I SA/Lu 16/05
WyrokWSA w Lublinie2005-03-16
Skład orzekający: Danuta Małysz, Halina Chitrosz, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaległości podatkowe G. S., wynikające ze wspólności majątkowej małżeńskiej i sprzedaży nieruchomości, podlegają restrukturyzacji na wniosek jej męża, T. S., będącego przedsiębiorcą?Ratio decidendi
Zaległości podatkowe G. S. nie podlegają restrukturyzacji na wniosek jej męża, T. S., ponieważ G. S. nie posiada statusu przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o restrukturyzacji, a jej zobowiązanie podatkowe wynika z odrębnego opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości, nawet jeśli była ona współwłaścicielem w ramach wspólności majątkowej. Ponadto, obowiązek wystąpienia o opinię Prezesa UOKiK dotyczy etapu zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego, a nie ustalania jego warunków.Stan faktyczny
T. S. złożył wniosek o restrukturyzację zaległości podatkowych wynikających ze sprzedaży nieruchomości w 1997 r. Organy podatkowe objęły restrukturyzacją jedynie część zaległości T. S., wyłączając zaległości jego żony, G. S., argumentując, że nie posiada ona statusu przedsiębiorcy. T. S. zaskarżył decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące błędnej interpretacji przepisów ustawy o restrukturyzacji oraz niezastosowania art. 21 ust. 2 tej ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (spr),, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant asyst. Anna Strzelec, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenie warunków restrukturyzacji - oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie 233§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. / Dz.U.Nr 137, poz.926, z późn. zm./ Ordynacja podatkowa – po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Nr [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia warunków restrukturyzacji – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż opisaną wyżej decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. orzekł o objęciu T. S. postępowaniem restrukturyzacyjnym i określił warunki restrukturyzacji : ustalił kwotę należności objętej restrukturyzacją z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości w wysokości 92.598,06zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz wysokość i termin płatności opłaty restrukturyzacyjnej w kwocie 13.889,70zł. Postępowanie restrukturyzacyjne zostało wszczęte na wniosek podatnika z dnia 4 listopada 2002r. Wnioskiem tym objęto zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w łącznej kwocie 209.11.00zł wraz z odsetkami w kwocie 232.396,00zł.
Organ I instancji ustalił, iż zobowiązania, których dotyczy wniosek wynikają z dwóch decyzji z dnia 31 stycznia 2002r. w sprawie określenia T. S. / Nr [...] / i G. S. / Nr [...] / zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu ze sprzedaży w dniu 16 czerwca 1997r. nieruchomości położonej w L., przy ul. [...]. W każdej z tych decyzji wysokość podatku i zaległości podatkowej określono w kwocie 139.527,90zł wraz z należnymi odsetkami. Z ewidencji prowadzonych przez Urząd Skarbowy w P. i znajdujących się w aktach sprawy informacji wynika, iż na dzień 5 listopada 2002r. skarżący posiadał zaległość podatkową w kwocie 92.598,06zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 99.651,20zł, natomiast G. S. posiadała zaległość w kwocie 119.058,59zł oraz odsetki w kwocie 128.127,30zł. W pozostałej części zobowiązania wygasły w sposób efektywny.
W ocenie organu I instancji, należności G. S., która nie posiada statusu przedsiębiorcy, ani też nie złożyła wniosku restrukturyzacyjnego nie podlegają restrukturyzacji.
Od tej decyzji T. S. wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji:
1/ błędną interpretację przepisu art. 6 ust.1 oraz art. 17 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, w wyniku czego nie została objęta restrukturyzacją wnioskowana kwota zaległości podatkowych;
2/ niezastosowanie art. 21 ust.2 ustawy o restrukturyzacji, nakładającej na organ podatkowy prowadzący postępowanie restrukturyzacyjne obowiązek wystąpienia do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a kierowanie się przepisami art. 12 i art. 13 ust.1 pkt.3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej – nakładającymi na podmiot ubiegający się o uzyskanie indywidualnej pomocy obowiązek uzyskania opinii Prezesa UOKiK.
W ocenie pełnomocnika skarżącego uchybienia te doprowadziły do naruszenia kardynalnej zasady postępowania podatkowego, wyrażonej wart 120 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji tak postawionego zarzutu, wniósł on o zmianę zaskarżonej decyzji i objęcie postępowaniem restrukturyzacyjnym całości wnioskowanej kwoty zaległości podatkowej w kwocie 209.111,02zł oraz zastosowanie procedury postępowania restrukturyzacyjnego, zgodnie z brzmieniem ustawy restrukturyzacyjnej z dnia 30 sierpnia 2002r.
Dyrektor Izby Skarbowej, po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego zebranego w sprawie, w uwzględnieniu wniesionych zarzutów, stwierdził co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców / Dz.U.Nr 155, poz. 1287 z późn. zm. / określa ona warunki restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Z kolei w art. 1 ust.2 tej ustawy sprecyzowano, że restrukturyzacją objęci są przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, w szczególności którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu: zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania kredytów bankowych, poręczeń lub gwarancji.
Za przedsiębiorcę w rozumieniu w/w ustawy uważa się przedsiębiorcę określonego w art. 2 ust.2 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej / Dz.U.Nr 101, poz. 1178 z późn.zm. / - w brzmieniu obowiązującym przed 21 sierpnia 2004r. – osobę fizyczną, prawną lub nie mającą osobowości prawnej spółkę prawa handlowego podejmującą i wykonującą w sposób zorganizowany i ciągły zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatację zasobów naturalnych, w tym także wspólnika spółki cywilnej zajmującej się wykonywaniem takiej działalności – mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, będącego podatkiem, płatnikiem, następcą prawnym lub osobą trzecią odpowiadającą za zaległości podatkowe albo innego zobowiązanego do uiszczenia należności, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.
Organ odwoławczy wyraził pogląd, iż zakreślenie w taki sposób kręgu podmiotów, do których adresowana jest ustawa restrukturyzacyjna, wyklucza stosowanie przewidzianych w niej instytucji w stosunku do osób nie będących przedsiębiorcami. Z tego też względu brak jest podstaw do objęcia postępowaniem restrukturyzacyjnym G. S. nie posiadającej statusu przedsiębiorcy. Nie złożyła ona nadto wniosku restrukturyzacyjnego, na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w wyroku z dnia 19 marca 2004r., sygn. I SA/Lu 525/03. W ocenie organu II instancji okoliczności powyższe mają kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności objęcia spornej kwoty restrukturyzacją, a treść powołanego wyroku potwierdza brak możliwości ustalenia warunków restrukturyzacji zaległości wynikającej z decyzji podatkowej skierowanej do G. S., która jak już wyżej wskazano nie posiada przymiotu przedsiębiorcy.
Odnosząc się do postawionej w uzasadnieniu odwołania tezy o zastosowaniu w sprawie przepisów Rozdziału 15 Działu III Ordynacji podatkowej – organ odwoławczy zauważył, iż odpowiedzialność tego rodzaju powstaje – stosownie do dyspozycji art. 108 § 1 – co do zasady – w drodze decyzji organu podatkowego, a z akt sprawy nie wynika, aby taka decyzja została wydana. Sama ewentualność hipotetycznej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe małżonka nie może być utożsamiana z obowiązkiem uiszczenia należności, o których mowa w art. 2 pkt.1 ustawy restrukturyzacyjnej. Odmienna interpretacja tego przepisu prowadziłaby bowiem do całkowicie dowolnego poszerzenia zakresu należności wymienionych w art. 6 ust.1 ustawy restrukturyzacyjnej o zobowiązania podmiotów nie będących przedsiębiorcami i nie związane w jakikolwiek sposób z działalnością gospodarczą.
Interpretacja przepisów ustawy restrukturyzacyjnej musi być dokonywana z uwzględnieniem celu i zakresu przedmiotowego zawartej w niej regulacji.
Zdaniem organu odwoławczego – zgodnie z art. 17 tej ustawy, ustalenie wysokości należności podlegających restrukturyzacji jest obowiązkiem organu restrukturyzacyjnego, który w niniejszej sprawie z obowiązku tego się wywiązał i oznaczył ją w prawidłowej wysokości. Wskazano także, że zasadność określenia skarżącemu decyzją z dnia 31 stycznia 2002r. zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od połowy przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości została potwierdzona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, z dnia 29 stycznia 2003r., sygn. I SA/Lu 695/02.
W ustosunkowaniu do zarzutu naruszenia przepisu art. 21 ust.2 ustawy restrukturyzacyjnej, organ II instancji zwrócił uwagę, iż z dniem 1 maja 2004r., to jest z dniem akcesji Polski do Unii Europejskiej nastąpiła zasadnicza zmiana procedur udzielania pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Z tym bowiem dniem, częścią krajowego porządku prawnego stały się przepisy Wspólnot Europejskich, w tym te, które regulują udzielanie pomocy przez państwo. W myśl art. 91 ust.3 Konstytucji RP – prawo to ma pierwszeństwo w przypadku kolizji z normami krajowymi. Oznacza to, że w przypadku, gdy proces restrukturyzacji nie został zakończony do dnia 30 kwietnia 2004r. należy uwzględnić obowiązujące w tym zakresie przepisy wspólnotowe, zgodnie z którymi - organem nadzorującym pomoc publiczną udzielaną w państwach członkowskich jest Komisja Europejska. Konsekwencją uznania powyższego jest okoliczność, iż Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utracił swoje uprawnienia. Zgodnie z art. 64 obowiązującej od dnia 31 maja 2004r. ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej / Dz.U.Nr 123, poz. 1291 / - wszystkie postępowania prowadzone przez Prezesa UOKiK w sprawie wydania opinii, które nie zostały zakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy podlegają umorzeniu z mocy prawa.
W tych więc warunkach nie jest możliwe wydanie przez ten organ opinii w trybie art. 21 ust.2 ustawy restrukturyzacyjnej. Przepisu tego nie można interpretować jako samoistnej podstawy do występowania o wydanie opinii w trybie określonym przepisami ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Ustawa ta nie reguluje bowiem warunków dopuszczalności i nadzorowania pomocy publicznej, określonych w art. art. 36, 73 oraz 86-89 i 296 Traktatu WE, a jedynie postępowanie notyfikacyjne oraz postępowanie przed Komisją Europejską. Zgodnie z powołana ustawą, w przypadku pomocy indywidualnej, z wnioskiem o wydanie opinii przez Prezesa UOKiK, a co za tym idzie również o dokonanie notyfikacji do KE, występuje podmiot ubiegający się o pomoc /art. 13 ust.1 ustawy /, załączając m.in. opinie podmiotów udzielających pomocy o możliwości jej przyznania / art. 13 ust.3 ustawy /.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nie można się zgodzić z poglądem zaprezentowanym w odwołaniu, iż podatnik nabył prawo do korzystania z restrukturyzacji na zasadach obowiązujących przed dniem 1 maja 2004r., tym bardziej, że decyzja w sprawie ustalenia warunków restrukturyzacyjnych została wydana w dniu 9 sierpnia 2004r.
W podsumowaniu – organ II instancji jeszcze raz podkreślił, iż nie jest obecnie możliwe stosowanie postanowień art. 21 ust.2 ustawy restrukturyzacyjnej, a to ze względu na zaistniałą zmianę stanu prawnego oraz brak stosownych przepisów przejściowych.
Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej skorygował zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji informację na temat okoliczności pozwalających na definitywne zakończenie postępowania restrukturyzacyjnego / umorzenie zaległości podatkowej /, wskazując, iż podjęcie takiej decyzji będzie możliwe / poza innymi warunkami /, jeżeli w dniu wydania decyzji przedsiębiorca nie będzie posiadał zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6, z wyjątkiem tych, które są wymienione w art. 11 ust.1 pkt.2 i ust.3 ustawy restrukturyzacyjnej, nieobjętych restrukturyzacją, należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego / art. 10 ust.1 pkt.3 ustawy restrukturyzacyjnej /.
Końcowo zaś, w wypełnieniu obowiązku wynikającego z przepisu art. 121§2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym – organ podatkowy ma obowiązek udzielania informacji o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania – organ II instancji wyjaśnił, iż przepisy Wspólnotowe dopuszczają także udzielenie pomocy tzw. de minimis, a warunki jej udzielania zostały określone w rozporządzeniu Komisji WE, nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001r. w sprawie zastosowania art. 87 i art. 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy państwa w ramach zasady de minimis /Dz.Urz.WE L 10 z 13 stycznia 2001r. /. Jeżeli więc przedsiębiorca objęty programem restrukturyzacyjnym, na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. zmieni przeznaczenie wnioskowanej pomocy na de minimis , to o ile zostaną spełnione warunki określone w rozporządzeniu Komisji, pomoc taka nie będzie podlegała notyfikacji w Komisji Europejskiej oraz opiniowaniu przez UOKiK. Ogólna kwota takiej pomocy, przyznana jakiemukolwiek przedsiębiorstwu nie może przekraczać 100.000 EUR, w jakimkolwiek okresie trzech lat.
Na powyższe rozstrzygnięcie T. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Strona skarżąca powtórzyła zarzuty, podniesione w odwołaniu od rozstrzygnięcia organu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o restrukturyzacji, a mianowicie: art. 6 ust.1pkt.1 i art. 17 poprzez ich błędną interpretację, co w konsekwencji doprowadziło do nie uwzględnienia i tym samym nie objęcia restrukturyzacją wnioskowanej przez skarżącego kwoty zaległości podatkowych oraz niezastosowanie art. 21 ust.2 ustawy o restrukturyzacji, nakładającego na organ podatkowy prowadzący postępowanie restrukturyzacyjne obowiązek wystąpienia do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o wydanie opinii, a kierowanie się przepisami art. 12 i art. 13 ust.1 pkt.3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej – nakładającymi na podmiot ubiegający się o uzyskanie indywidualnej pomocy obowiązek uzyskania opinii Prezesa UOKiK.
Wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, pełnomocnik strony skarżącej w uzasadnieniu skargi wyraził pogląd, iż zaległości podatkowe objęte wnioskiem restrukturyzacyjnym bezspornie wynikają z prowadzonej przez T. S. działalności gospodarczej, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w wyroku z dnia 19 marca 2004r., sygn. I SA/Lu 525/03 uchylającym decyzję o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego. Małżonka skarżącego G. S. uczestniczyła w zbyciu spornej nieruchomości tylko i wyłącznie z uwagi na pozostawanie we wspólności majątkowej ze skarżącym. Nie może to jednak oznaczać, iż z tego tylko tytułu utracił on prawo do objęcia restrukturyzacją całej kwoty przychodu ze sprzedaży nieruchomości, albowiem byłoby to wbrew celom ustawy restrukturyzacyjnej. Zobowiązania podatkowe z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej obciążają zatem w całości skarżącego, zaś jego małżonkę jedynie w sposób formalnoprawny.
Pełnomocnik T. S. zaoponował także przeciwko stanowisku wyrażonemu przez organy podatkowe, iż w stosunku do skarżącego mają zastosowanie przepisy ustawy o pomocy publicznej, która weszła w życie z dniem 31 maja 2004r., podczas, gdy wniosek restrukturyzacyjny został złożony w dniu 5 listopada 2002r. i tylko z powodu wadliwej decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego nie został załatwiony w czasie stosownym. W jego ocenie, pogląd organów podatkowych, iż w przypadku, gdy proces restrukturyzacji nie został zakończony do dnia 30 kwietnia 2004r. należy uwzględnić obowiązujące w tym zakresie przepisy wspólnotowe, zgodnie z którymi organem nadzorującym pomoc publiczną udzielaną w państwach członkowskich jest Komisja Europejska oraz, że aktualnie nie jest możliwe wydanie przez Prezesa UOKiK opinii w trybie art. 21 ust.2 ustawy restrukturyzacyjnej - jest chybiony. Przyznając fakt, iż istotnie zgodnie z art. 64 obowiązującej od dnia 31 maja 2004r. ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej / Dz.U.Nr 123, poz. 1291 / - postępowania prowadzone przez Prezesa UOKiK w sprawie wydania opinii podlegają umorzeniu z mocy prawa – pełnomocnik skarżącego uważa, że należy to odnieść tylko do postępowań prowadzonych w trybie art. 24 lub art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Obowiązek i tryb uzyskania przedmiotowej pomocy określony został natomiast w art. 21 ust.2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznych od przedsiębiorców z dnia 30 sierpnia 2002r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dzu. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. / - zauważyć należy, kwestią sporną pomiędzy stronami jest interpretacja przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców / Dz.U.Nr 155, poz. 1287 z późn. zm. /, jakie legły u podstaw wydania zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Stan faktyczny pozostaje poza sporem.
Skarżący w dniu 16 czerwca 1997r. dokonał czynności sprzedaży nieruchomości położonej w L., przy ul. [...]. W transakcji tej, jako pozostająca ze skarżącym we wspólności majątkowej uczestniczyła także jego żona.
Bezsporne jest również, iż zobowiązania podatkowe, których dotyczy wniosek restrukturyzacyjny z dnia 4 listopada 2002r. wynikają z dwóch decyzji z dnia 31 stycznia 2002r. w sprawie określenia T. S. / Nr [...] / i G. S. / Nr [...] / zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu ze sprzedaży w dniu 16 czerwca 1997r. nieruchomości położonej w L., przy ul. [...]. W każdej z tych decyzji wysokość podatku i zaległości podatkowej określono w kwocie 139.527,90zł wraz z należnymi odsetkami.
Na dzień złożenia wniosku restrukturyzacyjnego, to jest na 5 listopada 2002r. z powyższych tytułów skarżący posiadał zaległość podatkową w kwocie 92.598,06zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 99.651,20zł, natomiast G. S. posiadała zaległość w kwocie 119.058,59zł oraz odsetki w kwocie 128.127,30zł.
Spór w istocie rzeczy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe zasadnie wyłączyły z przedstawionej przez skarżącego do restrukturyzacji kwoty należności obciążających G, S,.
Zgodnie z art. 1 ust.1 pkt.1 ustawy restrukturyzacyjnej określa ona warunki restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, precyzując w art. 1 ust.2, że restrukturyzacją objęci są przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, w szczególności, którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu: zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania kredytów bankowych, poręczeń lub gwarancji.
Organy podatkowe nie mają wątpliwości, iż skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów art. 2 ust.2 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej /Dz.U.Nr 101, poz. 1178 z późn.zm. /, natomiast odmawiają takiego statusu jego żonie G. S., co jest zupełnie słuszne i przez skarżącego w żaden sposób nie negowane.
Nie ulega także w niniejszej sprawie żadnej kwestii, iż zaległości podatkowe skarżącego podlegają restrukturyzacji na podstawie art. 6 ust.1 pkt.1 lit. "a" ustawy restrukturyzacyjnej / tak też wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w wyroku z dnia 19 marca 2004r., sygn. I SA/Lu 525/03 /, przy czym zasadne jest stanowisko organów podatkowych, iż restrukturyzacją, której dotyczy wniosek z dnia 4 listopada 2002r. nie mogą być objęte zaległości podatkowe G. S.. Jej zaległość wynika z decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego w P. z dnia 31 stycznia 2002r. / Nr [...] / w sprawie określenia zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu ze sprzedaży w dniu 16 czerwca 1997r. ½ nieruchomości położonej w L., przy ul. [...], w kwocie 139.527,90zł wraz z należnymi odsetkami na dzień jej wydania w kwocie 137.499,15zł.
Stanowiąc w art. 10 ust. 1 pkt.8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) - w brzmieniu obowiązującym w roku 1997, czyli w dacie sprzedaży, iż jednym ze źródeł podlegających opodatkowaniu przychodów jest sprzedaż m.in. nieruchomości lub ich części oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów dokonana przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie lub wybudowanie, ustawa ta ustala w art. 28 ust.1 zasadę, że dochodu ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w w/w przepisie nie łączy się z dochodami z innych źródeł, a podatek od tego dochodu ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu / art. 28 ust.2 /.
W myśl art. 6 ust. 1 omawianej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów. Zasada ta ma zastosowanie także w odniesieniu do uzyskanego przez małżonków przychodu ze sprzedaży rzeczy lub praw majątkowych, o jakich mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 tej ustawy, wchodzących w skład ich majątku dorobkowego, co do których każdy ze współmałżonków jest współwłaścicielem na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej). W sytuacji takiej zgodnie z art. 8 omawianej ustawy podatkowej, przychód ze sprzedaży rzeczy wspólnej, jako dochód ze wspólnej własności, opodatkowuje się osobno u każdego z małżonków, przyjmując, w braku dowodu przeciwnego, że ich udziały w tym dochodzie są równe.
W tym stanie rzeczy pogląd pełnomocnika skarżącego wyrażony w uzasadnieniu skargi, iż małżonka skarżącego G. S. uczestniczyła w zbyciu spornej nieruchomości tylko i wyłącznie z uwagi na pozostawanie we wspólności majątkowej ze skarżącym, a więc w sposób formalny, co pozostaje bez wpływu na fakt, iż zobowiązania podatkowe z tytułu tej sprzedaży jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej obciążają w całości skarżącego - nie może zasługiwać na akceptację.
Z tych też względów zarzuty skargi co do naruszenia przepisów art. art. 6 ust.1pkt.1 i art. 17 są nieuzasadnione.
Odnosząc się natomiast do zarzutu sformułowanego jako niezastosowanie art. 21 ust.2 ustawy o restrukturyzacji, nakładającego na organ podatkowy prowadzący postępowanie restrukturyzacyjne obowiązek wystąpienia do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a kierowanie się przepisami art. 12 i art. 13 ust.1 pkt.3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej – nakładającymi na podmiot ubiegający się o uzyskanie indywidualnej pomocy obowiązek uzyskania opinii Prezesa UOKiK – Sąd zważył, co następuje:
Istotnie, w myśl przepisu art. 21 ust.2 ustawy o restrukturyzacji - przed wydaniem decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w ust. 1 pkt.1, organ restrukturyzacyjny przekazuje projekt tej decyzji Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w celu wydania opinii - zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Opinia wydawana jest w terminie 14 dni od dnia otrzymania projektu decyzji, a termin ten nie może być przedłużony.
Taki zapis oznacza, iż Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawach, które mają się zakończyć decyzją w przedmiocie zakończenia restrukturyzacji, po otrzymaniu projektu tej decyzji od organu restrukturyzacyjnego, wydaje opinię zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, a więc na warunkach wynikających z ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz. U. Nr 141, poz. 1177 z późn. zm. /.
W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z postępowaniem w przedmiocie zakończenia restrukturyzacji, albowiem przedmiotem skargi jest decyzja ustalająca jej warunki.
Nie sposób oderwać ust.2 przepisu art. 21 ustawy restrukturyzacyjnej od jego ust.1, zgodnie z którym po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, a w przypadku decyzji o warunkach restrukturyzacji doręczonych przed dniem 31 grudnia 2002 r. nie później niż do dnia 30 kwietnia 2004 r., z zastrzeżeniem ust. 1a i 3, organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, w której:
1) stwierdza umorzenie należności podlegających restrukturyzacji, jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt.2 i 3, zostały spełnione albo
2) umarza postępowanie restrukturyzacyjne, jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt.2 i 3, nie zostały spełnione.
Tym samym oczywiste być musi, iż dopiero przed wydaniem decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art.21 ust. 1 w/w ustawy powstawał po stronie organu restrukturyzacyjnego obowiązek przekazania projektu decyzji Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w celu wydania stosownej opinii. Takiego ustawowego obowiązku ustawa restrukturyzacyjna nie przewiduje na etapie wydawania decyzji o warunkach restrukturyzacji / art. 18 ustawy restrukturyzacyjnej /, a więc zarzut nie wywołania takiej opinii postawiony w skardze nie może zasługiwać na uwzględnienie.
Na wydanie decyzji o zakończeniu restrukturyzacji – organ restrukturyzacyjny ma termin określony w przepisie art. 21 ust.1 ustawy restrukturyzacyjnej, czyli 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, co w sprawie niniejszej miało miejsce w dniu 24 sierpnia 2004r.
Ubocznie zauważyć należy, iż przedstawiony przez organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji pogląd, iż "zgodnie z art. 64 obowiązującej od dnia 31 maja 2004r. ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej / Dz.U.Nr 123, poz. 1291 / - postępowania prowadzone przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie wydania opinii, które nie zostały zakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy podlegają umorzeniu z mocy prawa" oraz, że po dniu 30 kwietnia 2004r. przepis art. 21 ust.2 ustawy restrukturyzacyjnej nie stanowi samoistnej podstawy prawnej do wydania opinii przez w/w organ nie budzi zastrzeżeń.
Zgodnie bowiem z treścią art. 64 cytowanej przez organ II instancji ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, z dniem jej wejścia w życie, czyli z dniem 31 maja 2004r. /art. 72 / - postępowania o wydanie opinii przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzone w trybie art. 24 lub 25 ustawy, o której mowa w art. 71, ulegają umorzeniu. Ustawą, o której mowa w art. 71 jest ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz. U. Nr 141, poz. 1177 z późn.zm. /.
Przepis art. 21 ust.2 ustawy o restrukturyzacji wskazując na obowiązek wydania opinii w przedmiocie zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego – wprost zawiera odesłanie do przepisów o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców. W myśl art. 25 ust.1 tej ostatniej - organ udzielający pomocy występował do organu nadzorującego z wnioskiem o wydanie opinii o projekcie decyzji albo umowy, która miała stanowić podstawę udzielenia pomocy indywidualnej. Jeśli zatem postępowanie o wydanie opinii w tym trybie podlega z przyczyn powyższych umorzeniu, to trudno byłoby także postawić organom podatkowym zarzut niezastosowania przepisu art. 21 ust.2 ustawy o restrukturyzacji, oczywiście w sytuacji, gdyby już rozważać sprawę zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego.
W aktualnym stanie sprawy Sąd nie widzi jednak podstaw do wypowiadania się w kwestii procedury związanej z uzyskaniem opinii organu nadzorującego pomoc publiczną dla przedsiębiorców, albowiem wykracza to poza istotę sprawy.
Mając powyższe na uwadze, nie stwierdzając naruszenia przez organy podatkowe tak przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło