I SA/Lu 164/97
WyrokWSA w Lublinie1998-03-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy o VAT i akcyzie w związku z art. 3 ustawy nowelizującej z 1996 r. jest korzystniejsze dla podatnika, jeśli stan faktyczny dotyczy okresu sprzed wejścia w życie nowelizacji i brak było podstaw do sankcyjnego zwiększenia podatku należnego?Ratio decidendi
Ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy o VAT i akcyzie w związku z art. 3 ustawy nowelizującej z 1996 r. nie jest korzystniejsze dla podatnika, jeśli stan faktyczny dotyczy okresu sprzed wejścia w życie nowelizacji i brak było podstaw do sankcyjnego zwiększenia podatku należnego. Błędna jest konstatacja organów, że takie ustalenie będzie korzystniejsze, gdyż ocena powinna być dokonana w oparciu o przepisy obowiązujące przed 1 stycznia 1997 r., które nie przewidywały sankcyjnego zwiększenia podatku w takiej sytuacji.Stan faktyczny
Organy podatkowe oceniły stan faktyczny z grudnia 1995 r., stwierdzając naruszenie przepisów dotyczących ewidencji sprzedaży i podatku należnego. Skarżący kwestionował zasadność ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie przepisów nowelizacji z 1996 r., argumentując, że stan faktyczny podlega ocenie według przepisów obowiązujących w 1995 r., gdzie brak było podstaw do sankcyjnego zwiększenia podatku. Organy podatkowe nie zakwestionowały treści dokumentów źródłowych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe, a w pozostałej części skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Skoro ocenie organów podatkowych podlegał stan faktyczny z grudnia 1995 r. i w obowiązującym wówczas stanie prawnym brak było podstaw do sankcyjnego zwiększenia podatku należnego, to błędna jest konstatacja, iż ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w związku z art. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i o zmianie ustawy karnej skarbowej /Dz.U. nr 137 poz. 640/, będzie dla podatnika korzystniejsza.
Niewątpliwie korzystniejsza, gdyż nie powodująca sankcyjnego zwiększenia podatku jest ocena ustaleń faktycznych w oparciu o przepisy ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 1997 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja poprzez błędną wykładnię art. 27 ust. 5 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług wydana została z naruszeniem art. 27 ust. 5 cyt. ustawy w związku z art. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (...) /Dz.U. nr 137 poz. 640/.
Zasadnie organy podatkowe stwierdziły, że niezaewidencjonowanie faktur i rachunków na sprzedaż usług związanych z wynajmem stanowisk handlowych w rejestrze sprzedaży skutkowało zaniżeniem wartości sprzedaży i podatku należnego, czyli stanowiło naruszenie art. 27 ust. 4 cyt. ustawy.
Skarżący wystawiając dokumenty sprzedaży był zobowiązany, stosownie do obowiązku określonego w art. 33 ust. 1 cyt. ustawy, do zaewidencjonowania wartości sprzedaży i wykazania w deklaracji VAT podatku należnego z nich wynikającego.
Zważyć jednak należało, że ustalenia wartości sprzedaży niezaewidencjonowanej dokonano na podstawie dokumentów źródłowych, bowiem organy podatkowe nie zakwestionowały ich treści ani danych z nich wynikających.
Brak więc było podstaw do zastosowania art. 27 ust. 5 pkt 1 cyt. ustawy, który wymagał, by naruszenie obowiązków ewidencyjnych dotyczących przedmiotu i podstawy opodatkowania skutkowało koniecznością szacunkowego ustalenia wartości sprzedaży niezaewidencjonowanej.
Skoro ocenie organów podatkowych podlegał stan faktyczny z grudnia 1995 r. i w obowiązującym wówczas stanie prawnym brak było podstaw do sankcyjnego zwiększenia podatku należnego, to błędna jest konstatacja, iż ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 5 w związku z art. 3 cyt. ustawy z dnia 21 listopada 1996 r., będzie dla podatnika korzystniejsza. Niewątpliwie korzystniejsza, gdyż nie powodująca sankcyjnego zwiększenia podatku jest ocena ustaleń faktycznych w oparciu o przepisy ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 1997 r.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o NSA uchylił zaskarżoną decyzję w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe, a na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA w pozostałej części skargę oddalił.
Orzeczenie o kosztach ma podstawę w art. 55 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło