowienie z dnia 28 marca 2013 r. postanowieniem z dnia 22 maja 2013 r. i przekazał wniosek do ponownego rozpoznania, sygn. akt II FZ 293/13. W motywach podał, że zarówno z informacji podanych przez skarżącą, jak i z załączonych przez nią dokumentów wynika, że nie jest to nowy kredyt, lecz konwersja dotychczasowego zadłużenia karty kredytowej na kredyt spłacany ratalnie. Decyzję podjętą przez skarżącą w tym zakresie należy uznać za jak najbardziej prawidłową, gdyż brak spłaty zadłużenia na karcie kredytowej powoduje naliczanie odsetek karnych, których wysokość (21%) jest większa aniżeli koszty kredytu spłacanego ratami (14%). Tym samym uznać należy, że skarżąca decydując się na takie rozwiązanie podjęła starania zmierzające do poczynienia oszczędności w swoich zasobach finansowych. Sąd II instancji podkreślił aktywną postawę skarżącej w ubieganiu się o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca złożyła nie tylko urzędowy formularz PPF, lecz również dokumenty mające zobrazować jej sytuację materialną. Również do sprzeciwu i w odpowiedzi na wezwanie z dnia 28 lutego 2013 r. skarżąca przedłożyła szereg dokumentów, które umożliwiały dokonanie oceny, czy jej aktualna sytuacja finansowa pozwala na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Nie można tym samym zgodzić się ze stwierdzeniem, że skarżąca przedstawiła swoją sytuację materialną w sposób niezupełny. Na aprobatę nie zasługuje również argument, że działalność gospodarcza za 2012 r. przyniosła istotne środki finansowe, jeśli weźmie się pod uwagę okoliczność, że po pokryciu straty (12.500 zł) dochodem za 2012 r. (17.700 zł), skarżącej pozostała kwota 5.200 zł, co – biorąc pod uwagę jej miesięczne koszty utrzymania (2.600 zł – 3.000 zł) – trudno uznać za "istotne" zasoby finansowe. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ponownie dokonać oceny wniosku skarżącej na podstawie wszystkich przedłożonych przez nią dokumentów i przedstawionych informacji, przy uwzględnieniu charakteru kredytu zaciągniętego przez skarżącą w miesiącu lutym 2013 r., tj. celu, w jakim został zaciągnięty. Stanowisko w sprawie II FZ 293/13 wiąże przy ponownym rozpatrywaniu wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Stanowi o tym art. 190 w powiązaniu z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sąd II instancji przesądził, że skarżąca przedstawiła swoją sytuację materialną w sposób zupełny, dokonała konwersji kredytu dla poczynienia oszczędności w swoich zasobach finansowych, a działalność gospodarcza w 2012 r. przyniosła skarżącej środki finansowe, które trudno uznać za istotne z perspektywy kosztów utrzymania. Za tym stanowiskiem należało przyjąć, przy ponownym rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, że porównanie stałych kosztów utrzymania skarżącej z jej przychodami prowadzi do konkluzji, zgodnie z którą skarżąca nie mogła zgromadzić oszczędności na poczet kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, a postępowanie skarżącej w zakresie dysponowania zasobami finansowymi jest jak najbardziej prawidłowe. W konsekwencji, w świetle stanowiska w sprawie II FZ 293/13, została zrealizowana przesłanka przyznania prawa pomocy we wnioskowanym, częściowym zakresie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z tych powodów należało orzec jak w sentencji.